अष्टम मण्डल

सूक्त 38: इन्द्र और अग्नि, यज्ञ के ऋत्विज

ऋषि: श्यावाश्व आत्रेयः · देवता: इन्द्राग्नी · छन्द: गायत्री

10 श्लोक · 38 में से 103

इस अध्याय में क्या होता है

इन्द्र और अग्नि, यज्ञ के ऋत्विज

श्यावाश्व आत्रेय गायत्री छन्द में इन्द्र और अग्नि को साथ पुकारते हैं। दोनों यज्ञ के ऋत्विज हैं, बल की होड़ में विजयी, रथ पर चलने वाले, कभी न हारने वाले वृत्रहन्ता। मनुष्यों ने पत्थरों से उनके लिए मधुर, मदकारी सोम दुहा है। ऋषि प्रार्थना करते हैं कि वे सवनों को और गायत्री की राह चलती उनकी स्तुति को स्वीकारें, प्रातः चलने वाले देवों के साथ आएँ, और सोम निचोड़ने वाले अत्रिवंशियों की पुकार सुनें। वे सरस्वती से युक्त इन्द्र और अग्नि की रक्षा वरते हैं, जिनके लिए गायत्री गाई जाती है।

38.1

य॒ज्ञस्य॒ हि स्थ ऋ॒त्विजा॒ सस्नी॒ वाजे॑षु॒ कर्म॑सु ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ तस्य॑ बोधतम्

yajñasya hi stha ṛtvijā sasnī vājeṣu karmasu |
indrāgnī tasya bodhatam

38.2

तो॒शासा॑ रथ॒यावा॑ना वृत्र॒हणाप॑राजिता ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ तस्य॑ बोधतम्

tośāsā rathayāvānā vṛtrahaṇāparājitā |
indrāgnī tasya bodhatam

38.3

इ॒दं वां॑ मदि॒रं मध्वधु॑क्ष॒न्नद्रि॑भि॒र्नर॑ः ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ तस्य॑ बोधतम्

idaṃ vāṃ madiraṃ madhvadhukṣannadribhirnaraḥ |
indrāgnī tasya bodhatam

38.4

जु॒षेथां॑ य॒ज्ञमि॒ष्टये॑ सु॒तं सोमं॑ सधस्तुती ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ आ ग॑तं नरा

juṣethāṃ yajñamiṣṭaye sutaṃ somaṃ sadhastutī |
indrāgnī ā gataṃ narā

38.5

इ॒मा जु॑षेथां॒ सव॑ना॒ येभि॑र्ह॒व्यान्यू॒हथु॑ः ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ आ ग॑तं नरा

imā juṣethāṃ savanā yebhirhavyānyūhathuḥ |
indrāgnī ā gataṃ narā

38.6

इ॒मां गा॑य॒त्रव॑र्तनिं जु॒षेथां॑ सुष्टु॒तिं मम॑ ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ आ ग॑तं नरा

imāṃ gāyatravartaniṃ juṣethāṃ suṣṭutiṃ mama |
indrāgnī ā gataṃ narā

38.7

प्रा॒त॒र्याव॑भि॒रा ग॑तं दे॒वेभि॑र्जेन्यावसू ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ सोम॑पीतये

prātaryāvabhirā gataṃ devebhirjenyāvasū |
indrāgnī somapītaye

38.8

श्या॒वाश्व॑स्य सुन्व॒तोऽत्री॑णां शृणुतं॒ हव॑म् ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ सोम॑पीतये

śyāvāśvasya sunvato'trīṇāṃ śṛṇutaṃ havam |
indrāgnī somapītaye

38.9

ए॒वा वा॑मह्व ऊ॒तये॒ यथाहु॑वन्त॒ मेधि॑राः ।
इन्द्रा॑ग्नी॒ सोम॑पीतये

evā vāmahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
indrāgnī somapītaye

38.10

आहं सर॑स्वतीवतोरिन्द्रा॒ग्न्योरवो॑ वृणे ।
याभ्यां॑ गाय॒त्रमृ॒च्यते॑

āhaṃ sarasvatīvatorindrāgnyoravo vṛṇe |
yābhyāṃ gāyatramṛcyate

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)