एलापत्रवचः श्रुत्वा ते नागा द्विजसत्तम ।
सर्वे प्रहृष्टमनसः साधुसाध्वित्यपूजयन्
elāpatravacaḥ śrutvā te nāgā dvijasattama |
sarve prahṛṣṭamanasaḥ sādhusādhvityapūjayan
Adi Parva
Chapter 39: Vasuki guards his sister for Jaratkaru
इति श्रीमनमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः ॥
14 verses · 39 of 261
What happens in this chapter
Vasuki guards his sister for Jaratkaru
The serpents cheer Elapatra, and Vasuki joyfully guards his sister Jaratkaru from then on. Soon the devas and asuras churn the ocean, with Vasuki as the rope. Afterwards the devas take him to Brahma: he has always helped them, yet he burns with fear of his mother's curse; would Brahma draw out this thorn? Brahma says he himself put those words in Elapatra's mind. The wicked will perish, not the righteous. The sage Jaratkaru is already born and deep in fierce tapas; let Vasuki give him his sister at the right time. Vasuki sets serpents to watch the sage and report the moment he seeks a wife.
सौतिरुवाच
ततःप्रभृति तां कन्यां वासुकिः पर्यरक्षत ।
जरत्कारुं स्वसारं वै परं हर्षमवाप च
tataḥprabhṛti tāṃ kanyāṃ vāsukiḥ paryarakṣata |
jaratkāruṃ svasāraṃ vai paraṃ harṣamavāpa ca
ततो नातिमहान्कालः समतीत इवाभवत् ।
अथ देवासुराः सर्वे ममन्थुर्वरुणालयम्
tato nātimahānkālaḥ samatīta ivābhavat |
atha devāsurāḥ sarve mamanthurvaruṇālayam
तत्र नेत्रमभून्नागो वासुकिर्बलिनां वरः ।
समाप्यैव च तत्कर्म पितामहमुपागमन्
tatra netramabhūnnāgo vāsukirbalināṃ varaḥ |
samāpyaiva ca tatkarma pitāmahamupāgaman
देवा वासुकिना सार्धं पितामहमथाव्रुवन् ।
भगवञ्शापभीतोऽयं वासुकिस्तप्यते भृशम्
devā vāsukinā sārdhaṃ pitāmahamathāvruvan |
bhagavañśāpabhīto'yaṃ vāsukistapyate bhṛśam
अस्यैतन्मानसं शल्यं समुद्धर्तुं त्वमर्हसि ।
जनन्याः शापजं देव ज्ञातीनां हितमिच्छतः
asyaitanmānasaṃ śalyaṃ samuddhartuṃ tvamarhasi |
jananyāḥ śāpajaṃ deva jñātīnāṃ hitamicchataḥ
हितो ह्ययं सदास्मकं प्रियकारी च नागराट् ।
प्रसादं कुरु देवेश शमयास्य मनोज्वरम्
hito hyayaṃ sadāsmakaṃ priyakārī ca nāgarāṭ |
prasādaṃ kuru deveśa śamayāsya manojvaram
ब्रह्मोवाच
मयैव तद्वितीर्णं वै वचनं मनसाऽमराः ।
एलापत्रेण नागेन यदस्याभिहितं पुरा
mayaiva tadvitīrṇaṃ vai vacanaṃ manasā'marāḥ |
elāpatreṇa nāgena yadasyābhihitaṃ purā
तत्करोत्वेष नागेन्द्रः प्राप्तकालं वचः स्वयम् ।
विनशिष्यन्ति ये पापा न तु ये धर्मचारिणः
tatkarotveṣa nāgendraḥ prāptakālaṃ vacaḥ svayam |
vinaśiṣyanti ye pāpā na tu ye dharmacāriṇaḥ
उत्पन्नः स जरत्कारुस्तपस्युग्रे रतो द्विजः ।
तस्यैष भगिनीं काले जरत्कारुं प्रयच्छतु
utpannaḥ sa jaratkārustapasyugre rato dvijaḥ |
tasyaiṣa bhaginīṃ kāle jaratkāruṃ prayacchatu
एलापत्रेण यत्प्रोक्तं वचनं भुजगेन ह ।
पन्नगानां हितं देवास्तत्तथा न तदन्यथा
elāpatreṇa yatproktaṃ vacanaṃ bhujagena ha |
pannagānāṃ hitaṃ devāstattathā na tadanyathā
सौतिरुवाच
एतच्छ्रुत्वा तु नागेन्द्रः पितामहवचस्तदा ।
संदिश्य पन्नगान्सर्वान्वासुकिः शापमोहितः
etacchrutvā tu nāgendraḥ pitāmahavacastadā |
saṃdiśya pannagānsarvānvāsukiḥ śāpamohitaḥ
स्वसारमुद्यम्य तदा जरत्कारुमृषिं प्रति ।
सर्पान्बहूञ्जरत्कारौ नित्ययुक्तान्समादधत्
svasāramudyamya tadā jaratkārumṛṣiṃ prati |
sarpānbahūñjaratkārau nityayuktānsamādadhat
जरत्कारुर्यदा भार्यामिच्छेद्वरयितुं प्रभुः ।
शीघ्रमेत्य तदाऽऽख्येयं तन्नः श्रेयो भविष्यति
jaratkāruryadā bhāryāmicchedvarayituṃ prabhuḥ |
śīghrametya tadā''khyeyaṃ tannaḥ śreyo bhaviṣyati
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)