Drona Parva

Chapter 56: Narada tells of King Suhotra

इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि अभिमन्युवधपर्वणि षोडशराजकीये षट्‌पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥

12 verses · 56 of 203

What happens in this chapter

Narada tells of King Suhotra

Narada goes on to Srinjaya. King Suhotra, a matchless warrior whom even the devas could hardly look upon, ruled by dharma, honouring his priests and ministers and following their counsel. He knew that protecting the people, giving, sacrifice and conquering foes were a king's duty, and sought wealth only by dharma. For years the clouds rained gold on his land, and golden rivers flowed carrying golden crocodiles, crabs and fish. In Kurujangala he gave that endless gold to the brahmanas at a great yajna, and worshipped with a thousand ashvamedhas and a hundred rajasuyas. The refrain closes the chapter: if he died, who was four times more blessed than you, do not grieve for a son who neither sacrificed nor gave.

नारद उवाच

56.1

सुहोत्रं नाम राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
एकवीरमशक्यं तममरैरभिवीक्षितुम्

suhotraṃ nāma rājānaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
ekavīramaśakyaṃ tamamarairabhivīkṣitum

56.2

यः प्राप्य राज्यं धर्मेण ऋत्विङ्मन्त्रिपुरोहितान् ।
सम्मान्य चात्मनः श्रेयः पृष्ट्वा तेषां मते स्थितः

yaḥ prāpya rājyaṃ dharmeṇa ṛtviṅmantripurohitān |
sammānya cātmanaḥ śreyaḥ pṛṣṭvā teṣāṃ mate sthitaḥ

56.3

प्रजानां पालनं धर्मो दानमिज्या द्विषज्जयः ।
एतत्सुहोत्रो विज्ञाय धर्म्यमैच्छद्धनागमम्

prajānāṃ pālanaṃ dharmo dānamijyā dviṣajjayaḥ |
etatsuhotro vijñāya dharmyamaicchaddhanāgamam

56.4

धर्मेणाराधयन्देवान्बाणैः शत्रूञ्जयंस्तथा ।
सर्वाण्यपि च भूतानि स्वगुणैरन्वरञ्जयत्

dharmeṇārādhayandevānbāṇaiḥ śatrūñjayaṃstathā |
sarvāṇyapi ca bhūtāni svaguṇairanvarañjayat

56.5

यो भुक्त्वेमां वसुमतीं म्लेच्छाटविकवर्जिताम् ।
यस्मै ववर्ष पर्जन्यो हिरण्यं परिवत्सरान्

yo bhuktvemāṃ vasumatīṃ mlecchāṭavikavarjitām |
yasmai vavarṣa parjanyo hiraṇyaṃ parivatsarān

56.6

हैरण्यास्तत्र वाहिन्यः स्वैरिण्यो व्यवहन्पुरा ।
ग्राहान्कर्कटकांश्चैव मत्स्यांश्च विविधान्बहून्

hairaṇyāstatra vāhinyaḥ svairiṇyo vyavahanpurā |
grāhānkarkaṭakāṃścaiva matsyāṃśca vividhānbahūn

56.7

कामान्वर्षति पर्जन्यो रूप्याणि विविधानि च ।
सौवर्णान्यप्रमेयाणि वाप्यश्च क्रोशसम्मिताः

kāmānvarṣati parjanyo rūpyāṇi vividhāni ca |
sauvarṇānyaprameyāṇi vāpyaśca krośasammitāḥ

56.8

सहस्रं वामनान्कुब्जान्नक्रान्मकरकच्छपान् ।
सौवर्णान्विहितान्दृष्ट्वा ततोऽस्मयत वै तदा

sahasraṃ vāmanānkubjānnakrānmakarakacchapān |
sauvarṇānvihitāndṛṣṭvā tato'smayata vai tadā

56.9

तत्सुवर्णमपर्यन्तं राजर्षिः कुरुजाङ्गले ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत

tatsuvarṇamaparyantaṃ rājarṣiḥ kurujāṅgale |
ījāno vitate yajñe brāhmaṇebhyo hyamanyata

56.10

सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
पुण्यैः क्षत्रिययज्ञैश्च प्रभूतवरदक्षिणैः

so'śvamedhasahasreṇa rājasūyaśatena ca |
puṇyaiḥ kṣatriyayajñaiśca prabhūtavaradakṣiṇaiḥ

56.11

काम्यनैमित्तिकाजस्रैरिष्ट्वेष्टां गतिमाप्तवान् ।
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया

kāmyanaimittikājasrairiṣṭveṣṭāṃ gatimāptavān |
sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā

56.12

पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत्

putrātpuṇyatarastubhyaṃ mā putramanutapyathāḥ |
ayajvānamadakṣiṇyamabhi śvaityetyudāharat

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)