गोपालपूजां वक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदायिनीम् ।
द्वारे धाता विधाता च गंगायमुनया सह
gopālapūjāṃ vakṣyāmi bhuktimuktipradāyinīm |
dvāre dhātā vidhātā ca gaṃgāyamunayā saha
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 28: Worship of Shri Gopala with his queens
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे श्रीगोपालपूजानिरूपणं नामाष्टाविंशोऽध्यायः ॥
13 verses · 28 of 241
What happens in this chapter
Worship of Shri Gopala with his queens
Suta gives the worship of Gopala, Shri Krishna as cowherd, which grants enjoyment and liberation. At the doors stand Dhata and Vidhata with Ganga and Yamuna and pairs of gatekeepers in each direction: Bhadra and Subhadra in the east, Chanda and Prachanda in the south, Bala and Prabala in the west, Jaya and Vijaya with Shri in the north. Ganesha, Durga and Saraswati guard the four doors, and Narada, the siddhas and Nalakuvara the corners. Inside are the seat with Kurma, Ananta, Earth, dharma and jnana. The root mantra ends gopījanavallabhāya svāhā, and its limbs are the discs Chakra, Suchakra, Vichakra, Trailokyarakshaka and Sudarshana. Around Krishna are Rukmini, Satyabhama, Sunanda, Nagnajiti, Lakshmana, Mitravinda, Jambavati and Sushila, with his weapons, emblems and Vishvaksena. Japa, meditation and worship fulfil every wish.
सूत उवाच
शङ्खपद्मनिधी चैव सारङ्गः शरभः श्रिया ।
पूर्वे भद्रः सुभद्रो द्वौ दक्षे चण्डप्रचण्डकौ
śaṅkhapadmanidhī caiva sāraṅgaḥ śarabhaḥ śriyā |
pūrve bhadraḥ subhadro dvau dakṣe caṇḍapracaṇḍakau
पश्चिमे बलप्रबलौ जयश्च विजयो यजेत् ।
उत्तरे श्रीश्चतुर्द्वारे गणो दुर्गा सरस्वती
paścime balaprabalau jayaśca vijayo yajet |
uttare śrīścaturdvāre gaṇo durgā sarasvatī
क्षेत्रस्याग्न्यादिकोणेषु दिक्षु नारदपूर्वकम् ।
सिद्धो गुरुर्नलकूवरं कोणे भगवतं यजेत्
kṣetrasyāgnyādikoṇeṣu dikṣu nāradapūrvakam |
siddho gururnalakūvaraṃ koṇe bhagavataṃ yajet
पूर्वे विष्णुं विष्णुतपो विष्णुशक्तिं समर्चयेत् ।
ततो विष्णुपरीवारं मध्ये शक्तिं च कूर्म्मकम्
pūrve viṣṇuṃ viṣṇutapo viṣṇuśaktiṃ samarcayet |
tato viṣṇuparīvāraṃ madhye śaktiṃ ca kūrmmakam
अनन्तं पृथिवीं धर्मं ज्ञानं वैराग्यमग्नितः ।
ऐश्वर्य्यं वायुपूर्वं च प्रकाशात्मानमुत्तरे
anantaṃ pṛthivīṃ dharmaṃ jñānaṃ vairāgyamagnitaḥ |
aiśvaryyaṃ vāyupūrvaṃ ca prakāśātmānamuttare
सत्त्वाय प्रकृतात्मने रजसे मोहरूपिणे ।
तमसे कन्द पद्माय यजेत्कं काकतत्त्वकम्
sattvāya prakṛtātmane rajase moharūpiṇe |
tamase kanda padmāya yajetkaṃ kākatattvakam
विद्यातत्त्वं परं तत्त्वं सूर्य्येन्दुवह्निमण्डलम् ।
विमलाद्या आसनं च प्राच्यां श्रीं ह्रीं प्रपूजयेत्
vidyātattvaṃ paraṃ tattvaṃ sūryyenduvahnimaṇḍalam |
vimalādyā āsanaṃ ca prācyāṃ śrīṃ hrīṃ prapūjayet
गोपीजनवल्लभाय स्वाहान्तो मनुरुच्यते ।
अङ्गानि यथा-आच क्रं च सुचक्रं च विचक्रं च तथैव च
gopījanavallabhāya svāhānto manurucyate |
aṅgāni yathā-āca kraṃ ca sucakraṃ ca vicakraṃ ca tathaiva ca
त्रैलोक्यरक्षकं चक्रमसुरारिसुदर्शनम् ।
हृदादिपूर्वकोणषु अस्त्रं शक्तिं च पूर्वतः
trailokyarakṣakaṃ cakramasurārisudarśanam |
hṛdādipūrvakoṇaṣu astraṃ śaktiṃ ca pūrvataḥ
रुक्मिणी सत्यभामा च सुनन्दा नाग्नजित्यपि ।
लक्ष्मणा मित्रविंदा च जाम्बवत्या शुशीलया
rukmiṇī satyabhāmā ca sunandā nāgnajityapi |
lakṣmaṇā mitraviṃdā ca jāmbavatyā śuśīlayā
शङ्खचक्रगदापद्मं मुसलं शार्ङ्गमर्चयेत् ।
खङ्गं पाशाङ्कुशं प्राच्यां श्रीवत्सं कौस्तुभं यजेत्
śaṅkhacakragadāpadmaṃ musalaṃ śārṅgamarcayet |
khaṅgaṃ pāśāṅkuśaṃ prācyāṃ śrīvatsaṃ kaustubhaṃ yajet
मुकुटं वलमालां च ऐंद्राद्यान्ध्वजमुख्यकान् ।
कुमुदाद्यान्विष्वक्सेनं श्रिया कृष्णं सहार्चयेत् ।
जप्याद्ध्यानात्पूजनाच्च सर्वान्कामानवान्पुयात्
mukuṭaṃ valamālāṃ ca aiṃdrādyāndhvajamukhyakān |
kumudādyānviṣvaksenaṃ śriyā kṛṣṇaṃ sahārcayet |
japyāddhyānātpūjanācca sarvānkāmānavānpuyāt
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)