Chapter 4: Nabhaga, Ambarisha's devotion and Durvasa's rage

नाभागो नभगापत्यं यं ततं भ्रातरः कविम् ।
यविष्ठं व्यभजन् दायं ब्रह्मचारिणमागतम्

nābhāgo nabhagāpatyaṃ yaṃ tataṃ bhrātaraḥ kavim |
yaviṣṭhaṃ vyabhajan dāyaṃ brahmacāriṇamāgatam

भ्रातरोऽभाङ्क्त किं मह्यं भजाम पितरं तव ।
त्वां ममार्यास्तताभाङ्क्षुः मा पुत्रक तदादृथाः

bhrātaro'bhāṅkta kiṃ mahyaṃ bhajāma pitaraṃ tava |
tvāṃ mamāryāstatābhāṅkṣuḥ mā putraka tadādṛthāḥ

इमे अंगिरसः सत्रं आसतेऽद्य सुमेधसः ।
षष्ठं षष्ठं उपेत्याहः कवे मुह्यन्ति कर्मणि

ime aṃgirasaḥ satraṃ āsate'dya sumedhasaḥ |
ṣaṣṭhaṃ ṣaṣṭhaṃ upetyāhaḥ kave muhyanti karmaṇi

तांन् त्वं शंसय सूक्ते द्वे वैश्वदेवे महात्मनः ।
ते स्वर्यन्तो धनं सत्र परिशेषितमात्मनः

tāṃn tvaṃ śaṃsaya sūkte dve vaiśvadeve mahātmanaḥ |
te svaryanto dhanaṃ satra pariśeṣitamātmanaḥ

दास्यन्ति तेऽथ तान् गच्छ तथा स कृतवान् यथा ।
तस्मै दत्त्वा ययुः स्वर्गं ते सत्रपरिशेषणम्

dāsyanti te'tha tān gaccha tathā sa kṛtavān yathā |
tasmai dattvā yayuḥ svargaṃ te satrapariśeṣaṇam

तं कश्चित् स्वीकरिष्यन्तं पुरुषः कृष्णदर्शनः ।
उवाचोत्तरतोऽभ्येत्य ममेदं वास्तुकं वसु

taṃ kaścit svīkariṣyantaṃ puruṣaḥ kṛṣṇadarśanaḥ |
uvācottarato'bhyetya mamedaṃ vāstukaṃ vasu

ममेदं ऋषिभिः दत्तं इति तर्हि स्म मानवः ।
स्यान्नौ ते पितरि प्रश्नः पृष्टवान् पितरं यथा

mamedaṃ ṛṣibhiḥ dattaṃ iti tarhi sma mānavaḥ |
syānnau te pitari praśnaḥ pṛṣṭavān pitaraṃ yathā

यज्ञवास्तुगतं सर्वं उच्छिष्टं ऋषयः क्वचित् ।
चक्रुर्विभागं रुद्राय स देवः सर्वमर्हति

yajñavāstugataṃ sarvaṃ ucchiṣṭaṃ ṛṣayaḥ kvacit |
cakrurvibhāgaṃ rudrāya sa devaḥ sarvamarhati

नाभागस्तं प्रणम्याह तवेश किल वास्तुकम् ।
इत्याह मे पिता ब्रह्मन् शिरसा त्वां प्रसादये

nābhāgastaṃ praṇamyāha taveśa kila vāstukam |
ityāha me pitā brahman śirasā tvāṃ prasādaye

यत् ते पितावदद् धर्मं त्वं च सत्यं प्रभाषसे ।
ददामि ते मन्त्रदृशे ज्ञानं ब्रह्म सनातनम्

yat te pitāvadad dharmaṃ tvaṃ ca satyaṃ prabhāṣase |
dadāmi te mantradṛśe jñānaṃ brahma sanātanam

गृहाण द्रविणं दत्तं मत्सत्रे परिशेषितम् ।
इत्युक्त्वान्तर्हितो रुद्रो भगवान् सत्यवत्सलः

gṛhāṇa draviṇaṃ dattaṃ matsatre pariśeṣitam |
ityuktvāntarhito rudro bhagavān satyavatsalaḥ

य एतत् संस्मरेत् प्रातः सायं च सुसमाहितः ।
कविर्भवति मंत्रज्ञो गतिं चैव तथाऽऽत्मनः

ya etat saṃsmaret prātaḥ sāyaṃ ca susamāhitaḥ |
kavirbhavati maṃtrajño gatiṃ caiva tathā''tmanaḥ

नाभागाद् अंबरीषोऽभूत् महाभागवतः कृती ।
नास्पृशद् ब्रह्मशापोऽपि यं न प्रतिहतः क्वचित्

nābhāgād aṃbarīṣo'bhūt mahābhāgavataḥ kṛtī |
nāspṛśad brahmaśāpo'pi yaṃ na pratihataḥ kvacit

भगवन् श्रोतुमिच्छामि राजर्षेः तस्य धीमतः ।
न प्राभूद् यत्र निर्मुक्तो ब्रह्मदण्डो दुरत्ययः

bhagavan śrotumicchāmi rājarṣeḥ tasya dhīmataḥ |
na prābhūd yatra nirmukto brahmadaṇḍo duratyayaḥ

अंबरीषो महाभागः सप्तद्वीपवतीं महीम् ।
अव्ययां च श्रियं लब्ध्वा विभवं चातुलं भुवि *

aṃbarīṣo mahābhāgaḥ saptadvīpavatīṃ mahīm |
avyayāṃ ca śriyaṃ labdhvā vibhavaṃ cātulaṃ bhuvi *

मेनेऽतिदुर्लभं पुंसां सर्वं तत् स्वप्नसंस्तुतम् ।
विद्वान् विभवनिर्वाणं तमो विशति यत् पुमान्

mene'tidurlabhaṃ puṃsāṃ sarvaṃ tat svapnasaṃstutam |
vidvān vibhavanirvāṇaṃ tamo viśati yat pumān

वासुदेवे भगवति तद्भक्तेषु च साधुषु ।
प्राप्तो भावं परं विश्वं येनेदं लोष्टवत् स्मृतम्

vāsudeve bhagavati tadbhakteṣu ca sādhuṣu |
prāpto bhāvaṃ paraṃ viśvaṃ yenedaṃ loṣṭavat smṛtam

स वै मनः कृष्णपदारविन्दयोः
वचांसि वैकुण्ठगुणानुवर्णने ।
करौ हरेर्मन्दिरमार्जनादिषु
श्रुतिं चकाराच्युतसत्कथोदये

sa vai manaḥ kṛṣṇapadāravindayoḥ
vacāṃsi vaikuṇṭhaguṇānuvarṇane |
karau harermandiramārjanādiṣu
śrutiṃ cakārācyutasatkathodaye

मुकुन्दलिंगालयदर्शने दृशौ
तद्भृत्यगात्रस्पर्शेङ्गसंगमम् ।
घ्राणं च तत्पादसरोजसौरभे
श्रीमत् तुलस्या रसनां तदर्पिते

mukundaliṃgālayadarśane dṛśau
tadbhṛtyagātrasparśeṅgasaṃgamam |
ghrāṇaṃ ca tatpādasarojasaurabhe
śrīmat tulasyā rasanāṃ tadarpite

पादौ हरेः क्षेत्रपदानुसर्पणे
शिरो हृषीकेश पदाभिवन्दने ।
कामं च दास्ये न तु कामकाम्यया
यथोत्तमश्लोक जनाश्रया रतिः

pādau hareḥ kṣetrapadānusarpaṇe
śiro hṛṣīkeśa padābhivandane |
kāmaṃ ca dāsye na tu kāmakāmyayā
yathottamaśloka janāśrayā ratiḥ

एवं सदा कर्मकलापमात्मनः
परेऽधियज्ञे भगवत्यधोक्षजे ।
सर्वात्मभावं विदधन्महीमिमां
तन्निष्ठविप्राभिहितः शशास ह

evaṃ sadā karmakalāpamātmanaḥ
pare'dhiyajñe bhagavatyadhokṣaje |
sarvātmabhāvaṃ vidadhanmahīmimāṃ
tanniṣṭhaviprābhihitaḥ śaśāsa ha

ईजेऽश्वमेधैरधियज्ञमीश्वरं
महाविभूत्योपचितांगदक्षिणैः ।
ततैर्वसिष्ठासितगौतमादिभिः
धन्वन्यभिस्रोतमसौ सरस्वतीम्

īje'śvamedhairadhiyajñamīśvaraṃ
mahāvibhūtyopacitāṃgadakṣiṇaiḥ |
tatairvasiṣṭhāsitagautamādibhiḥ
dhanvanyabhisrotamasau sarasvatīm

यस्य क्रतुषु गीर्वाणैः सदस्या ऋत्विजो जनाः ।
तुल्यरूपाः चानिमिषा व्यदृश्यन्त सुवाससः

yasya kratuṣu gīrvāṇaiḥ sadasyā ṛtvijo janāḥ |
tulyarūpāḥ cānimiṣā vyadṛśyanta suvāsasaḥ

स्वर्गो न प्रार्थितो यस्य मनुजैः अमरप्रियः ।
श्रृण्वद्भिः उपगायद्भिः उत्तमश्लोकचेष्टितम्

svargo na prārthito yasya manujaiḥ amarapriyaḥ |
śrṛṇvadbhiḥ upagāyadbhiḥ uttamaślokaceṣṭitam

समर्द्धयन्ति तान् कामाः स्वाराज्यपरिभाविताः ।
दुर्लभा नापि सिद्धानां मुकुन्दं हृदि पश्यतः

samarddhayanti tān kāmāḥ svārājyaparibhāvitāḥ |
durlabhā nāpi siddhānāṃ mukundaṃ hṛdi paśyataḥ

स इत्थं भक्तियोगेन तपोयुक्तेन पार्थिवः ।
स्वधर्मेण हरिं प्रीणन् संगान् सर्वान् शनैर्जहौ

sa itthaṃ bhaktiyogena tapoyuktena pārthivaḥ |
svadharmeṇa hariṃ prīṇan saṃgān sarvān śanairjahau

गृहेषु दारेषु सुतेषु बन्धुषु
द्विपोत्तमस्यन्दन वाजिवस्तुषु ।
अक्षय्यरत्नाभरणाम्बरादिषु
अनन्तकोशेषु अकरोत् असन् मतिम्

gṛheṣu dāreṣu suteṣu bandhuṣu
dvipottamasyandana vājivastuṣu |
akṣayyaratnābharaṇāmbarādiṣu
anantakośeṣu akarot asan matim

तस्मा अदाद् हरिश्चक्रं प्रत्यनीक-भयावहम् ।
एकान्तभक्तिभावेन प्रीतो भृत्याभिरक्षणम्

tasmā adād hariścakraṃ pratyanīka-bhayāvaham |
ekāntabhaktibhāvena prīto bhṛtyābhirakṣaṇam

आरिराधयिषुः कृष्णं महिष्या तुल्यशीलया ।
युक्तः सांवत्सरं वीरो दधार द्वादशीव्रतम्

ārirādhayiṣuḥ kṛṣṇaṃ mahiṣyā tulyaśīlayā |
yuktaḥ sāṃvatsaraṃ vīro dadhāra dvādaśīvratam

व्रतान्ते कार्तिके मासि त्रिरात्रं समुपोषितः ।
स्नातः कदाचित् कालिन्द्यां हरिं मधुवनेऽर्चयत्

vratānte kārtike māsi trirātraṃ samupoṣitaḥ |
snātaḥ kadācit kālindyāṃ hariṃ madhuvane'rcayat

महाभिषेकविधिना सर्वोपस्करसम्पदा ।
अभिषिच्याम्बराकल्पैः गन्धमाल्यार्हणादिभिः

mahābhiṣekavidhinā sarvopaskarasampadā |
abhiṣicyāmbarākalpaiḥ gandhamālyārhaṇādibhiḥ

तद्गतान्तरभावेन पूजयामास केशवम् ।
ब्राह्मणांश्च महाभागान् सिद्धार्थानपि भक्तितः

tadgatāntarabhāvena pūjayāmāsa keśavam |
brāhmaṇāṃśca mahābhāgān siddhārthānapi bhaktitaḥ

गवां रुक्मविषाणीनां रूप्याङ्घ्रीणां सुवाससाम् ।
पयःशीलवयोरूप वत्सोपस्करसंपदाम्

gavāṃ rukmaviṣāṇīnāṃ rūpyāṅghrīṇāṃ suvāsasām |
payaḥśīlavayorūpa vatsopaskarasaṃpadām

प्राहिणोत् साधुविप्रेभ्यो गृहेषु न्यर्बुदानि षट् ।
भोजयित्वा द्विजानग्रे स्वाद्वन्नं गुणवत्तमम्

prāhiṇot sādhuviprebhyo gṛheṣu nyarbudāni ṣaṭ |
bhojayitvā dvijānagre svādvannaṃ guṇavattamam

लब्धकामैः अनुज्ञातः पारणायोपचक्रमे ।
तस्य तर्ह्यतिथिः साक्षात् दुर्वासा भगवानभूत्

labdhakāmaiḥ anujñātaḥ pāraṇāyopacakrame |
tasya tarhyatithiḥ sākṣāt durvāsā bhagavānabhūt

तं आनर्चातिथिं भूपः प्रत्युत्थान् आसनार्हणैः ।
ययाचेऽभ्यवहाराय पादमूलमुपागतः

taṃ ānarcātithiṃ bhūpaḥ pratyutthān āsanārhaṇaiḥ |
yayāce'bhyavahārāya pādamūlamupāgataḥ

प्रतिनन्द्य स तां याच्ञां कर्तुमावश्यकं गतः ।
निममज्ज बृहद् ध्यायन् कालिन्दीसलिले शुभे

pratinandya sa tāṃ yācñāṃ kartumāvaśyakaṃ gataḥ |
nimamajja bṛhad dhyāyan kālindīsalile śubhe

मुहूर्तार्धावशिष्टायां द्वादश्यां पारणं प्रति ।
चिन्तयामास धर्मज्ञो द्विजैः तद् धर्मसंकटे

muhūrtārdhāvaśiṣṭāyāṃ dvādaśyāṃ pāraṇaṃ prati |
cintayāmāsa dharmajño dvijaiḥ tad dharmasaṃkaṭe

ब्राह्मणातिक्रमे दोषो द्वादश्यां यदपारणे ।
यत्कृत्वा साधु मे भूयाद् अधर्मो वा न मां स्पृशेत्

brāhmaṇātikrame doṣo dvādaśyāṃ yadapāraṇe |
yatkṛtvā sādhu me bhūyād adharmo vā na māṃ spṛśet

अम्भसा केवलेनाथ करिष्ये व्रतपारणम् ।
आहुरब्भक्षणं विप्रा हि अशितं नाशितं च तत्

ambhasā kevalenātha kariṣye vratapāraṇam |
āhurabbhakṣaṇaṃ viprā hi aśitaṃ nāśitaṃ ca tat

इत्यपः प्राश्य राजर्षिः चिन्तयन् मनसाच्युतम् ।
प्रत्यचष्ट कुरुश्रेष्ठ द्विज आगमनमेव सः

ityapaḥ prāśya rājarṣiḥ cintayan manasācyutam |
pratyacaṣṭa kuruśreṣṭha dvija āgamanameva saḥ

दुर्वासा यमुनाकूलात् कृत आवश्यक आगतः ।
राज्ञाभिनन्दितस्तस्य बुबुधे चेष्टितं धिया

durvāsā yamunākūlāt kṛta āvaśyaka āgataḥ |
rājñābhinanditastasya bubudhe ceṣṭitaṃ dhiyā

मन्युना प्रचलद्गात्रो भ्रुकुटीकुटिलाननः ।
बुभुक्षितश्च सुतरां कृताञ्जलिमभाषत

manyunā pracaladgātro bhrukuṭīkuṭilānanaḥ |
bubhukṣitaśca sutarāṃ kṛtāñjalimabhāṣata

अहो अस्य नृशंसस्य श्रियोन्मत्तस्य पश्यत ।
धर्मव्यतिक्रमं विष्णोः अभक्तस्य ईशमानिनः

aho asya nṛśaṃsasya śriyonmattasya paśyata |
dharmavyatikramaṃ viṣṇoḥ abhaktasya īśamāninaḥ

यो मां अतिथिं आयातं आतिथ्येन निमंत्र्य च ।
अदत्त्वा भुक्तवान् तस्य सद्यस्ते दर्शये फलम्

yo māṃ atithiṃ āyātaṃ ātithyena nimaṃtrya ca |
adattvā bhuktavān tasya sadyaste darśaye phalam

एवं ब्रुवाण उत्कृत्य जटां रोषप्रदीपितः ।
तया स निर्ममे तस्मै कृत्यां कालानलोपमाम्

evaṃ bruvāṇa utkṛtya jaṭāṃ roṣapradīpitaḥ |
tayā sa nirmame tasmai kṛtyāṃ kālānalopamām

तां आपतन्तीं ज्वलतीं असिहस्तां पदा भुवम् ।
वेपयन्तीं समुद्वीक्ष्य न चचाल पदान्नृपः

tāṃ āpatantīṃ jvalatīṃ asihastāṃ padā bhuvam |
vepayantīṃ samudvīkṣya na cacāla padānnṛpaḥ

प्राग् दिष्टं भृत्यरक्षायां पुरुषेण महात्मना ।
ददाह कृत्यां तां चक्रं क्रुद्धाहिमिव पावकः

prāg diṣṭaṃ bhṛtyarakṣāyāṃ puruṣeṇa mahātmanā |
dadāha kṛtyāṃ tāṃ cakraṃ kruddhāhimiva pāvakaḥ

तद् अभिद्रवद् उद्वीक्ष्य स्वप्रयासं च निष्फलम् ।
दुर्वासा दुद्रुवे भीतो दिक्षु प्राणपरीप्सया

tad abhidravad udvīkṣya svaprayāsaṃ ca niṣphalam |
durvāsā dudruve bhīto dikṣu prāṇaparīpsayā

तमन्वधावद्भगवद्रथांगं
दावाग्निः उद्धूतशिखो यथाहिम् ।
तथानुषक्तं मुनिरीक्षमाणो
गुहां विविक्षुः प्रससार मेरोः

tamanvadhāvadbhagavadrathāṃgaṃ
dāvāgniḥ uddhūtaśikho yathāhim |
tathānuṣaktaṃ munirīkṣamāṇo
guhāṃ vivikṣuḥ prasasāra meroḥ

दिशो नभः क्ष्मां विवरान् समुद्रान्
लोकान् सपालान् त्रिदिवं गतः सः ।
यतो यतो धावति तत्र तत्र
सुदर्शनं दुष्प्रसहं ददर्श

diśo nabhaḥ kṣmāṃ vivarān samudrān
lokān sapālān tridivaṃ gataḥ saḥ |
yato yato dhāvati tatra tatra
sudarśanaṃ duṣprasahaṃ dadarśa

अलब्धनाथः स सदा कुतश्चित्
संत्रस्तचित्तोऽरणमेषमाणः ।
देवं विरिञ्चं समगाद्विधातः
त्राह्यात्मयोनेऽजिततेजसो माम्

alabdhanāthaḥ sa sadā kutaścit
saṃtrastacitto'raṇameṣamāṇaḥ |
devaṃ viriñcaṃ samagādvidhātaḥ
trāhyātmayone'jitatejaso mām

स्थानं मदीयं सहविश्वमेतत्
क्रीडावसाने द्विपरार्धसंज्ञे ।
भ्रूभंगमात्रेण हि संदिधक्षोः
कालात्मनो यस्य तिरोभविष्यति

sthānaṃ madīyaṃ sahaviśvametat
krīḍāvasāne dviparārdhasaṃjñe |
bhrūbhaṃgamātreṇa hi saṃdidhakṣoḥ
kālātmano yasya tirobhaviṣyati

अहं भवो दक्षभृगुप्रधानाः
प्रजेशभूतेश सुरेशमुख्याः ।
सर्वे वयं यत् नियमं प्रपन्ना
मूर्ध्न्यर्पितं लोकहितं वहामः

ahaṃ bhavo dakṣabhṛgupradhānāḥ
prajeśabhūteśa sureśamukhyāḥ |
sarve vayaṃ yat niyamaṃ prapannā
mūrdhnyarpitaṃ lokahitaṃ vahāmaḥ

प्रत्याख्यातो विरिञ्चेन विष्णुचक्रोपतापितः ।
दुर्वासाः शरणं यातः शर्वं कैलासवासिनम्

pratyākhyāto viriñcena viṣṇucakropatāpitaḥ |
durvāsāḥ śaraṇaṃ yātaḥ śarvaṃ kailāsavāsinam

वयं न तात प्रभवाम भूम्नि
यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशाः ।
भवन्ति काले न भवन्ति हीदृशाः
सहस्रशो यत्र वयं भ्रमामः

vayaṃ na tāta prabhavāma bhūmni
yasmin pare'nye'pyajajīvakośāḥ |
bhavanti kāle na bhavanti hīdṛśāḥ
sahasraśo yatra vayaṃ bhramāmaḥ

अहं सनत्कुमारश्च नारदो भगवानजः ।
कपिलो अपान्तरतमो देवलो धर्म आसुरिः

ahaṃ sanatkumāraśca nārado bhagavānajaḥ |
kapilo apāntaratamo devalo dharma āsuriḥ

मरीचिप्रमुखाश्चान्ये सिद्धेशाः पारदर्शनाः ।
विदाम न वयं सर्वे यन्मायां माययाऽऽवृताः

marīcipramukhāścānye siddheśāḥ pāradarśanāḥ |
vidāma na vayaṃ sarve yanmāyāṃ māyayā''vṛtāḥ

तस्य विश्वेश्वरस्येदं शस्त्रं दुर्विषहं हि नः ।
तमेवं शरणं याहि हरिस्ते शं विधास्यति

tasya viśveśvarasyedaṃ śastraṃ durviṣahaṃ hi naḥ |
tamevaṃ śaraṇaṃ yāhi hariste śaṃ vidhāsyati

ततो निराशो दुर्वासाः पदं भगवतो ययौ ।
वैकुण्ठाख्यं यदध्यास्ते श्रीनिवासः श्रिया सह

tato nirāśo durvāsāḥ padaṃ bhagavato yayau |
vaikuṇṭhākhyaṃ yadadhyāste śrīnivāsaḥ śriyā saha

सन्दह्यमानोऽजितशस्त्रवह्निना
तत्पादमूले पतितः सवेपथुः ।
आहाच्युतानन्त सदीप्सित प्रभो
कृतागसं माव हि विश्वभावन

sandahyamāno'jitaśastravahninā
tatpādamūle patitaḥ savepathuḥ |
āhācyutānanta sadīpsita prabho
kṛtāgasaṃ māva hi viśvabhāvana

अजानता ते परमानुभावं
कृतं मयाघं भवतः प्रियाणाम् ।
विधेहि तस्यापचितिं विधातः
मुच्येत यन्नाम्न्युदिते नारकोऽपि

ajānatā te paramānubhāvaṃ
kṛtaṃ mayāghaṃ bhavataḥ priyāṇām |
vidhehi tasyāpacitiṃ vidhātaḥ
mucyeta yannāmnyudite nārako'pi

अहं भक्तपराधीनो हि अस्वतंत्र इव द्विज ।
साधुभिर्ग्रस्तहृदयो भक्तैर्भक्तजनप्रियः

ahaṃ bhaktaparādhīno hi asvataṃtra iva dvija |
sādhubhirgrastahṛdayo bhaktairbhaktajanapriyaḥ

नाहं आत्मानमाशासे मद्भक्तैः साधुभिर्विना ।
श्रियं चात्यन्तिकीं ब्रह्मन् येषां गतिः अहं परा

nāhaṃ ātmānamāśāse madbhaktaiḥ sādhubhirvinā |
śriyaṃ cātyantikīṃ brahman yeṣāṃ gatiḥ ahaṃ parā

ये दारागारपुत्राप्तान् प्राणान् वित्तमिमं परम् ।
हित्वा मां शरणं याताः कथं तान् त्यक्तुमुत्सहे

ye dārāgāraputrāptān prāṇān vittamimaṃ param |
hitvā māṃ śaraṇaṃ yātāḥ kathaṃ tān tyaktumutsahe

मयि निर्बद्धहृदयाः साधवः समदर्शनाः ।
वशीकुर्वन्ति मां भक्त्या सत्स्त्रियः सत्पतिं यथा

mayi nirbaddhahṛdayāḥ sādhavaḥ samadarśanāḥ |
vaśīkurvanti māṃ bhaktyā satstriyaḥ satpatiṃ yathā

मत्सेवया प्रतीतं च सालोक्यादि चतुष्टयम् ।
नेच्छन्ति सेवया पूर्णाः कुतोऽन्यत् कालविद्रुतम्

matsevayā pratītaṃ ca sālokyādi catuṣṭayam |
necchanti sevayā pūrṇāḥ kuto'nyat kālavidrutam

साधवो हृदयं मह्यं साधूनां हृदयं त्वहम् ।
मदन्यत् ते न जानन्ति नाहं तेभ्यो मनागपि

sādhavo hṛdayaṃ mahyaṃ sādhūnāṃ hṛdayaṃ tvaham |
madanyat te na jānanti nāhaṃ tebhyo manāgapi

उपायं कथयिष्यामि तव विप्र श्रृणुष्व तत् ।
अयं ह्यात्माभिचारस्ते यतस्तं याहि मा चिरम् ।
साधुषु प्रहितं तेजः प्रहर्तुः कुरुतेऽशिवम्

upāyaṃ kathayiṣyāmi tava vipra śrṛṇuṣva tat |
ayaṃ hyātmābhicāraste yatastaṃ yāhi mā ciram |
sādhuṣu prahitaṃ tejaḥ prahartuḥ kurute'śivam

तपो विद्या च विप्राणां निःश्रेयसकरे उभे ।
ते एव दुर्विनीतस्य कल्पेते कर्तुरन्यथा

tapo vidyā ca viprāṇāṃ niḥśreyasakare ubhe |
te eva durvinītasya kalpete karturanyathā

ब्रह्मन् तद् गच्छ भद्रं ते नाभागतनयं नृपम् ।
क्षमापय महाभागं ततः शान्तिर्भविष्यति

brahman tad gaccha bhadraṃ te nābhāgatanayaṃ nṛpam |
kṣamāpaya mahābhāgaṃ tataḥ śāntirbhaviṣyati