Chapter 71: Shri Krishna gives Yudhishthira leave to sacrifice

तान्समीपगताञ्श्रुत्वा पाण्डवाञ्शत्रुकर्शनः ।
वासुदेवः सहामात्यः प्रययौ ससुहृद्गणः ।
ते समेत्य यथान्यायं प्रत्युद्याता दिदृक्षया

tānsamīpagatāñśrutvā pāṇḍavāñśatrukarśanaḥ |
vāsudevaḥ sahāmātyaḥ prayayau sasuhṛdgaṇaḥ |
te sametya yathānyāyaṃ pratyudyātā didṛkṣayā

ते समेत्य तथाधर्मं पाण्डवा वृष्णिभिः सह ।
विविशुः सहिता राजन्पुरं वारणसाह्वयम्

te sametya tathādharmaṃ pāṇḍavā vṛṣṇibhiḥ saha |
viviśuḥ sahitā rājanpuraṃ vāraṇasāhvayam

विशतस्तस्य सैन्यस्य खुरनेमिस्वनेन ह ।
द्यावापृथिव्यौ खं चैव सर्वमासीत्समावृतम्

viśatastasya sainyasya khuranemisvanena ha |
dyāvāpṛthivyau khaṃ caiva sarvamāsītsamāvṛtam

ते कोशानग्रतः कृत्वा विविशुः स्वं पुरं तदा ।
पाण्डवाः प्रीतमनसः सामात्याः ससुहृद्गणाः

te kośānagrataḥ kṛtvā viviśuḥ svaṃ puraṃ tadā |
pāṇḍavāḥ prītamanasaḥ sāmātyāḥ sasuhṛdgaṇāḥ

ते समेत्य यथान्यायं धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
कीर्तयन्तः स्वनामानि तस्य पादौ ववन्दिरे

te sametya yathānyāyaṃ dhṛtarāṣṭraṃ janādhipam |
kīrtayantaḥ svanāmāni tasya pādau vavandire

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाता गान्धारीं सुबलात्मजाम् ।
कुन्तीं च राजशार्दूल तदा भरतसत्तम

dhṛtarāṣṭrābhyanujñātā gāndhārīṃ subalātmajām |
kuntīṃ ca rājaśārdūla tadā bharatasattama

विदुरं यूजयित्वा च वैश्यापुत्रं समेत्य च ।
पूज्यमानाः स्म ते वीरा व्यरोचन्त विशाम्पते

viduraṃ yūjayitvā ca vaiśyāputraṃ sametya ca |
pūjyamānāḥ sma te vīrā vyarocanta viśāmpate

ततस्तत्परमाश्चर्यं विचित्रं महदद्भुतम् ।
शुश्रुवुस्ते तदा वीराः पितुस्ते जन्म भारत

tatastatparamāścaryaṃ vicitraṃ mahadadbhutam |
śuśruvuste tadā vīrāḥ pituste janma bhārata

तदुपश्रुत्य तत्कर्म वासुदेवस्य धीमतः ।
पूजार्हं पूजयामासुः कृष्णं देवकीनन्दनम्

tadupaśrutya tatkarma vāsudevasya dhīmataḥ |
pūjārhaṃ pūjayāmāsuḥ kṛṣṇaṃ devakīnandanam

ततः कतिपयाहस्य व्यासः सत्यवतीसुतः ।
आजगाम महातेजा नगरं नागसाह्वयम्

tataḥ katipayāhasya vyāsaḥ satyavatīsutaḥ |
ājagāma mahātejā nagaraṃ nāgasāhvayam

तस्य सर्वे यथान्यायं पूजा चक्रुः कुरूद्वहाः ।
सह वृष्ण्यन्धकव्याघ्रैरुपासांचक्रिरे तदा

tasya sarve yathānyāyaṃ pūjā cakruḥ kurūdvahāḥ |
saha vṛṣṇyandhakavyāghrairupāsāṃcakrire tadā

तत्र नानाविधाकाराः कथाः समभिकीर्त्य वै ।
युधिष्ठिरो धर्मसुतो व्यासं वचनमब्रवीत्

tatra nānāvidhākārāḥ kathāḥ samabhikīrtya vai |
yudhiṣṭhiro dharmasuto vyāsaṃ vacanamabravīt

भवत्प्रसादाद्भगवन्यदिदं रत्नमाहृतम् ।
उपयोक्तुं तदिच्छामि वाजिमेधे महाक्रतौ

bhavatprasādādbhagavanyadidaṃ ratnamāhṛtam |
upayoktuṃ tadicchāmi vājimedhe mahākratau

तमनुज्ञातुमिच्छामि भवता मुनिसत्तम ।
त्वदधीना वयं सर्वे कृष्णस्य च महात्मनः

tamanujñātumicchāmi bhavatā munisattama |
tvadadhīnā vayaṃ sarve kṛṣṇasya ca mahātmanaḥ

अनुजानामि राजंस्त्वां क्रियतां यदनन्तरम् ।
यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्दक्षिणावता

anujānāmi rājaṃstvāṃ kriyatāṃ yadanantaram |
yajasva vājimedhena vidhivaddakṣiṇāvatā

अश्वमेधो हि राजेन्द्र पावनः सर्वपाप्मनाम् ।
तेनेष्ट्वा त्वं विपात्मा वै भविता नात्र संशयः

aśvamedho hi rājendra pāvanaḥ sarvapāpmanām |
teneṣṭvā tvaṃ vipātmā vai bhavitā nātra saṃśayaḥ

इत्युक्तः स तु धर्मात्मा कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
अश्वमेधस्य कौरव्य चकाराहरणे मतिम्

ityuktaḥ sa tu dharmātmā kururājo yudhiṣṭhiraḥ |
aśvamedhasya kauravya cakārāharaṇe matim

समनुज्ञाप्य तत्सर्वं कृष्मद्वैपायनं नृपः ।
वासुदेवमथाभ्येत्य वाग्मी वचनमब्रवीत्

samanujñāpya tatsarvaṃ kṛṣmadvaipāyanaṃ nṛpaḥ |
vāsudevamathābhyetya vāgmī vacanamabravīt

देवकी सुप्रजा देवी त्वया पुरुषसत्तम ।
यद्ब्रूयां त्वां महाबाहो तत्कृथास्त्वमिहाच्युत

devakī suprajā devī tvayā puruṣasattama |
yadbrūyāṃ tvāṃ mahābāho tatkṛthāstvamihācyuta

त्वत्प्रभावार्जितान्भोगानश्नीम यदुनन्दन ।
पराक्रमेण बुद्ध्या च त्वयेयं निर्जिता मही

tvatprabhāvārjitānbhogānaśnīma yadunandana |
parākrameṇa buddhyā ca tvayeyaṃ nirjitā mahī

दीक्षयस्व त्वमात्मानं त्वं हि नः परमो गुरुः ।
त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता ह्यहम्

dīkṣayasva tvamātmānaṃ tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ |
tvayīṣṭavati dāśārha vipāpmā bhavitā hyaham

त्वं हि यज्ञो गुरुश्च त्वं धर्मज्ञस्त्वं प्रजापतिः ।
त्वं गतिः सर्वभूतानामिति मे निश्चिता मतिः

tvaṃ hi yajño guruśca tvaṃ dharmajñastvaṃ prajāpatiḥ |
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāmiti me niścitā matiḥ

त्वमेवैतन्महाबाहो कर्तुमर्हस्यरिंदम ।
त्वं गतिः सर्वभूतानामिति मे निश्चिता मतिः

tvamevaitanmahābāho kartumarhasyariṃdama |
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāmiti me niścitā matiḥ

त्वं चाद्यि कुरुवीराणां धर्मेण हि विराजसे ।
गुणीभूताः स्म ते राजंस्त्वं नो राजन्गुरुर्मतः ।
यजस्व मदनुज्ञातः प्राप्य एष क्रतुस्त्वया

tvaṃ cādyi kuruvīrāṇāṃ dharmeṇa hi virājase |
guṇībhūtāḥ sma te rājaṃstvaṃ no rājangururmataḥ |
yajasva madanujñātaḥ prāpya eṣa kratustvayā

युनक्तु नो भवान्कार्ये यत्र वाञ्छसि भारत ।
सत्यं ते प्रतिजानामि सर्वं कर्तास्मि तेऽनघ

yunaktu no bhavānkārye yatra vāñchasi bhārata |
satyaṃ te pratijānāmi sarvaṃ kartāsmi te'nagha

भीमसेनार्जुनौ चैव तथा माद्रवतीसुतौ ।
इष्टवन्तो भविष्यन्ति त्वयीष्टवति पार्थिवे

bhīmasenārjunau caiva tathā mādravatīsutau |
iṣṭavanto bhaviṣyanti tvayīṣṭavati pārthive