सूक्त 43: अग्नि की ज्वालाएँ वन को खाती हैं

इ॒मे विप्र॑स्य वे॒धसो॒ऽग्नेरस्तृ॑तयज्वनः ।
गिर॒ः स्तोमा॑स ईरते

ime viprasya vedhaso'gnerastṛtayajvanaḥ |
giraḥ stomāsa īrate

अस्मै॑ ते प्रति॒हर्य॑ते॒ जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे ।
अग्ने॒ जना॑मि सुष्टु॒तिम्

asmai te pratiharyate jātavedo vicarṣaṇe |
agne janāmi suṣṭutim

आ॒रो॒का इ॑व॒ घेदह॑ ति॒ग्मा अ॑ग्ने॒ तव॒ त्विष॑ः ।
द॒द्भिर्वना॑नि बप्सति

ārokā iva ghedaha tigmā agne tava tviṣaḥ |
dadbhirvanāni bapsati

हर॑यो धू॒मके॑तवो॒ वात॑जूता॒ उप॒ द्यवि॑ ।
यत॑न्ते॒ वृथ॑ग॒ग्नय॑ः

harayo dhūmaketavo vātajūtā upa dyavi |
yatante vṛthagagnayaḥ

ए॒ते त्ये वृथ॑ग॒ग्नय॑ इ॒द्धास॒ः सम॑दृक्षत ।
उ॒षसा॑मिव के॒तव॑ः

ete tye vṛthagagnaya iddhāsaḥ samadṛkṣata |
uṣasāmiva ketavaḥ

कृ॒ष्णा रजां॑सि पत्सु॒तः प्र॒याणे॑ जा॒तवे॑दसः ।
अ॒ग्निर्यद्रोध॑ति॒ क्षमि॑

kṛṣṇā rajāṃsi patsutaḥ prayāṇe jātavedasaḥ |
agniryadrodhati kṣami

धा॒सिं कृ॑ण्वा॒न ओष॑धी॒र्बप्स॑द॒ग्निर्न वा॑यति ।
पुन॒र्यन्तरु॑णी॒रपि॑

dhāsiṃ kṛṇvāna oṣadhīrbapsadagnirna vāyati |
punaryantaruṇīrapi

जि॒ह्वाभि॒रह॒ नन्न॑मद॒र्चिषा॑ जञ्जणा॒भव॑न् ।
अ॒ग्निर्वने॑षु रोचते

jihvābhiraha nannamadarciṣā jañjaṇābhavan |
agnirvaneṣu rocate

अ॒प्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुध्यसे ।
गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुन॑ः

apsvagne sadhiṣṭava sauṣadhīranu rudhyase |
garbhe sañjāyase punaḥ

उद॑ग्ने॒ तव॒ तद्घृ॒ताद॒र्ची रो॑चत॒ आहु॑तम् ।
निंसा॑नं जु॒ह्वो॒३॒॑ मुखे॑

udagne tava tadghṛtādarcī rocata āhutam |
niṃsānaṃ juhvo mukhe

उ॒क्षान्ना॑य व॒शान्ना॑य॒ सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ ।
स्तोमै॑र्विधेमा॒ग्नये॑

ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase |
stomairvidhemāgnaye

उ॒त त्वा॒ नम॑सा व॒यं होत॒र्वरे॑ण्यक्रतो ।
अग्ने॑ स॒मिद्भि॑रीमहे

uta tvā namasā vayaṃ hotarvareṇyakrato |
agne samidbhirīmahe

उ॒त त्वा॑ भृगु॒वच्छु॑चे मनु॒ष्वद॑ग्न आहुत ।
अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध॑वामहे

uta tvā bhṛguvacchuce manuṣvadagna āhuta |
aṅgirasvaddhavāmahe

त्वं ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्स॒ता ।
सखा॒ सख्या॑ समि॒ध्यसे॑

tvaṃ hyagne agninā vipro vipreṇa sansatā |
sakhā sakhyā samidhyase

स त्वं विप्रा॑य दा॒शुषे॑ र॒यिं दे॑हि सह॒स्रिण॑म् ।
अग्ने॑ वी॒रव॑ती॒मिष॑म्

sa tvaṃ viprāya dāśuṣe rayiṃ dehi sahasriṇam |
agne vīravatīmiṣam

अग्ने॒ भ्रात॒ः सह॑स्कृत॒ रोहि॑दश्व॒ शुचि॑व्रत ।
इ॒मं स्तोमं॑ जुषस्व मे

agne bhrātaḥ sahaskṛta rohidaśva śucivrata |
imaṃ stomaṃ juṣasva me

उ॒त त्वा॑ग्ने॒ मम॒ स्तुतो॑ वा॒श्राय॑ प्रति॒हर्य॑ते ।
गो॒ष्ठं गाव॑ इवाशत

uta tvāgne mama stuto vāśrāya pratiharyate |
goṣṭhaṃ gāva ivāśata

तुभ्यं॒ ता अ॑ङ्गिरस्तम॒ विश्वा॑ः सुक्षि॒तय॒ः पृथ॑क् ।
अग्ने॒ कामा॑य येमिरे

tubhyaṃ tā aṅgirastama viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
agne kāmāya yemire

अ॒ग्निं धी॒भिर्म॑नी॒षिणो॒ मेधि॑रासो विप॒श्चित॑ः ।
अ॒द्म॒सद्या॑य हिन्विरे

agniṃ dhībhirmanīṣiṇo medhirāso vipaścitaḥ |
admasadyāya hinvire

तं त्वामज्मे॑षु वा॒जिनं॑ तन्वा॒ना अ॑ग्ने अध्व॒रम् ।
वह्निं॒ होता॑रमीळते

taṃ tvāmajmeṣu vājinaṃ tanvānā agne adhvaram |
vahniṃ hotāramīḻate

पु॒रु॒त्रा हि स॒दृङ्ङसि॒ विशो॒ विश्वा॒ अनु॑ प्र॒भुः ।
स॒मत्सु॑ त्वा हवामहे

purutrā hi sadṛṅṅasi viśo viśvā anu prabhuḥ |
samatsu tvā havāmahe

तमी॑ळिष्व॒ य आहु॑तो॒ऽग्निर्वि॒भ्राज॑ते घृ॒तैः ।
इ॒मं न॑ः शृणव॒द्धव॑म्

tamīḻiṣva ya āhuto'gnirvibhrājate ghṛtaiḥ |
imaṃ naḥ śṛṇavaddhavam

तं त्वा॑ व॒यं ह॑वामहे शृ॒ण्वन्तं॑ जा॒तवे॑दसम् ।
अग्ने॒ घ्नन्त॒मप॒ द्विष॑ः

taṃ tvā vayaṃ havāmahe śṛṇvantaṃ jātavedasam |
agne ghnantamapa dviṣaḥ

वि॒शां राजा॑न॒मद्भु॑त॒मध्य॑क्षं॒ धर्म॑णामि॒मम् ।
अ॒ग्निमी॑ळे॒ स उ॑ श्रवत्

viśāṃ rājānamadbhutamadhyakṣaṃ dharmaṇāmimam |
agnimīḻe sa u śravat

अ॒ग्निं वि॒श्वायु॑वेपसं॒ मर्यं॒ न वा॒जिनं॑ हि॒तम् ।
सप्तिं॒ न वा॑जयामसि

agniṃ viśvāyuvepasaṃ maryaṃ na vājinaṃ hitam |
saptiṃ na vājayāmasi

घ्नन्मृ॒ध्राण्यप॒ द्विषो॒ दह॒न्रक्षां॑सि वि॒श्वहा॑ ।
अग्ने॑ ति॒ग्मेन॑ दीदिहि

ghnanmṛdhrāṇyapa dviṣo dahanrakṣāṃsi viśvahā |
agne tigmena dīdihi

यं त्वा॒ जना॑स इन्ध॒ते म॑नु॒ष्वद॑ङ्गिरस्तम ।
अग्ने॒ स बो॑धि मे॒ वच॑ः

yaṃ tvā janāsa indhate manuṣvadaṅgirastama |
agne sa bodhi me vacaḥ

यद॑ग्ने दिवि॒जा अस्य॑प्सु॒जा वा॑ सहस्कृत ।
तं त्वा॑ गी॒र्भिर्ह॑वामहे

yadagne divijā asyapsujā vā sahaskṛta |
taṃ tvā gīrbhirhavāmahe

तुभ्यं॒ घेत्ते जना॑ इ॒मे विश्वा॑ः सुक्षि॒तय॒ः पृथ॑क् ।
धा॒सिं हि॑न्व॒न्त्यत्त॑वे

tubhyaṃ ghette janā ime viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
dhāsiṃ hinvantyattave

ते घेद॑ग्ने स्वा॒ध्योऽहा॒ विश्वा॑ नृ॒चक्ष॑सः ।
तर॑न्तः स्याम दु॒र्गहा॑

te ghedagne svādhyo'hā viśvā nṛcakṣasaḥ |
tarantaḥ syāma durgahā

अ॒ग्निं म॒न्द्रं पु॑रुप्रि॒यं शी॒रं पा॑व॒कशो॑चिषम् ।
हृ॒द्भिर्म॒न्द्रेभि॑रीमहे

agniṃ mandraṃ purupriyaṃ śīraṃ pāvakaśociṣam |
hṛdbhirmandrebhirīmahe

स त्वम॑ग्ने वि॒भाव॑सुः सृ॒जन्सूर्यो॒ न र॒श्मिभि॑ः ।
शर्ध॒न्तमां॑सि जिघ्नसे

sa tvamagne vibhāvasuḥ sṛjansūryo na raśmibhiḥ |
śardhantamāṃsi jighnase

तत्ते॑ सहस्व ईमहे दा॒त्रं यन्नोप॒दस्य॑ति ।
त्वद॑ग्ने॒ वार्यं॒ वसु॑

tatte sahasva īmahe dātraṃ yannopadasyati |
tvadagne vāryaṃ vasu