Skandha 9

Chapter 12: Kusha's descendants down to Sumitra

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां नवमस्कन्धे द्वाशोऽध्यायः ॥

16 verses · 12 of 24

What happens in this chapter

Kusha's descendants down to Sumitra

A short genealogy. From Rama's son Kusha came Atithi, Nishadha, Nabha, Pundarika, Kshemadhanva and on through many kings to Hiranyanabha, a disciple of Jaimini and teacher of yoga, from whom Yajnavalkya learned adhyatma yoga. The line runs through Pushya, Dhruvasandhi, Sudarshana, Agnivarna and Maru, who stays in Kalapa village by yogic power and will restore the Surya line at the end of Kali. Then come Prasushruta, Brihadbala, slain by Abhimanyu, and the kings still to come, spoken in the future tense: Brihadrana and others, Shakya, Shuddhoda, Langala, Prasenajit, Kshudraka, Ranaka, Suratha and finally Sumitra. Shukadeva says the Ikshvaku line will end with Sumitra in the Kali Yuga.

श्रीशुक उवाच

12.1

कुशस्य चातिथिस्तस्मात् निषधस्तत्सुतो नभः ।
पुण्डरीकोऽथ तत्पुत्रः क्षेमधन्वाभवत्ततः

kuśasya cātithistasmāt niṣadhastatsuto nabhaḥ |
puṇḍarīko'tha tatputraḥ kṣemadhanvābhavattataḥ

12.2

देवानीकस्ततोऽनीहः पारियात्रोऽथ तत्सुतः ।
ततो बलस्थलः तस्मात् वज्रनाभोऽर्कसंभवः

devānīkastato'nīhaḥ pāriyātro'tha tatsutaḥ |
tato balasthalaḥ tasmāt vajranābho'rkasaṃbhavaḥ

12.3

खसगणः तत्सुतः तस्माद् विधृतिश्चाभवत्सुतः ।
ततो हिरण्यनाभोऽभूद् योगाचार्यस्तु जैमिनेः

khasagaṇaḥ tatsutaḥ tasmād vidhṛtiścābhavatsutaḥ |
tato hiraṇyanābho'bhūd yogācāryastu jaimineḥ

12.4

शिष्यः कौशल्य आध्यात्मं याज्ञवल्क्योऽध्यगाद् यतः ।
योगं महोदयं ऋषिः हृदयग्रन्थि भेदकम्

śiṣyaḥ kauśalya ādhyātmaṃ yājñavalkyo'dhyagād yataḥ |
yogaṃ mahodayaṃ ṛṣiḥ hṛdayagranthi bhedakam

12.5

पुष्यो हिरण्यनाभस्य ध्रुवसन्धिः ततोऽभवत् ।
सुदर्शनोऽथाग्निवर्णः शीघ्रस्तस्य मरुः सुतः

puṣyo hiraṇyanābhasya dhruvasandhiḥ tato'bhavat |
sudarśano'thāgnivarṇaḥ śīghrastasya maruḥ sutaḥ

12.6

सोऽसावास्ते योगसिद्धः कलापग्राममास्थितः ।
कलेरन्ते सूर्यवंशं नष्टं भावयिता पुनः

so'sāvāste yogasiddhaḥ kalāpagrāmamāsthitaḥ |
kalerante sūryavaṃśaṃ naṣṭaṃ bhāvayitā punaḥ

12.7

तस्मात् प्रसुश्रुतः तस्य सन्धिः तस्याप्यमर्षणः ।
महस्वांन् तत्सुतः तस्माद् विश्वबाहुरजायत

tasmāt prasuśrutaḥ tasya sandhiḥ tasyāpyamarṣaṇaḥ |
mahasvāṃn tatsutaḥ tasmād viśvabāhurajāyata

12.8

ततः प्रसेनजित् तस्मात् तक्षको भविता पुनः ।
ततो बृहद्बलो यस्तु पित्रा ते समरे हतः

tataḥ prasenajit tasmāt takṣako bhavitā punaḥ |
tato bṛhadbalo yastu pitrā te samare hataḥ

12.9

एते हि ईक्ष्वाकुभूपाला अतीताः श्रृण्वनागतान् ।
बृहद्बलस्य भविता पुत्रो नाम्ना बृहद्रणः

ete hi īkṣvākubhūpālā atītāḥ śrṛṇvanāgatān |
bṛhadbalasya bhavitā putro nāmnā bṛhadraṇaḥ

12.10

ऊरुक्रियः सुतस्तस्य वत्सवृद्धो भविष्यति ।
प्रतिव्योमस्ततो भानुः दिवाको वाहिनीपतिः

ūrukriyaḥ sutastasya vatsavṛddho bhaviṣyati |
prativyomastato bhānuḥ divāko vāhinīpatiḥ

12.11

सहदेवस्ततो वीरो बृहदश्वोऽथ भानुमान् ।
प्रतीकाश्वो भानुमतः सुप्रतीकोऽथ तत्सुतः

sahadevastato vīro bṛhadaśvo'tha bhānumān |
pratīkāśvo bhānumataḥ supratīko'tha tatsutaḥ

12.12

भविता मरुदेवोऽथ सुनक्षत्रोऽथ पुष्करः ।
तस्यान्तरिक्षः तत्पुत्रः सुतपास्तद् अमित्रजित्

bhavitā marudevo'tha sunakṣatro'tha puṣkaraḥ |
tasyāntarikṣaḥ tatputraḥ sutapāstad amitrajit

12.13

बृहद्राजस्तु तस्यापि बर्हिस्तस्मात् कृतञ्जयः ।
रणञ्जयस्तस्य सुतः सञ्जयो भविता ततः

bṛhadrājastu tasyāpi barhistasmāt kṛtañjayaḥ |
raṇañjayastasya sutaḥ sañjayo bhavitā tataḥ

12.14

तस्माच्छाक्योऽथ शुद्धोदो लांगलस्तत्सुतः स्मृतः ।
ततः प्रसेनजित् तस्मात् क्षुद्रको भविता ततः

tasmācchākyo'tha śuddhodo lāṃgalastatsutaḥ smṛtaḥ |
tataḥ prasenajit tasmāt kṣudrako bhavitā tataḥ

12.15

रणको भविता तस्मात् सुरथस्तनयस्ततः ।
सुमित्रो नाम निष्ठान्त एते बार्हद्बलान्वयाः

raṇako bhavitā tasmāt surathastanayastataḥ |
sumitro nāma niṣṭhānta ete bārhadbalānvayāḥ

12.16

इक्ष्वाकूणां अयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति ।
यतस्तं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ

ikṣvākūṇāṃ ayaṃ vaṃśaḥ sumitrānto bhaviṣyati |
yatastaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāṃ prāpsyati vai kalau

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)