नवम मण्डल

सूक्त 109: धिष्ण्य अग्नियों के द्विपदा मन्त्र

ऋषि: अग्नयो धिष्ण्या ऐश्वरयः · देवता: पवमानः सोमः · छन्द: द्विपदा विराट्

22 श्लोक · 109 में से 114

इस अध्याय में क्या होता है

धिष्ण्य अग्नियों के द्विपदा मन्त्र

धिष्ण्य अग्नि, ऐश्वरि, पवमान सोम को द्विपदा विराट् में बाईस छोटे मन्त्र अर्पित करते हैं। मधुर होकर इन्द्र के लिए, मित्र, पूषा और भग के लिए बहो; इन्द्र और सब देव क्रतु और दक्ष के लिए तुम्हें पिएँगे। अमृतत्व और महान निवास के लिए उज्ज्वल दिव्य पीयूष होकर बहो। सोम महान समुद्र हैं, देवों के पिता, द्युलोक के धारक। वे इन्द्र का प्रिय नाम धारण करते हैं जिससे इन्द्र ने सब वृत्रों का वध किया। सवन करने वाले उन्हें हर्ष और महान यश के लिए पवित्र करते हैं; वे नवजात हरित शिशु को पवित्र पर सँवारते हैं। मधु से अभिषिक्त, दूध से मिश्रित वे इन्द्र के उदर में जाते हैं।

109.1

परि॒ प्र ध॒न्वेन्द्रा॑य सोम स्वा॒दुर्मि॒त्राय॑ पू॒ष्णे भगा॑य

pari pra dhanvendrāya soma svādurmitrāya pūṣṇe bhagāya

109.2

इन्द्र॑स्ते सोम सु॒तस्य॑ पेया॒ः क्रत्वे॒ दक्षा॑य॒ विश्वे॑ च दे॒वाः

indraste soma sutasya peyāḥ kratve dakṣāya viśve ca devāḥ

109.3

ए॒वामृता॑य म॒हे क्षया॑य॒ स शु॒क्रो अ॑र्ष दि॒व्यः पी॒यूष॑ः

evāmṛtāya mahe kṣayāya sa śukro arṣa divyaḥ pīyūṣaḥ

109.4

पव॑स्व सोम म॒हान्स॑मु॒द्रः पि॒ता दे॒वानां॒ विश्वा॒भि धाम॑

pavasva soma mahānsamudraḥ pitā devānāṃ viśvābhi dhāma

109.5

शु॒क्रः प॑वस्व दे॒वेभ्य॑ः सोम दि॒वे पृ॑थि॒व्यै शं च॑ प्र॒जायै॑

śukraḥ pavasva devebhyaḥ soma dive pṛthivyai śaṃ ca prajāyai

109.6

दि॒वो ध॒र्तासि॑ शु॒क्रः पी॒यूष॑ः स॒त्ये विध॑र्मन्वा॒जी प॑वस्व

divo dhartāsi śukraḥ pīyūṣaḥ satye vidharmanvājī pavasva

109.7

पव॑स्व सोम द्यु॒म्नी सु॑धा॒रो म॒हामवी॑ना॒मनु॑ पू॒र्व्यः

pavasva soma dyumnī sudhāro mahāmavīnāmanu pūrvyaḥ

109.8

नृभि॑र्येमा॒नो ज॑ज्ञा॒नः पू॒तः क्षर॒द्विश्वा॑नि म॒न्द्रः स्व॒र्वित्

nṛbhiryemāno jajñānaḥ pūtaḥ kṣaradviśvāni mandraḥ svarvit

109.9

इन्दु॑ः पुना॒नः प्र॒जामु॑रा॒णः कर॒द्विश्वा॑नि॒ द्रवि॑णानि नः

induḥ punānaḥ prajāmurāṇaḥ karadviśvāni draviṇāni naḥ

109.10

पव॑स्व सोम॒ क्रत्वे॒ दक्षा॒याश्वो॒ न नि॒क्तो वा॒जी धना॑य

pavasva soma kratve dakṣāyāśvo na nikto vājī dhanāya

109.11

तं ते॑ सो॒तारो॒ रसं॒ मदा॑य पु॒नन्ति॒ सोमं॑ म॒हे द्यु॒म्नाय॑

taṃ te sotāro rasaṃ madāya punanti somaṃ mahe dyumnāya

109.12

शिशुं॑ जज्ञा॒नं हरिं॑ मृजन्ति प॒वित्रे॒ सोमं॑ दे॒वेभ्य॒ इन्दु॑म्

śiśuṃ jajñānaṃ hariṃ mṛjanti pavitre somaṃ devebhya indum

109.13

इन्दु॑ः पविष्ट॒ चारु॒र्मदा॑या॒पामु॒पस्थे॑ क॒विर्भगा॑य

induḥ paviṣṭa cārurmadāyāpāmupasthe kavirbhagāya

109.14

बिभ॑र्ति॒ चार्विन्द्र॑स्य॒ नाम॒ येन॒ विश्वा॑नि वृ॒त्रा ज॒घान॑

bibharti cārvindrasya nāma yena viśvāni vṛtrā jaghāna

109.15

पिब॑न्त्यस्य॒ विश्वे॑ दे॒वासो॒ गोभि॑ः श्री॒तस्य॒ नृभि॑ः सु॒तस्य॑

pibantyasya viśve devāso gobhiḥ śrītasya nṛbhiḥ sutasya

109.16

प्र सु॑वा॒नो अ॑क्षाः स॒हस्र॑धारस्ति॒रः प॒वित्रं॒ वि वार॒मव्य॑म्

pra suvāno akṣāḥ sahasradhārastiraḥ pavitraṃ vi vāramavyam

109.17

स वा॒ज्य॑क्षाः स॒हस्र॑रेता अ॒द्भिर्मृ॑जा॒नो गोभि॑ः श्रीणा॒नः

sa vājyakṣāḥ sahasraretā adbhirmṛjāno gobhiḥ śrīṇānaḥ

109.18

प्र सो॑म या॒हीन्द्र॑स्य कु॒क्षा नृभि॑र्येमा॒नो अद्रि॑भिः सु॒तः

pra soma yāhīndrasya kukṣā nṛbhiryemāno adribhiḥ sutaḥ

109.19

अस॑र्जि वा॒जी ति॒रः प॒वित्र॒मिन्द्रा॑य॒ सोम॑ः स॒हस्र॑धारः

asarji vājī tiraḥ pavitramindrāya somaḥ sahasradhāraḥ

109.20

अ॒ञ्जन्त्ये॑नं॒ मध्वो॒ रसे॒नेन्द्रा॑य॒ वृष्ण॒ इन्दुं॒ मदा॑य

añjantyenaṃ madhvo rasenendrāya vṛṣṇa induṃ madāya

109.21

दे॒वेभ्य॑स्त्वा॒ वृथा॒ पाज॑से॒ऽपो वसा॑नं॒ हरिं॑ मृजन्ति

devebhyastvā vṛthā pājase'po vasānaṃ hariṃ mṛjanti

109.22

इन्दु॒रिन्द्रा॑य तोशते॒ नि तो॑शते श्री॒णन्नु॒ग्रो रि॒णन्न॒पः

indurindrāya tośate ni tośate śrīṇannugro riṇannapaḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)