सप्ततिस्तु सहस्त्राणि भूम्युच्छ्रायोऽपि कथ्यते ।
दशसाहस्त्रमेकैकं पातालं वृषभध्वज
saptatistu sahastrāṇi bhūmyucchrāyo'pi kathyate |
daśasāhastramekaikaṃ pātālaṃ vṛṣabhadhvaja
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 57: The seven patalas and the narakas
इति गारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशगतापातलनरकादिनिरूपणं नाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥
10 verses · 57 of 241
What happens in this chapter
The seven patalas and the narakas
Hari gives the depth of the earth as seventy thousand yojanas, holding seven patalas of ten thousand yojanas each: Atala, Vitala, Nitala, Gabhastiman, Mahatala, Sutala and Patala. Their soils are black, white, red, yellow, gravelly, rocky and golden, and daityas and serpents live there. The narakas are then named: Raurava, Sukara, Rodha, Tala, Mahajvala, Taptakumbha, Lavana, Rudhira, Vaitarani, Krimibhojana, Asipatravana, Puyavaha, Adhahshiras, Sandamsha, Kalasutra, Avichi, Shvabhojana and others. In them are cooked sinners, among them poisoners, those who wield weapons on others and those who set fires. The higher worlds rise above. The whole egg is wrapped in water, fire, air, ether and the elements' source, then Mahat and Pradhana, each layer ten times the last, and Narayana pervades it all.
हरिरुवाच
अतलं वितलं चैव नितलं च गभस्तिमत् ।
महाख्यं सुतलं चाग्रयं पातालं चापि सप्तमम्
atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ ca gabhastimat |
mahākhyaṃ sutalaṃ cāgrayaṃ pātālaṃ cāpi saptamam
कृष्णा शुक्लारुणा पीता शर्करा शैलकाञ्चना ।
भूयस्तत्र दैतेया वसन्ति च भुजङ्गमाः
kṛṣṇā śuklāruṇā pītā śarkarā śailakāñcanā |
bhūyastatra daiteyā vasanti ca bhujaṅgamāḥ
रौद्रे तु पुष्करद्वीपे नरकाः सन्ति ताञ्छृणु ।
रौरवः सूकरो रोधस्तालो विनशनस्तथा
raudre tu puṣkaradvīpe narakāḥ santi tāñchṛṇu |
rauravaḥ sūkaro rodhastālo vinaśanastathā
महाज्वालस्तप्तकुम्भो लवणोऽथि विमोहितः ।
रुधिराख्यो वैतरणी कृमिशः कृमिभो जनः
mahājvālastaptakumbho lavaṇo'thi vimohitaḥ |
rudhirākhyo vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibho janaḥ
असिपत्रवनः कृष्णो नानाभक्षश्च दारुणः ।
तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालस्त्वधः शिराः
asipatravanaḥ kṛṣṇo nānābhakṣaśca dāruṇaḥ |
tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālastvadhaḥ śirāḥ
संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेव च ।
श्वभोजनोऽथाप्रतिष्ठोष्णवीचिर्नरकाः स्मृताः
saṃdaṃśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaścāvīcireva ca |
śvabhojano'thāpratiṣṭhoṣṇavīcirnarakāḥ smṛtāḥ
पापिनस्तेषु पच्यन्ते विषशस्त्राग्निदायिनः ।
उपर्य्युपरि वै लोका रुद्र भूतादयः स्थिताः
pāpinasteṣu pacyante viṣaśastrāgnidāyinaḥ |
uparyyupari vai lokā rudra bhūtādayaḥ sthitāḥ
वारिवह्न्यनिलाकाशैर्वृतं भूतादिना च तत् ।
तदण्डं महता रुद्र प्रधानेन च वेष्टितम्
vārivahnyanilākāśairvṛtaṃ bhūtādinā ca tat |
tadaṇḍaṃ mahatā rudra pradhānena ca veṣṭitam
अण्डं दशगुणं व्याप्तं नारायणः स्थितः
aṇḍaṃ daśaguṇaṃ vyāptaṃ nārāyaṇaḥ sthitaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)