कृपया परया प्रोक्तः सर्वेषां पापकर्मणाम् ।
ज्ञानस्य च परस्येह तन्मे ब्रूहि पितामह
kṛpayā parayā proktaḥ sarveṣāṃ pāpakarmaṇām |
jñānasya ca parasyeha tanme brūhi pitāmaha
Anushasana Parva
Chapter 253: Meditating on Narayana and protecting the learned
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि त्रिपञ्चशदधिकद्विशततमोऽध्यायः ॥
11 verses · 253 of 274
What happens in this chapter
Meditating on Narayana and protecting the learned
Yudhishthira asks Bhishma for the means, taught in compassion, by which sinners too may reach the highest knowledge. Bhishma names it: constant meditation on Narayana, his worship, sacrifice and praise, hearing his kathas, and serving and protecting the learned while following their counsel. Japa is of four kinds, Vedic, Tantric, Pauranic and Smarta. Nothing is beyond those who have knowledge, so the learned must be guarded. He tells of Suvrata, a woman alone and without kin in the forest, whom Yama comforted. In an earlier birth she had freed a learned man beaten on suspicion of theft, and for that merit she was born in a Brahmana family. Taught by Yama, she meditated on and chanted the eight-syllable mantra and reached the worlds of merit.
युधिष्ठिर उवाच
भीष्म उवाच
उपायोऽयं परप्राप्तौ परमः परिकीर्तितः ।
नारायणास्यानुध्यानमर्चनं यजनं स्तुतिः
upāyo'yaṃ paraprāptau paramaḥ parikīrtitaḥ |
nārāyaṇāsyānudhyānamarcanaṃ yajanaṃ stutiḥ
श्रवणं तत्कथानां च विद्वत्संरक्षणं तथा ।
विद्वच्छुश्रूषणप्रीतिरुपदेशानुपालनम् ।
स ध्यानेन जपेननाशु मुच्यते प्राकृतोपि वा
śravaṇaṃ tatkathānāṃ ca vidvatsaṃrakṣaṇaṃ tathā |
vidvacchuśrūṣaṇaprītirupadeśānupālanam |
sa dhyānena japenanāśu mucyate prākṛtopi vā
जपश्चतुर्विधः प्रोक्तो वैदिकस्तान्त्रिकोपि च ।
पौराणिकोथ विद्वद्भिः कथितः स्मार्त एव च
japaścaturvidhaḥ prokto vaidikastāntrikopi ca |
paurāṇikotha vidvadbhiḥ kathitaḥ smārta eva ca
विद्वच्छुश्रूषया ज्ञानं विद्वत्संरक्षणेन च ।
नासाध्यं ज्ञानिनां किञ्चित्तस्माद्रक्ष्यास्त्वया द्विजाः
vidvacchuśrūṣayā jñānaṃ vidvatsaṃrakṣaṇena ca |
nāsādhyaṃ jñānināṃ kiñcittasmādrakṣyāstvayā dvijāḥ
सुव्रता बन्धुहीनैका वने पूर्वं यमेन तु ।
आसीदाश्वासिता विद्वत्संरक्षणफलात्किल
suvratā bandhuhīnaikā vane pūrvaṃ yamena tu |
āsīdāśvāsitā vidvatsaṃrakṣaṇaphalātkila
विप्रस्य मरणे हेतुस्तत्पत्नी पितृशोकदा ।
वैश्या त्वमतिलाभोऽयं विप्रकन्येति साम्प्रतम् ।
viprasya maraṇe hetustatpatnī pitṛśokadā |
vaiśyā tvamatilābho'yaṃ viprakanyeti sāmpratam |
इत्युक्ताऽऽश्वासिताऽपृच्छत्केनैवं पापसंयुता ।
जाता विप्रकुले सम्यक् श्रेयश्चापि ब्रवीहि मे
ityuktā''śvāsitā'pṛcchatkenaivaṃ pāpasaṃyutā |
jātā viprakule samyak śreyaścāpi bravīhi me
यम उवाच
अन्यजन्मनि विद्वांसं प्रहारैरभिपीडितम् ।
चोरशङ्काविमोक्षेण मोक्षयित्वा सुजन्मिका
anyajanmani vidvāṃsaṃ prahārairabhipīḍitam |
coraśaṅkāvimokṣeṇa mokṣayitvā sujanmikā
इत्युक्ताऽष्टाक्षरध्यानजपादिश्रेयसंयुता ।
यमेनानुगृहीताऽभूत्पुण्यलोकनिवासिनी
ityuktā'ṣṭākṣaradhyānajapādiśreyasaṃyutā |
yamenānugṛhītā'bhūtpuṇyalokanivāsinī
तन्नित्यं विदुषां रक्षा तत्परोऽभूर्महीपते ।
तेषां संरक्षणात्सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
tannityaṃ viduṣāṃ rakṣā tatparo'bhūrmahīpate |
teṣāṃ saṃrakṣaṇātsadyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)