Chapter 127: Bhima Dvadashi and the golden Varaha

माघमासे शुक्लपक्षे सूर्यर्क्षेण युता पुरा ।
एकादशी तथा चैका भीमेन समुपोषिता

māghamāse śuklapakṣe sūryarkṣeṇa yutā purā |
ekādaśī tathā caikā bhīmena samupoṣitā

आश्चर्य तु व्रतं कृत्वा पितॄणामनृणोऽभवत् ।
भीमद्वादशी विख्याता प्राणिनां पुण्यवर्धिनी

āścarya tu vrataṃ kṛtvā pitṝṇāmanṛṇo'bhavat |
bhīmadvādaśī vikhyātā prāṇināṃ puṇyavardhinī

नक्षत्रेण विनाप्येषा ब्रह्महत्यादि नाशयेत् ।
विनिहन्ति महापापं कुनृपो विषयं यथा

nakṣatreṇa vināpyeṣā brahmahatyādi nāśayet |
vinihanti mahāpāpaṃ kunṛpo viṣayaṃ yathā

कुपुत्त्रस्तु कुलं यद्वत्कुभार्या च पतिं यथा ।
अधर्मं च यथा धर्मः कुमन्त्री च यथा नृपम्

kuputtrastu kulaṃ yadvatkubhāryā ca patiṃ yathā |
adharmaṃ ca yathā dharmaḥ kumantrī ca yathā nṛpam

अज्ञानेन यथा ज्ञानं शौचमाशौचकं यथा ।
अश्रद्धया यथा श्रद्धा सत्यञ्चैवानृतैर्यथा

ajñānena yathā jñānaṃ śaucamāśaucakaṃ yathā |
aśraddhayā yathā śraddhā satyañcaivānṛtairyathā

हिमं यथोष्णमाहन्यादनर्थं चार्थसंचयः ।
यथा प्रकीर्तनाद्दानं तपो वै विस्मयाद्यथा

himaṃ yathoṣṇamāhanyādanarthaṃ cārthasaṃcayaḥ |
yathā prakīrtanāddānaṃ tapo vai vismayādyathā

अशिक्षया यथा पुत्रो गावो दूरगतैर्यथा ।
क्रोधेन च यथा शान्तिर्यथा वित्तमवर्द्धनात्

aśikṣayā yathā putro gāvo dūragatairyathā |
krodhena ca yathā śāntiryathā vittamavarddhanāt

ज्ञानेनैव यथा विद्या निष्कामेन यथा फलम् ।
तथैव पापनाशाय प्रोक्तेयं द्वादशी शुभा

jñānenaiva yathā vidyā niṣkāmena yathā phalam |
tathaiva pāpanāśāya prokteyaṃ dvādaśī śubhā

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः ।
युगपत्तुप्रजातानि
न निहन्ति त्रिपुष्करम्

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ |
yugapattuprajātāni
na nihanti tripuṣkaram

न चापि नैमिषं क्षेत्रं कुरुक्षेत्रं प्रभासकम् ।
कालिन्दी यमुना गङ्गा न चैव न सरस्वती

na cāpi naimiṣaṃ kṣetraṃ kurukṣetraṃ prabhāsakam |
kālindī yamunā gaṅgā na caiva na sarasvatī

न चैव सर्वतीर्थानि एकादश्याः समानि हि ।
न दानं न जपो होमो न चान्यत्सुकृतं क्वचित्

na caiva sarvatīrthāni ekādaśyāḥ samāni hi |
na dānaṃ na japo homo na cānyatsukṛtaṃ kvacit

एकतः पृथिवीदानमेकतो हरिवासरः ।
ततोऽप्येका महापुण्या इयमेकादशी वरा

ekataḥ pṛthivīdānamekato harivāsaraḥ |
tato'pyekā mahāpuṇyā iyamekādaśī varā

अस्मिन्वराहपुरुषं कृत्वा देवं तु हाटकम् ।
घटोपरि नवे पात्रे कृत्वा वै ताम्रभाजने

asminvarāhapuruṣaṃ kṛtvā devaṃ tu hāṭakam |
ghaṭopari nave pātre kṛtvā vai tāmrabhājane

सर्वबीजभृते विप्राः सितवस्त्रावगुण्ठिते ।
सहिरण्यप्रदीपाद्यैः कृत्वा पूजां प्रयत्ननः

sarvabījabhṛte viprāḥ sitavastrāvaguṇṭhite |
sahiraṇyapradīpādyaiḥ kṛtvā pūjāṃ prayatnanaḥ

वराहाय नमः पादौ क्रोडाकृतये नमः कटिम् ।
नाभिं गंभीरघोषाा उरः श्रीवत्सधारिणे

varāhāya namaḥ pādau kroḍākṛtaye namaḥ kaṭim |
nābhiṃ gaṃbhīraghoṣāā uraḥ śrīvatsadhāriṇe

बाहुं सहस्रशिरसे ग्रीवां सर्वेश्वराय च ।
मुखं सर्वात्मने पूज्यं ललाटं प्रभवाय च

bāhuṃ sahasraśirase grīvāṃ sarveśvarāya ca |
mukhaṃ sarvātmane pūjyaṃ lalāṭaṃ prabhavāya ca

केशाः शतमयूखाय पूज्या देवस्य चक्रिणः ।
विधिना पूजयित्वा तु कृत्वा जागरणं निशि

keśāḥ śatamayūkhāya pūjyā devasya cakriṇaḥ |
vidhinā pūjayitvā tu kṛtvā jāgaraṇaṃ niśi

श्रुत्वा पुराणं देवस्य माहात्म्यप्रतिपादकम् ।
प्रातर्विप्राय दत्त्वा च याचकाय शुभाय तत्

śrutvā purāṇaṃ devasya māhātmyapratipādakam |
prātarviprāya dattvā ca yācakāya śubhāya tat

कनकक्रोडसहितं सन्निवेद्य परिच्छदम् ।
पश्चात्तु पारणं कुर्यान्नातितृप्तः सकृद्व्रतः

kanakakroḍasahitaṃ sannivedya paricchadam |
paścāttu pāraṇaṃ kuryānnātitṛptaḥ sakṛdvrataḥ

एवं कृत्वा नरो विद्यान्न भूय स्तनपो भवेत् ।
उपोष्यैकादशीं पुण्यां मुच्यते वै ऋणत्रयात् ।
मनोऽभिलषितावाप्तिः कृत्वा सर्वव्रतादिकम्

evaṃ kṛtvā naro vidyānna bhūya stanapo bhavet |
upoṣyaikādaśīṃ puṇyāṃ mucyate vai ṛṇatrayāt |
mano'bhilaṣitāvāptiḥ kṛtvā sarvavratādikam