द्रोणं स जित्वा पुरुषप्रवीर--
स्तथैव हार्दिक्यमुखांस्त्वदीयान् ।
प्रहस्य सूतं वचनं बभाषे
शिनिप्रवीरः कुरुपुङ्गवाग्र्य
droṇaṃ sa jitvā puruṣapravīra--
stathaiva hārdikyamukhāṃstvadīyān |
prahasya sūtaṃ vacanaṃ babhāṣe
śinipravīraḥ kurupuṅgavāgrya
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि चतुर्दशदिवसयुद्धे अष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥
18 verses · 118 of 203
Having beaten Drona and Kritavarma, Satyaki laughs and tells his charioteer that they are mere instruments today. Shri Krishna and Arjuna have already burnt these chariot warriors; he only strikes the slain. No Kaurava band can stop him. Then Sudarshana, a king's son in golden armour and a skilled bowman, bars his way. Sudarshana's arrows are cut in two and three before they reach Satyaki; he pierces Satyaki's armour with three fiery shafts, and Satyaki kills his four horses. Then Satyaki cuts off the charioteer's head with a broad arrow and, with a razor arrow, Sudarshana's own bright face, as Indra once slew Bala. He rides on toward Arjuna.
सञ्जय उवाच
द्रोणं स जित्वा पुरुषप्रवीर--
स्तथैव हार्दिक्यमुखांस्त्वदीयान् ।
प्रहस्य सूतं वचनं बभाषे
शिनिप्रवीरः कुरुपुङ्गवाग्र्य
droṇaṃ sa jitvā puruṣapravīra--
stathaiva hārdikyamukhāṃstvadīyān |
prahasya sūtaṃ vacanaṃ babhāṣe
śinipravīraḥ kurupuṅgavāgrya
निमित्तमात्रं वयमद्य सूत
दग्धा रथाः केशवफल्गुनाभ्याम् ।
हतान्निहन्मेह नरर्षभेण
वयं सुरेशात्मसमुद्भवेत
nimittamātraṃ vayamadya sūta
dagdhā rathāḥ keśavaphalgunābhyām |
hatānnihanmeha nararṣabheṇa
vayaṃ sureśātmasamudbhaveta
तमेवमुक्त्वा शिनिपुङ्गवस्तदा
महामृधे सोऽग्र्यधनुर्धरोऽरिहा ।
किरन्समन्तात्सहसा शरान्बली
समापतच्छयेन इवामिषाशया
tamevamuktvā śinipuṅgavastadā
mahāmṛdhe so'gryadhanurdharo'rihā |
kiransamantātsahasā śarānbalī
samāpatacchayena ivāmiṣāśayā
तं यान्तमश्वैः शशिशङ्खवर्णै--
र्विगाह्य सैन्यं पुरुषप्रवीरम् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं समन्ता--
दादित्यरश्मिप्रतिमं रथाग्र्यम्
taṃ yāntamaśvaiḥ śaśiśaṅkhavarṇai--
rvigāhya sainyaṃ puruṣapravīram |
nāśaknuvanvārayituṃ samantā--
dādityaraśmipratimaṃ rathāgryam
असह्यविक्रान्तमदीनसत्वं
सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः ।
सहस्रनेत्रप्रतिमप्रभावं
दिवीव सूर्यं जलदव्यपाये
asahyavikrāntamadīnasatvaṃ
sarve gaṇā bhārata ye tvadīyāḥ |
sahasranetrapratimaprabhāvaṃ
divīva sūryaṃ jaladavyapāye
अमर्षपूर्णस्त्वतिचित्रयोधी
शरासनी काञ्चनवर्मधारी ।
सुदर्शनः सात्यकिमापतन्तं
न्यवारयद्राजवरः प्रसह्य
amarṣapūrṇastvaticitrayodhī
śarāsanī kāñcanavarmadhārī |
sudarśanaḥ sātyakimāpatantaṃ
nyavārayadrājavaraḥ prasahya
तयोरभूद्भारतसम्प्रहारः
सुदारुणस्तं समतिप्रशंसन् ।
योधास्त्वदीयाश्च हि सोमकाश्च
वृत्रेन्द्रयोर्युद्धमिवामरौघाः
tayorabhūdbhāratasamprahāraḥ
sudāruṇastaṃ samatipraśaṃsan |
yodhāstvadīyāśca hi somakāśca
vṛtrendrayoryuddhamivāmaraughāḥ
शरैः सुतीक्ष्णैः शतशोऽभ्यविध्य--
त्सुदर्शनः सात्वतमुख्यमाजौ ।
अनागतानेव तु तान्पृषत्कां--
श्चिच्छेद राजञ्शिनिपुङ्गवोऽपि
śaraiḥ sutīkṣṇaiḥ śataśo'bhyavidhya--
tsudarśanaḥ sātvatamukhyamājau |
anāgatāneva tu tānpṛṣatkāṃ--
ściccheda rājañśinipuṅgavo'pi
तथैव शक्रप्रतिमोऽपि सात्यकिः
सुदर्शने यान्क्षिपति स्म सायकान् ।
द्विधा त्रिधा तानकरोत्सुदर्शनः
शरोत्तमैः स्यन्दनवर्यमास्थितः
tathaiva śakrapratimo'pi sātyakiḥ
sudarśane yānkṣipati sma sāyakān |
dvidhā tridhā tānakarotsudarśanaḥ
śarottamaiḥ syandanavaryamāsthitaḥ
तान्वीक्ष्य बाणान्निहतांस्तदानीं
सुदर्शनः सात्यकिबाणवेगैः ।
क्रोधाद्दिधक्षन्निव तिग्मतेजाः
शरानमुञ्चत्तपनीयचित्रान्
tānvīkṣya bāṇānnihatāṃstadānīṃ
sudarśanaḥ sātyakibāṇavegaiḥ |
krodhāddidhakṣanniva tigmatejāḥ
śarānamuñcattapanīyacitrān
पुनः स बाणैस्त्रिभिरग्निकल्पै--
राकर्णपूर्णैर्निशितैः सुपुङ्खैः ।
विव्याध देहावरणं विभिद्य
ते सात्यकेराविविशुः शरीरम्
punaḥ sa bāṇaistribhiragnikalpai--
rākarṇapūrṇairniśitaiḥ supuṅkhaiḥ |
vivyādha dehāvaraṇaṃ vibhidya
te sātyakerāviviśuḥ śarīram
तथैव तस्यावनिपालपुत्रः
सन्धाय बाणैरपरैर्ज्वलद्भिः ।
आजघ्निवांस्तान्रजतप्रकाशां--
श्चतुर्भिरश्वांश्चतुरः प्रसह्य
tathaiva tasyāvanipālaputraḥ
sandhāya bāṇairaparairjvaladbhiḥ |
ājaghnivāṃstānrajataprakāśāṃ--
ścaturbhiraśvāṃścaturaḥ prasahya
तथा तु तेमाभिहतस्तरस्वी
नप्ता शिनेरिन्द्रसमानवीर्यः ।
सुदर्शनस्येषुगणैः सुतीक्ष्णै--
र्हयान्निहत्याशु ननाद नादम्
tathā tu temābhihatastarasvī
naptā śinerindrasamānavīryaḥ |
sudarśanasyeṣugaṇaiḥ sutīkṣṇai--
rhayānnihatyāśu nanāda nādam
अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य
भल्लेन शक्राशनिसन्निभेन ।
सुदर्शनस्यापि शिनिप्रवीरः
क्षुरेण कालानलसन्निभेन
athāsya sūtasya śiro nikṛtya
bhallena śakrāśanisannibhena |
sudarśanasyāpi śinipravīraḥ
kṣureṇa kālānalasannibhena
सकुण्डलं पूर्णशशिप्रकाशं
भ्राजिष्णु वक्त्रं विचकर्त देहात् ।
यथा पुरा वज्रधरः प्रसह्य
बलस्य सङ्ख्येऽतिबलस्य राजन्
sakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ
bhrājiṣṇu vaktraṃ vicakarta dehāt |
yathā purā vajradharaḥ prasahya
balasya saṅkhye'tibalasya rājan
निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं
रणे यदूनामृषभस्तरस्वी ।
मुदा समेतः परया महात्मा
रराज राजन्सुरराजकल्पः
nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ
raṇe yadūnāmṛṣabhastarasvī |
mudā sametaḥ parayā mahātmā
rarāja rājansurarājakalpaḥ
ततो ययावर्जुनमेव वीरो
निवार्य सैन्यं तव मार्गणौघैः ।
सदश्वयुक्तेन रथेन राजँ--
ल्लोकं विसिस्मापयिषुर्नृवीरः
tato yayāvarjunameva vīro
nivārya sainyaṃ tava mārgaṇaughaiḥ |
sadaśvayuktena rathena rājam̐--
llokaṃ visismāpayiṣurnṛvīraḥ
तत्तस्य विस्मापयनीयमग्र्य--
मपूजयन्योधवराः समेताः ।
प्रवर्तमानानिषुगोचरेऽरी--
न्ददाह बाणैर्हुतभुग्यथैव
tattasya vismāpayanīyamagrya--
mapūjayanyodhavarāḥ sametāḥ |
pravartamānāniṣugocare'rī--
ndadāha bāṇairhutabhugyathaiva
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)