नवम मण्डल

सूक्त 9: माता-पिता को प्रकाशित करता पुत्र

ऋषि: कश्यपोऽसितो देवलो वा · देवता: पवमानः सोमः · छन्द: गायत्री

9 श्लोक · 9 में से 114

इस अध्याय में क्या होता है

माता-पिता को प्रकाशित करता पुत्र

कश्यप असित अथवा देवल गायत्री में पवमान सोम की स्तुति करते हैं। कवि सोम अभिषुत होकर द्युलोक की प्रिय शक्तियों की ओर जाता है, दो पौत्रियों, अर्थात अभिषव के दो फलकों, के बीच रखा हुआ। जन्म लेते ही वह पवित्र पुत्र अपने माता-पिता, ऋत से बढ़ने वाली महान द्यावापृथिवी, को प्रकाशित कर देता है। सात धीतियों से प्रेरित होकर उसने द्रोह-रहित नदियों को तृप्त किया है। सोम से प्रार्थना है कि वह उन अन्धकारों से लड़े जिनसे लड़ना है, नये सूक्त के लिए मार्ग बनाए और पहले की भाँति ज्योतियों को चमकाए। अन्त में महान यश, गौ, अश्व, वीर, मेधा और स्वर्लोक माँगे गए हैं।

9.1

परि॑ प्रि॒या दि॒वः क॒विर्वयां॑सि न॒प्त्यो॑र्हि॒तः ।
सु॒वा॒नो या॑ति क॒विक्र॑तुः

pari priyā divaḥ kavirvayāṃsi naptyorhitaḥ |
suvāno yāti kavikratuḥ

9.2

प्रप्र॒ क्षया॑य॒ पन्य॑से॒ जना॑य॒ जुष्टो॑ अ॒द्रुहे॑ ।
वी॒त्य॑र्ष॒ चनि॑ष्ठया

prapra kṣayāya panyase janāya juṣṭo adruhe |
vītyarṣa caniṣṭhayā

9.3

स सू॒नुर्मा॒तरा॒ शुचि॑र्जा॒तो जा॒ते अ॑रोचयत् ।
म॒हान्म॒ही ऋ॑ता॒वृधा॑

sa sūnurmātarā śucirjāto jāte arocayat |
mahānmahī ṛtāvṛdhā

9.4

स स॒प्त धी॒तिभि॑र्हि॒तो न॒द्यो॑ अजिन्वद॒द्रुह॑ः ।
या एक॒मक्षि॑ वावृ॒धुः

sa sapta dhītibhirhito nadyo ajinvadadruhaḥ |
yā ekamakṣi vāvṛdhuḥ

9.5

ता अ॒भि सन्त॒मस्तृ॑तं म॒हे युवा॑न॒मा द॑धुः ।
इन्दु॑मिन्द्र॒ तव॑ व्र॒ते

tā abhi santamastṛtaṃ mahe yuvānamā dadhuḥ |
indumindra tava vrate

9.6

अ॒भि वह्नि॒रम॑र्त्यः स॒प्त प॑श्यति॒ वाव॑हिः ।
क्रिवि॑र्दे॒वीर॑तर्पयत्

abhi vahniramartyaḥ sapta paśyati vāvahiḥ |
krivirdevīratarpayat

9.7

अवा॒ कल्पे॑षु नः पुम॒स्तमां॑सि सोम॒ योध्या॑ ।
तानि॑ पुनान जङ्घनः

avā kalpeṣu naḥ pumastamāṃsi soma yodhyā |
tāni punāna jaṅghanaḥ

9.8

नू नव्य॑से॒ नवी॑यसे सू॒क्ताय॑ साधया प॒थः ।
प्र॒त्न॒वद्रो॑चया॒ रुच॑ः

nū navyase navīyase sūktāya sādhayā pathaḥ |
pratnavadrocayā rucaḥ

9.9

पव॑मान॒ महि॒ श्रवो॒ गामश्वं॑ रासि वी॒रव॑त् ।
सना॑ मे॒धां सना॒ स्व॑ः

pavamāna mahi śravo gāmaśvaṃ rāsi vīravat |
sanā medhāṃ sanā svaḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)