सूक्त 93: सूर्य जिस पर उगे, वह इन्द्र के वश में

उद्घेद॒भि श्रु॒ताम॑घं वृष॒भं नर्या॑पसम् ।
अस्ता॑रमेषि सूर्य

udghedabhi śrutāmaghaṃ vṛṣabhaṃ naryāpasam |
astārameṣi sūrya

नव॒ यो न॑व॒तिं पुरो॑ बि॒भेद॑ बा॒ह्वो॑जसा ।
अहिं॑ च वृत्र॒हाव॑धीत्

nava yo navatiṃ puro bibheda bāhvojasā |
ahiṃ ca vṛtrahāvadhīt

स न॒ इन्द्र॑ः शि॒वः सखाश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत् ।
उ॒रुधा॑रेव दोहते

sa na indraḥ śivaḥ sakhāśvāvadgomadyavamat |
urudhāreva dohate

यद॒द्य कच्च॑ वृत्रहन्नु॒दगा॑ अ॒भि सू॑र्य ।
सर्वं॒ तदि॑न्द्र ते॒ वशे॑

yadadya kacca vṛtrahannudagā abhi sūrya |
sarvaṃ tadindra te vaśe

यद्वा॑ प्रवृद्ध सत्पते॒ न म॑रा॒ इति॒ मन्य॑से ।
उ॒तो तत्स॒त्यमित्तव॑

yadvā pravṛddha satpate na marā iti manyase |
uto tatsatyamittava

ये सोमा॑सः परा॒वति॒ ये अ॑र्वा॒वति॑ सुन्वि॒रे ।
सर्वाँ॒स्ताँ इ॑न्द्र गच्छसि

ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire |
sarvām̐stām̐ indra gacchasi

तमिन्द्रं॑ वाजयामसि म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे ।
स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत्

tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave |
sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat

इन्द्र॒ः स दाम॑ने कृ॒त ओजि॑ष्ठ॒ः स मदे॑ हि॒तः ।
द्यु॒म्नी श्लो॒की स सो॒म्यः

indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa made hitaḥ |
dyumnī ślokī sa somyaḥ

गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑त॒ः सब॑लो॒ अन॑पच्युतः ।
व॒व॒क्ष ऋ॒ष्वो अस्तृ॑तः

girā vajro na sambhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ |
vavakṣa ṛṣvo astṛtaḥ

दु॒र्गे चि॑न्नः सु॒गं कृ॑धि गृणा॒न इ॑न्द्र गिर्वणः ।
त्वं च॑ मघव॒न्वश॑ः

durge cinnaḥ sugaṃ kṛdhi gṛṇāna indra girvaṇaḥ |
tvaṃ ca maghavanvaśaḥ

यस्य॑ ते॒ नू चि॑दा॒दिशं॒ न मि॒नन्ति॑ स्व॒राज्य॑म् ।
न दे॒वो नाध्रि॑गु॒र्जन॑ः

yasya te nū cidādiśaṃ na minanti svarājyam |
na devo nādhrigurjanaḥ

अधा॑ ते॒ अप्र॑तिष्कुतं दे॒वी शुष्मं॑ सपर्यतः ।
उ॒भे सु॑शिप्र॒ रोद॑सी

adhā te apratiṣkutaṃ devī śuṣmaṃ saparyataḥ |
ubhe suśipra rodasī

त्वमे॒तद॑धारयः कृ॒ष्णासु॒ रोहि॑णीषु च ।
परु॑ष्णीषु॒ रुश॒त्पय॑ः

tvametadadhārayaḥ kṛṣṇāsu rohiṇīṣu ca |
paruṣṇīṣu ruśatpayaḥ

वि यदहे॒रध॑ त्वि॒षो विश्वे॑ दे॒वासो॒ अक्र॑मुः ।
वि॒दन्मृ॒गस्य॒ ताँ अम॑ः

vi yadaheradha tviṣo viśve devāso akramuḥ |
vidanmṛgasya tām̐ amaḥ

आदु॑ मे निव॒रो भु॑वद्वृत्र॒हादि॑ष्ट॒ पौंस्य॑म् ।
अजा॑तशत्रु॒रस्तृ॑तः

ādu me nivaro bhuvadvṛtrahādiṣṭa pauṃsyam |
ajātaśatrurastṛtaḥ

श्रु॒तं वो॑ वृत्र॒हन्त॑मं॒ प्र शर्धं॑ चर्षणी॒नाम् ।
आ शु॑षे॒ राध॑से म॒हे

śrutaṃ vo vṛtrahantamaṃ pra śardhaṃ carṣaṇīnām |
ā śuṣe rādhase mahe

अ॒या धि॒या च॑ गव्य॒या पुरु॑णाम॒न्पुरु॑ष्टुत ।
यत्सोमे॑सोम॒ आभ॑वः

ayā dhiyā ca gavyayā puruṇāmanpuruṣṭuta |
yatsomesoma ābhavaḥ

बो॒धिन्म॑ना॒ इद॑स्तु नो वृत्र॒हा भूर्या॑सुतिः ।
शृ॒णोतु॑ श॒क्र आ॒शिष॑म्

bodhinmanā idastu no vṛtrahā bhūryāsutiḥ |
śṛṇotu śakra āśiṣam

कया॒ त्वं न॑ ऊ॒त्याभि प्र म॑न्दसे वृषन् ।
कया॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

kayā tvaṃ na ūtyābhi pra mandase vṛṣan |
kayā stotṛbhya ā bhara

कस्य॒ वृषा॑ सु॒ते सचा॑ नि॒युत्वा॑न्वृष॒भो र॑णत् ।
वृ॒त्र॒हा सोम॑पीतये

kasya vṛṣā sute sacā niyutvānvṛṣabho raṇat |
vṛtrahā somapītaye

अ॒भी षु ण॒स्त्वं र॒यिं म॑न्दसा॒नः स॑ह॒स्रिण॑म् ।
प्र॒य॒न्ता बो॑धि दा॒शुषे॑

abhī ṣu ṇastvaṃ rayiṃ mandasānaḥ sahasriṇam |
prayantā bodhi dāśuṣe

पत्नी॑वन्तः सु॒ता इ॒म उ॒शन्तो॑ यन्ति वी॒तये॑ ।
अ॒पां जग्मि॑र्निचुम्पु॒णः

patnīvantaḥ sutā ima uśanto yanti vītaye |
apāṃ jagmirnicumpuṇaḥ

इ॒ष्टा होत्रा॑ असृक्ष॒तेन्द्रं॑ वृ॒धासो॑ अध्व॒रे ।
अच्छा॑वभृ॒थमोज॑सा

iṣṭā hotrā asṛkṣatendraṃ vṛdhāso adhvare |
acchāvabhṛthamojasā

इ॒ह त्या स॑ध॒माद्या॒ हरी॒ हिर॑ण्यकेश्या ।
वो॒ळ्हाम॒भि प्रयो॑ हि॒तम्

iha tyā sadhamādyā harī hiraṇyakeśyā |
voḻhāmabhi prayo hitam

तुभ्यं॒ सोमा॑ः सु॒ता इ॒मे स्ती॒र्णं ब॒र्हिर्वि॑भावसो ।
स्तो॒तृभ्य॒ इन्द्र॒मा व॑ह

tubhyaṃ somāḥ sutā ime stīrṇaṃ barhirvibhāvaso |
stotṛbhya indramā vaha

आ ते॒ दक्षं॒ वि रो॑च॒ना दध॒द्रत्ना॒ वि दा॒शुषे॑ ।
स्तो॒तृभ्य॒ इन्द्र॑मर्चत

ā te dakṣaṃ vi rocanā dadhadratnā vi dāśuṣe |
stotṛbhya indramarcata

आ ते॑ दधामीन्द्रि॒यमु॒क्था विश्वा॑ शतक्रतो ।
स्तो॒तृभ्य॑ इन्द्र मृळय

ā te dadhāmīndriyamukthā viśvā śatakrato |
stotṛbhya indra mṛḻaya

भ॒द्रम्भ॑द्रं न॒ आ भ॒रेष॒मूर्जं॑ शतक्रतो ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः

bhadrambhadraṃ na ā bhareṣamūrjaṃ śatakrato |
yadindra mṛḻayāsi naḥ

स नो॒ विश्वा॒न्या भ॑र सुवि॒तानि॑ शतक्रतो ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः

sa no viśvānyā bhara suvitāni śatakrato |
yadindra mṛḻayāsi naḥ

त्वामिद्वृ॑त्रहन्तम सु॒ताव॑न्तो हवामहे ।
यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः

tvāmidvṛtrahantama sutāvanto havāmahe |
yadindra mṛḻayāsi naḥ

उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तं या॒हि म॑दानां पते ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तम्

upa no haribhiḥ sutaṃ yāhi madānāṃ pate |
upa no haribhiḥ sutam

द्वि॒ता यो वृ॑त्र॒हन्त॑मो वि॒द इन्द्र॑ः श॒तक्र॑तुः ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तम्

dvitā yo vṛtrahantamo vida indraḥ śatakratuḥ |
upa no haribhiḥ sutam

त्वं हि वृ॑त्रहन्नेषां पा॒ता सोमा॑ना॒मसि॑ ।
उप॑ नो॒ हरि॑भिः सु॒तम्

tvaṃ hi vṛtrahanneṣāṃ pātā somānāmasi |
upa no haribhiḥ sutam

इन्द्र॑ इ॒षे द॑दातु न ऋभु॒क्षण॑मृ॒भुं र॒यिम् ।
वा॒जी द॑दातु वा॒जिन॑म्

indra iṣe dadātu na ṛbhukṣaṇamṛbhuṃ rayim |
vājī dadātu vājinam