अध्याय 19: कलियुग में पार्थिव लिंग सर्वश्रेष्ठ

सूत सूत चिरंजीव धन्यस्त्वं शिवभक्तिमान् ।
सम्यगुक्तस्त्वया लिंगमहिमा सत्फलप्रदः

sūta sūta ciraṃjīva dhanyastvaṃ śivabhaktimān |
samyaguktastvayā liṃgamahimā satphalapradaḥ

यत्र पार्थिवमाहेशलिंगस्य महिमाधुना ।
सर्वोत्कृष्टश्च कथितो व्यासतो ब्रूहि तं पुनः

yatra pārthivamāheśaliṃgasya mahimādhunā |
sarvotkṛṣṭaśca kathito vyāsato brūhi taṃ punaḥ

शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्या हरतो खिलाः ।
शिवपार्थिवलिंगस्य महिमा प्रोच्यते मया

śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve sadbhaktyā harato khilāḥ |
śivapārthivaliṃgasya mahimā procyate mayā

उक्तेष्वेतेषु लिंगेषु पार्थिवं लिंगमुत्तमम् ।
तस्य पूजनतो विप्रा बहवः सिद्धिमागताः

ukteṣveteṣu liṃgeṣu pārthivaṃ liṃgamuttamam |
tasya pūjanato viprā bahavaḥ siddhimāgatāḥ

हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा ।
संपूज्य पार्थिवं लिंगं प्रापुःसर्वेप्सितं द्विजाः

harirbrahmā ca ṛṣayaḥ saprajāpatayastathā |
saṃpūjya pārthivaṃ liṃgaṃ prāpuḥsarvepsitaṃ dvijāḥ

देवासुरमनुष्याश्च गंधर्वोरगराक्षसाः ।
अन्येपि बहवस्तं संपूज्य सिद्धिं गताः परम्

devāsuramanuṣyāśca gaṃdharvoragarākṣasāḥ |
anyepi bahavastaṃ saṃpūjya siddhiṃ gatāḥ param

कृते रत्नमयं लिंगं त्रेतायां हेमसंभवम् ।
द्वापरे पारदं श्रेष्ठं पार्थिवं तु कलौ युगे

kṛte ratnamayaṃ liṃgaṃ tretāyāṃ hemasaṃbhavam |
dvāpare pāradaṃ śreṣṭhaṃ pārthivaṃ tu kalau yuge

अष्टमूर्तिषु सर्वासु मूर्तिर्वै पार्थिवी वरा ।
अनन्यपूजिता विप्रास्तपस्तस्मान्महत्फलम्

aṣṭamūrtiṣu sarvāsu mūrtirvai pārthivī varā |
ananyapūjitā viprāstapastasmānmahatphalam

यथा सर्वेषु देवेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठो महेश्वरः ।
एवं सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्टमुच्यते

yathā sarveṣu deveṣu jyeṣṭhaḥ śreṣṭho maheśvaraḥ |
evaṃ sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣṭamucyate

यथा नदीषु सर्वासु ज्येष्ठा श्रेष्ठा सुरापगा ।
तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

yathā nadīṣu sarvāsu jyeṣṭhā śreṣṭhā surāpagā |
tathā sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣṭhamucyate

यथा सर्वेषु मंत्रेषु प्रणवो हि महान्स्मृतः ।
तथेदं पार्थिवं श्रेष्ठमाराध्यं पूज्यमेव हि

yathā sarveṣu maṃtreṣu praṇavo hi mahānsmṛtaḥ |
tathedaṃ pārthivaṃ śreṣṭhamārādhyaṃ pūjyameva hi

यथा सर्वेषु वर्णेषु ब्राह्मणःश्रेष्ठ उच्यते ।
तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

yathā sarveṣu varṇeṣu brāhmaṇaḥśreṣṭha ucyate |
tathā sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣṭhamucyate

यथा पुरीषु सर्वासु काशीश्रेष्ठतमा स्मृता ।
तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

yathā purīṣu sarvāsu kāśīśreṣṭhatamā smṛtā |
tathā sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣṭhamucyate

यथा व्रतेषु सर्वेषु शिवरात्रिव्रतं परम् ।
तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्थमुच्यते

yathā vrateṣu sarveṣu śivarātrivrataṃ param |
tathā sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣthamucyate

यथा देवीषु सर्वासु शैवीशक्तिः परास्मृता ।
तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

yathā devīṣu sarvāsu śaivīśaktiḥ parāsmṛtā |
tathā sarveṣu liṃgeṣu pārthivaṃ śreṣṭhamucyate

प्रकृत्यपार्थिवं लिंगं योन्यदेवं प्रपूजयेत् ।
वृथा भवति सा पूजा स्नानदानादिकं वृथा

prakṛtyapārthivaṃ liṃgaṃ yonyadevaṃ prapūjayet |
vṛthā bhavati sā pūjā snānadānādikaṃ vṛthā

पार्थिवाराधनं पुण्यं धन्यमायुर्विवर्धनम् ।
तुष्टिदं पुष्टिदंश्रीदं कार्यं साधकसत्तमैः

pārthivārādhanaṃ puṇyaṃ dhanyamāyurvivardhanam |
tuṣṭidaṃ puṣṭidaṃśrīdaṃ kāryaṃ sādhakasattamaiḥ

यथा लब्धोपचारैश्च भक्त्या श्रद्धासमन्वितः ।
पूजयेत्पार्थिवं लिंगं सर्वकामार्थसिद्धिदम्

yathā labdhopacāraiśca bhaktyā śraddhāsamanvitaḥ |
pūjayetpārthivaṃ liṃgaṃ sarvakāmārthasiddhidam

यः कृत्वा पार्थिवं लिंगे पूजयेच्छुभवेदिकम् ।
इहैव धनवाञ्छ्रीमानंते रुद्रो भिजायते

yaḥ kṛtvā pārthivaṃ liṃge pūjayecchubhavedikam |
ihaiva dhanavāñchrīmānaṃte rudro bhijāyate

त्रिसंध्यं योर्चयंल्लिंगं कृत्वा बिल्वेन पार्थिवम् ।
दशैकादशकंयावत्तस्य पुण्यफलं शृणु

trisaṃdhyaṃ yorcayaṃlliṃgaṃ kṛtvā bilvena pārthivam |
daśaikādaśakaṃyāvattasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

अनेनैव स्वदेहेन रुद्र लोके महीयते ।
पापहं सर्वमर्त्यानां दर्शनात्स्पर्शनादपि

anenaiva svadehena rudra loke mahīyate |
pāpahaṃ sarvamartyānāṃ darśanātsparśanādapi

जीवन्मुक्तः स वैज्ञानी शिव एव न संशयः ।
तस्य दर्शनमात्रेण भुक्तिर्मुक्तिश्च जायते

jīvanmuktaḥ sa vaijñānī śiva eva na saṃśayaḥ |
tasya darśanamātreṇa bhuktirmuktiśca jāyate

शिवं यः पूजयेन्नित्यं कृत्वा लिंगं तु पार्थिवम् ।
यावज्जीवनपर्यंतं स याति शिवमन्दिरम्

śivaṃ yaḥ pūjayennityaṃ kṛtvā liṃgaṃ tu pārthivam |
yāvajjīvanaparyaṃtaṃ sa yāti śivamandiram

मृडेनाप्रमितान्वर्षाञ्छिवलोकेहि तिष्ठति ।
सकामः पुनरागत्य राजेन्द्रो भारते भवेत्

mṛḍenāpramitānvarṣāñchivalokehi tiṣṭhati |
sakāmaḥ punarāgatya rājendro bhārate bhavet

निष्कामः पूजयेन्नित्यं पार्थिवंलिंगमुत्तमम् ।
शिवलोके सदा तिष्ठेत्ततः सायुज्यमाप्नुयात्

niṣkāmaḥ pūjayennityaṃ pārthivaṃliṃgamuttamam |
śivaloke sadā tiṣṭhettataḥ sāyujyamāpnuyāt

पार्थिवं शिवलिंगं च विप्रो यदि न पूजयेत् ।
स याति नरकं घोरं शूलप्रोतं सुदारुणम्

pārthivaṃ śivaliṃgaṃ ca vipro yadi na pūjayet |
sa yāti narakaṃ ghoraṃ śūlaprotaṃ sudāruṇam

यथाकथंचिद्विधिना रम्यं लिंगं प्रकारयेत् ।
पंचसूत्रविधानां च पार्थिवेन विचारयेत्

yathākathaṃcidvidhinā ramyaṃ liṃgaṃ prakārayet |
paṃcasūtravidhānāṃ ca pārthivena vicārayet

अखण्डं तद्धि कर्तव्यं न विखण्डं प्रकारयेत् ।
द्विखण्डं तु प्रकुर्वाणो नैव पूजाफलं लभेत्

akhaṇḍaṃ taddhi kartavyaṃ na vikhaṇḍaṃ prakārayet |
dvikhaṇḍaṃ tu prakurvāṇo naiva pūjāphalaṃ labhet

रत्नजं हेमजं लिंगं पारदं स्फाटिकं तथा ।
पार्थिवं पुष्परागोत्थमखंडं तु प्रकारयेत्

ratnajaṃ hemajaṃ liṃgaṃ pāradaṃ sphāṭikaṃ tathā |
pārthivaṃ puṣparāgotthamakhaṃḍaṃ tu prakārayet

अखंडं तु चरं लिंगं द्विखंडमचरं स्मृतम् ।
खंडाखंडविचारोयं सचराचरयोः स्मृतः

akhaṃḍaṃ tu caraṃ liṃgaṃ dvikhaṃḍamacaraṃ smṛtam |
khaṃḍākhaṃḍavicāroyaṃ sacarācarayoḥ smṛtaḥ

वेदिका तु महाविद्या लिंगं देवो महेश्वरः ।
अतो हि स्थावरे लिंगे स्मृता श्रेष्ठादिखंडिता

vedikā tu mahāvidyā liṃgaṃ devo maheśvaraḥ |
ato hi sthāvare liṃge smṛtā śreṣṭhādikhaṃḍitā

द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं हि विधानतः ।
अखंडं जंगमं प्रोक्तंश् ऐवसिद्धान्तवेदिभिः

dvikhaṃḍaṃ sthāvaraṃ liṃgaṃ kartavyaṃ hi vidhānataḥ |
akhaṃḍaṃ jaṃgamaṃ proktaṃś aivasiddhāntavedibhiḥ

द्विखंडं तु चरां लिंगं कुर्वन्त्यज्ञानमोहिताः ।
नैव सिद्धान्तवेत्तारो मुनयः शास्त्रकोविदाः

dvikhaṃḍaṃ tu carāṃ liṃgaṃ kurvantyajñānamohitāḥ |
naiva siddhāntavettāro munayaḥ śāstrakovidāḥ

अखंडं स्थावरं लिंगं द्विखंडं चरमेव च ।
येकुर्वन्तिनरामूढानपूजाफलभागिनः

akhaṃḍaṃ sthāvaraṃ liṃgaṃ dvikhaṃḍaṃ carameva ca |
yekurvantinarāmūḍhānapūjāphalabhāginaḥ

तस्माच्छास्त्रोक्तविधिना अखंडं चरसंज्ञकम् ।
द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं परया मुदा

tasmācchāstroktavidhinā akhaṃḍaṃ carasaṃjñakam |
dvikhaṃḍaṃ sthāvaraṃ liṃgaṃ kartavyaṃ parayā mudā

अखंडे तु चरे पूजा सम्पूर्णफलदायिनी ।
द्विखंडे तु चरे पूजामहाहानिप्रदा स्मृता

akhaṃḍe tu care pūjā sampūrṇaphaladāyinī |
dvikhaṃḍe tu care pūjāmahāhānipradā smṛtā

अखंडे स्थावरे पूजा न कामफलदायिनी ।
प्रत्यवायकरी नित्यमित्युक्तं शास्त्रवेदिभिः

akhaṃḍe sthāvare pūjā na kāmaphaladāyinī |
pratyavāyakarī nityamityuktaṃ śāstravedibhiḥ