नवम मण्डल

सूक्त 100: माताएँ नवजात बछड़े को चाटतीं

ऋषि: रेभसूनू काश्यपौ · देवता: पवमानः सोमः · छन्द: अनुष्टुप्

9 श्लोक · 100 में से 114

इस अध्याय में क्या होता है

माताएँ नवजात बछड़े को चाटतीं

फिर रेभ के पुत्र, पवमान सोम के नौ अनुष्टुप् मन्त्र। द्रोह रहित माताएँ इन्द्र के प्रिय को नवजात बछड़े की भाँति चाटती हैं। सोम दो प्रकार का धन लाते हैं, दानी के घर में सब वसु पोषते हैं। उनसे प्रार्थना है कि जैसे मेघ-गर्जन वर्षा भेजता है, वैसे वे मन से जुड़ी बुद्धि भेजें। इन्द्र के पीने के लिए, और मित्र, वरुण व विष्णु के लिए निचोड़े गए वे देवों के लिए अत्यन्त मधुर बहते हैं और अन्धकार का नाश करते हैं। अन्तिम मन्त्र उनकी महिमा गाता है: वे द्युलोक और पृथ्वी से आगे बढ़ गए और अपने बल से द्रापि धारण किया।

100.1

अ॒भी न॑वन्ते अ॒द्रुह॑ः प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य॑म् ।
व॒त्सं न पूर्व॒ आयु॑नि जा॒तं रि॑हन्ति मा॒तर॑ः

abhī navante adruhaḥ priyamindrasya kāmyam |
vatsaṃ na pūrva āyuni jātaṃ rihanti mātaraḥ

100.2

पु॒ना॒न इ॑न्द॒वा भ॑र॒ सोम॑ द्वि॒बर्ह॑सं र॒यिम् ।
त्वं वसू॑नि पुष्यसि॒ विश्वा॑नि दा॒शुषो॑ गृ॒हे

punāna indavā bhara soma dvibarhasaṃ rayim |
tvaṃ vasūni puṣyasi viśvāni dāśuṣo gṛhe

100.3

त्वं धियं॑ मनो॒युजं॑ सृ॒जा वृ॒ष्टिं न त॑न्य॒तुः ।
त्वं वसू॑नि॒ पार्थि॑वा दि॒व्या च॑ सोम पुष्यसि

tvaṃ dhiyaṃ manoyujaṃ sṛjā vṛṣṭiṃ na tanyatuḥ |
tvaṃ vasūni pārthivā divyā ca soma puṣyasi

100.4

परि॑ ते जि॒ग्युषो॑ यथा॒ धारा॑ सु॒तस्य॑ धावति ।
रंह॑माणा॒ व्य१॒॑व्ययं॒ वारं॑ वा॒जीव॑ सान॒सिः

pari te jigyuṣo yathā dhārā sutasya dhāvati |
raṃhamāṇā vyavyayaṃ vāraṃ vājīva sānasiḥ

100.5

क्रत्वे॒ दक्षा॑य नः कवे॒ पव॑स्व सोम॒ धार॑या ।
इन्द्रा॑य॒ पात॑वे सु॒तो मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च

kratve dakṣāya naḥ kave pavasva soma dhārayā |
indrāya pātave suto mitrāya varuṇāya ca

100.6

पव॑स्व वाज॒सात॑मः प॒वित्रे॒ धार॑या सु॒तः ।
इन्द्रा॑य सोम॒ विष्ण॑वे दे॒वेभ्यो॒ मधु॑मत्तमः

pavasva vājasātamaḥ pavitre dhārayā sutaḥ |
indrāya soma viṣṇave devebhyo madhumattamaḥ

100.7

त्वां रि॑हन्ति मा॒तरो॒ हरिं॑ प॒वित्रे॑ अ॒द्रुह॑ः ।
व॒त्सं जा॒तं न धे॒नव॒ः पव॑मान॒ विध॑र्मणि

tvāṃ rihanti mātaro hariṃ pavitre adruhaḥ |
vatsaṃ jātaṃ na dhenavaḥ pavamāna vidharmaṇi

100.8

पव॑मान॒ महि॒ श्रव॑श्चि॒त्रेभि॑र्यासि र॒श्मिभि॑ः ।
शर्ध॒न्तमां॑सि जिघ्नसे॒ विश्वा॑नि दा॒शुषो॑ गृ॒हे

pavamāna mahi śravaścitrebhiryāsi raśmibhiḥ |
śardhantamāṃsi jighnase viśvāni dāśuṣo gṛhe

100.9

त्वं द्यां च॑ महिव्रत पृथि॒वीं चाति॑ जभ्रिषे ।
प्रति॑ द्रा॒पिम॑मुञ्चथा॒ः पव॑मान महित्व॒ना

tvaṃ dyāṃ ca mahivrata pṛthivīṃ cāti jabhriṣe |
prati drāpimamuñcathāḥ pavamāna mahitvanā

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)