महालीलां चकारेशस्तामहो सन्मुने शृणु
mahālīlāṃ cakāreśastāmaho sanmune śṛṇu
इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां पिप्पलादावतारचरितवर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः ॥
24 श्लोक · 25 में से 42
पीपल के नीचे लम्बे तप के बाद वृद्ध पिप्पलाद पुष्पभद्रा में स्नान को जाते हुए शिवांश सुन्दरी पद्मा को देखते हैं। वे उसके पिता राजा अनरण्य के पास जाकर कन्या माँगते हैं, और न देने पर सब भस्म करने की बात कहते हैं। मुनि के तेज से डरे राजा रोते हुए कन्या वृद्ध मुनि को दे देते हैं। पद्मा मन, वाणी और कर्म से उनकी ऐसी सेवा करती है जैसे लक्ष्मी नारायण की। लीला से पिप्पलाद फिर युवा होते हैं, और उनके दस तपस्वी पुत्र होते हैं। सबको शनि-पीड़ा से दुःखी देखकर पिप्पलाद नियम देते हैं कि सोलह वर्ष तक और शिवभक्तों को शनि कष्ट नहीं देगा, अन्यथा भस्म होगा। शनि इसका पालन करते हैं। यह कथा पढ़ने-सुनने से शनि-पीड़ा दूर होती है।
नन्दीश्वर उवाच
महालीलां चकारेशस्तामहो सन्मुने शृणु
mahālīlāṃ cakāreśastāmaho sanmune śṛṇu
एकदा पुष्पभद्रायां स्नातुं गच्छन्मुनीश्वरः ।
ददर्श पद्मां युवतीं शिवांशां सुमनोहराम्
ekadā puṣpabhadrāyāṃ snātuṃ gacchanmunīśvaraḥ |
dadarśa padmāṃ yuvatīṃ śivāṃśāṃ sumanoharām
तल्लिप्सुस्तत्पितुः स्थानमनरण्यस्य भूपतेः ।
जगाम भुवनाचारी लोकतत्त्वविचक्षणः
tallipsustatpituḥ sthānamanaraṇyasya bhūpateḥ |
jagāma bhuvanācārī lokatattvavicakṣaṇaḥ
राजा नराणां तं दृष्ट्वा प्रणम्य च भयाकुलः ।
मधुपर्कादिकं दत्त्वा पूजयामास भक्तितः
rājā narāṇāṃ taṃ dṛṣṭvā praṇamya ca bhayākulaḥ |
madhuparkādikaṃ dattvā pūjayāmāsa bhaktitaḥ
स्नेहात्सर्वं गृहीत्वा स ययाचे कन्यकां मुनिः ।
मौनी बभूव नृपतिः किंचिन्निर्वक्तुमक्षमः
snehātsarvaṃ gṛhītvā sa yayāce kanyakāṃ muniḥ |
maunī babhūva nṛpatiḥ kiṃcinnirvaktumakṣamaḥ
मुनिः प्रोवाच नृपतिं कन्यां मे देहि भक्तितः ।
अन्यथा भस्मसात्सर्वं करिष्येहं त्वया सह
muniḥ provāca nṛpatiṃ kanyāṃ me dehi bhaktitaḥ |
anyathā bhasmasātsarvaṃ kariṣyehaṃ tvayā saha
अथो बभूवुराच्छन्नाः सर्वे राजजनास्तदा ।
तेजसा पिप्पलादस्य दाधीचस्य महामुने
atho babhūvurācchannāḥ sarve rājajanāstadā |
tejasā pippalādasya dādhīcasya mahāmune
अथ राजा महाभीतो विलप्य च मुहुर्मुहुः ।
कन्यामलंकृताम्पद्मां वृद्धाय मुनये ददौ
atha rājā mahābhīto vilapya ca muhurmuhuḥ |
kanyāmalaṃkṛtāmpadmāṃ vṛddhāya munaye dadau
पद्मां विवाह्य स मुनिश्शिवांशाम्भूपतेः सुताम् ।
पिप्पलादो गृहीत्वा तां मुदितः स्वाश्रमं ययौ
padmāṃ vivāhya sa muniśśivāṃśāmbhūpateḥ sutām |
pippalādo gṛhītvā tāṃ muditaḥ svāśramaṃ yayau
तत्र गत्वा मुनिवरो वयसा जर्जरोधिकः ।
उवाच नार्या स तया तपस्वीनातिलम्पटः
tatra gatvā munivaro vayasā jarjarodhikaḥ |
uvāca nāryā sa tayā tapasvīnātilampaṭaḥ
अथोऽनरण्यकन्या सा सिषेवे भक्तितो मुनिम् ।
कर्मणा मनसा वाचा लक्ष्मीर्नारायणं यथा
atho'naraṇyakanyā sā siṣeve bhaktito munim |
karmaṇā manasā vācā lakṣmīrnārāyaṇaṃ yathā
इत्थं स पिप्पलादो हि शिवांशो मुनिसत्तमः ।
रेमे तया युवत्या च युवाभूय स्वलीलया
itthaṃ sa pippalādo hi śivāṃśo munisattamaḥ |
reme tayā yuvatyā ca yuvābhūya svalīlayā
दश पुत्रा महात्मानो बभूवुस्सुतपस्विनः ।
मुनेः पितुस्समाः सर्वे पद्मायाः सुखवर्द्धनाः
daśa putrā mahātmāno babhūvussutapasvinaḥ |
muneḥ pitussamāḥ sarve padmāyāḥ sukhavarddhanāḥ
एवं लीलावतारो हि शंकरस्य महाप्रभोः ।
पिप्पलादो मुनिवरो नानालीलाकरः प्रभुः
evaṃ līlāvatāro hi śaṃkarasya mahāprabhoḥ |
pippalādo munivaro nānālīlākaraḥ prabhuḥ
येन दत्तो वरः प्रीत्या लोकेभ्यो हि दयालुना ।
दृष्ट्वा लोके शनेः पीडां सर्वेषामनिवारिणीम्
yena datto varaḥ prītyā lokebhyo hi dayālunā |
dṛṣṭvā loke śaneḥ pīḍāṃ sarveṣāmanivāriṇīm
षोडशाब्दावधि नृणां जन्मतो न भवेच्च सा ।
तथा च शिवभक्तानां सत्यमेतद्धि मे वचः
ṣoḍaśābdāvadhi nṛṇāṃ janmato na bhavecca sā |
tathā ca śivabhaktānāṃ satyametaddhi me vacaḥ
अथानादृत्य मद्वाक्यं कुर्यात्पीडां शनिः क्वचित् ।
तेषां नृणां तदा स स्याद्भस्मसान्न हि संशयः
athānādṛtya madvākyaṃ kuryātpīḍāṃ śaniḥ kvacit |
teṣāṃ nṛṇāṃ tadā sa syādbhasmasānna hi saṃśayaḥ
इति तद्भयतस्तात विकृतोपि शनैश्चरः ।
तेषां न कुरुते पीडां कदाचिद्ग्रहसत्तमः
iti tadbhayatastāta vikṛtopi śanaiścaraḥ |
teṣāṃ na kurute pīḍāṃ kadācidgrahasattamaḥ
इति लीलामनुष्यस्य पिप्पलादस्य सन्मुने ।
कथितं सुचरित्रन्ते सर्वकामफलप्रदम्
iti līlāmanuṣyasya pippalādasya sanmune |
kathitaṃ sucaritrante sarvakāmaphalapradam
गाधिश्च कौशिकश्चैव पिप्पलादो महामुनिः ।
शनैश्चरकृतां पीडां नाशयन्ति स्मृतास्त्रयः
gādhiśca kauśikaścaiva pippalādo mahāmuniḥ |
śanaiścarakṛtāṃ pīḍāṃ nāśayanti smṛtāstrayaḥ
पिप्पलादस्य चरितं पद्माचरितसंयुतम् ।
यः पठेच्छृणुयाद्वापि सुभक्त्या भुवि मानवः
pippalādasya caritaṃ padmācaritasaṃyutam |
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi subhaktyā bhuvi mānavaḥ
शनिपीडाविनाशार्थमेतच्चरितमुत्तमम् ।
यः पठेच्छणुयाद्वापि सर्वान्कामानवाप्नुयात्
śanipīḍāvināśārthametaccaritamuttamam |
yaḥ paṭhecchaṇuyādvāpi sarvānkāmānavāpnuyāt
धन्यो मुनिवरो ज्ञानी महाशैवः सताम्प्रियः ।
अस्य पुत्रो महेशानः पिप्पलादाख्य आत्मवान्
dhanyo munivaro jñānī mahāśaivaḥ satāmpriyaḥ |
asya putro maheśānaḥ pippalādākhya ātmavān
इदमाख्यानमनघं स्वर्ग्यं कुग्रहपोषहृत् ।
सर्वकामप्रदन्तात शिवभक्तिविवर्द्धनम्
idamākhyānamanaghaṃ svargyaṃ kugrahapoṣahṛt |
sarvakāmapradantāta śivabhaktivivarddhanam
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)