Aranyaka (Vana) Parva

Chapter 14: Why Shri Krishna was away: Salva's raid

इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि अर्जुनाभिगमनपर्वणि चतुर्दशोऽष्यायः ॥

22 verses · 14 of 315

What happens in this chapter

Why Shri Krishna was away: Salva's raid

Yudhishthira asks where Krishna was. Krishna explains that he had gone to destroy Saubha, the city of King Salva. After Krishna slew Shishupala at the Rajasuya, Salva attacked Dvaraka while Krishna was still at Indraprastha. Riding the flying Saubha, which goes wherever he wishes, and long-lived by Brahma's grace, Salva killed many young Vrishnis and broke the city's gardens, shouting that he would kill the slayer of Kamsa and Keshi to avenge his brother Shishupala. Hearing this, Krishna set out in anger, found Salva by the sea, blew the Panchajanya and challenged him, and felled his danavas. That is why he missed the dice game; hearing of it, he came straight here.

युधिष्ठिर उवाच

14.1

असान्निध्यं कथं कृष्ण तवासीद्वृष्णिनन्दन ।
क्व चासीद्विप्रवासस्ते किंचाकार्षीः प्रवासतः

asānnidhyaṃ kathaṃ kṛṣṇa tavāsīdvṛṣṇinandana |
kva cāsīdvipravāsaste kiṃcākārṣīḥ pravāsataḥ

कृष्ण उवाच

14.2

साल्वस्य नगरं सौभं गतोऽहं भरतर्षभ ।
निहन्तुं कौरवश्रेष्ठ तत्र मे शृणु कारणम्

sālvasya nagaraṃ saubhaṃ gato'haṃ bharatarṣabha |
nihantuṃ kauravaśreṣṭha tatra me śṛṇu kāraṇam

14.3

महातेजा महांवाहुर्यः स राजा महायशाः ।
दमघोषात्मजो वीरः शिशुपालो मया हतः

mahātejā mahāṃvāhuryaḥ sa rājā mahāyaśāḥ |
damaghoṣātmajo vīraḥ śiśupālo mayā hataḥ

14.4

यज्ञे ते भरतश्रेष्ठ राजसूयेऽर्हणां प्रति ।
स रोषवशमापन्नो नामृष्यत दुरात्मवान्

yajñe te bharataśreṣṭha rājasūye'rhaṇāṃ prati |
sa roṣavaśamāpanno nāmṛṣyata durātmavān

14.5

श्रुत्वा तं निहतं साल्वस्तीव्ररोषसमन्वितः ।
उपायाद्द्वारकां शून्यामिहस्थे मयि भारत

śrutvā taṃ nihataṃ sālvastīvraroṣasamanvitaḥ |
upāyāddvārakāṃ śūnyāmihasthe mayi bhārata

14.6

स तत्र युद्धमकरोद्बालकैर्वृष्णिपुङ्गवैः ।
निवृत्तः कामगं सौभमारुह्यैव नृशंसवत्

sa tatra yuddhamakarodbālakairvṛṣṇipuṅgavaiḥ |
nivṛttaḥ kāmagaṃ saubhamāruhyaiva nṛśaṃsavat

14.7

चिरजीवी नृपः सोऽपि प्रसादात्पद्मजन्मनः ।
ततो वृष्णिप्रवीरांस्तान्बालान्हत्वा बहूंस्तदा ।
पुरोद्यानानि सर्वाणि भेदयामास दुर्भतिः

cirajīvī nṛpaḥ so'pi prasādātpadmajanmanaḥ |
tato vṛṣṇipravīrāṃstānbālānhatvā bahūṃstadā |
purodyānāni sarvāṇi bhedayāmāsa durbhatiḥ

14.8

उक्तवांश्च महाबाहो क्वासौ वृष्णिकुलाधमः ।
वासुदेवः स मन्दात्मा वसुदेवसुतो गतः

uktavāṃśca mahābāho kvāsau vṛṣṇikulādhamaḥ |
vāsudevaḥ sa mandātmā vasudevasuto gataḥ

14.9

तस्य युद्धार्थिनो दर्पं युद्धेनाशयिताऽस्म्यहम् ।
आनर्ताः सत्यमाख्यात तत्र गन्ताऽस्मि यत्र सः

tasya yuddhārthino darpaṃ yuddhenāśayitā'smyaham |
ānartāḥ satyamākhyāta tatra gantā'smi yatra saḥ

14.10

तं हत्वा विनिवर्तिष्ये कंसकेशिनिषूदनम् ।
अहत्वा न निवर्तिष्ये सत्येनायुधमालभे ।

taṃ hatvā vinivartiṣye kaṃsakeśiniṣūdanam |
ahatvā na nivartiṣye satyenāyudhamālabhe |

14.11

क्वासौ क्वासाविति पुनस्तत्रतत्र प्रधावति ।
मया सह रणे योद्धुं काङ्क्षमाणः स सौभराट्

kvāsau kvāsāviti punastatratatra pradhāvati |
mayā saha raṇe yoddhuṃ kāṅkṣamāṇaḥ sa saubharāṭ

14.12

अद्यतं पापकर्माणं क्षुद्रं विश्वासघातिनम् ।
शिशुपालवधामर्षाद्गमयिष्ये यमक्षयम्

adyataṃ pāpakarmāṇaṃ kṣudraṃ viśvāsaghātinam |
śiśupālavadhāmarṣādgamayiṣye yamakṣayam

14.13

मम पापस्वभावेन भ्राता येन निपातितः ।
शिशुपालो महीपालस्तं वधिष्ये महीतले

mama pāpasvabhāvena bhrātā yena nipātitaḥ |
śiśupālo mahīpālastaṃ vadhiṣye mahītale

14.14

भ्राता बालश्च राजा च न च संग्रामकोविदः ।
प्रमत्तश्च हतो वीरस्तं हनिष्ये जनार्दनम् ।

bhrātā bālaśca rājā ca na ca saṃgrāmakovidaḥ |
pramattaśca hato vīrastaṃ haniṣye janārdanam |

14.15

एकमादि महाराज विलप्यदिवमास्थितः ।
कामगेन स सौभेन क्षिप्त्वा मां कुरुनन्दन

ekamādi mahārāja vilapyadivamāsthitaḥ |
kāmagena sa saubhena kṣiptvā māṃ kurunandana

14.16

तमश्रौषमहं गत्वा यथा वृत्तः स दुर्मतिः ।
मयि कौरव्य दुष्टात्मा मार्तिकावतको नृपः

tamaśrauṣamahaṃ gatvā yathā vṛttaḥ sa durmatiḥ |
mayi kauravya duṣṭātmā mārtikāvatako nṛpaḥ

14.17

ततोऽहमपि कौरव्य रोषव्याकुललोचनः ।
निश्चित्य मनसा राजन्वधायास्य मनो दधे

tato'hamapi kauravya roṣavyākulalocanaḥ |
niścitya manasā rājanvadhāyāsya mano dadhe

14.18

आनर्तेषु विमर्दं च क्षेपं चात्मनि कौरव ।
प्रवृद्धमवलेपं च तस्य दुष्कृतकर्मणः

ānarteṣu vimardaṃ ca kṣepaṃ cātmani kaurava |
pravṛddhamavalepaṃ ca tasya duṣkṛtakarmaṇaḥ

14.19

ततः सौभवधायाहं प्रतस्थे पृथिवीपते ।
स मया सागरावर्ते दृष्ट आसीत्परीप्सता

tataḥ saubhavadhāyāhaṃ pratasthe pṛthivīpate |
sa mayā sāgarāvarte dṛṣṭa āsītparīpsatā

14.20

ततः प्रध्माप्य जलजं पाञ्चजन्यमहे नृप ।
आहूय साल्वं समरे युद्धाय समवस्थितः

tataḥ pradhmāpya jalajaṃ pāñcajanyamahe nṛpa |
āhūya sālvaṃ samare yuddhāya samavasthitaḥ

14.21

तन्मुहूर्तमभूद्युद्धं तत्र मे दानवैः सह ।
शवीभूताश्च मे सर्वे भूतले च निपातिताः

tanmuhūrtamabhūdyuddhaṃ tatra me dānavaiḥ saha |
śavībhūtāśca me sarve bhūtale ca nipātitāḥ

14.22

एतत्कार्यं महाबाहो येनाहं नागमं तदा ।
श्रुत्वैव हास्तिनपुरे द्यूतं चाविनयोत्थितम् ।
द्रुतमागतवान्युष्मान्द्रष्टुकामः सुदुःखितान्

etatkāryaṃ mahābāho yenāhaṃ nāgamaṃ tadā |
śrutvaiva hāstinapure dyūtaṃ cāvinayotthitam |
drutamāgatavānyuṣmāndraṣṭukāmaḥ suduḥkhitān

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)