अष्टम मण्डल

सूक्त 34: आओ इन्द्र, उस द्युलोक के शासक

ऋषि: नीपातिथिः काण्वः, १६-१८ सहस्रं वसुरोचिषोऽङ्गिरसः · देवता: इन्द्रः · छन्द: गायत्री

18 श्लोक · 34 में से 103

इस अध्याय में क्या होता है

आओ इन्द्र, उस द्युलोक के शासक

कण्ववंशी नीपातिथि इन्द्र को उनके हरि अश्वों सहित कण्व के स्तोत्र पर बुलाते हैं। पन्द्रह ऋचाएँ एक ही टेक पर समाप्त होती हैं: हे उस द्युलोक के शासक, तुम द्युलोक को जाते हो, तुम जिनका धन द्युलोक है। मनु का होता उन्हें लाए, और मद से भरे हरि अश्व उन्हें ऐसे वहन करें जैसे पंख श्येन को। वे पर्वतों से, समुद्र की सतह के ऊपर से आएँ और सहस्रों गौएँ और अश्व लाएँ। अन्तिम तीन ऋचाएँ, आङ्गिरस वसुरोचिष के सहस्र ऋषियों की, पारावत के दान की स्तुति हैं: पवन के वेग वाले, सूर्यों जैसे चमकते प्रबल अश्व।

34.1

एन्द्र॑ याहि॒ हरि॑भि॒रुप॒ कण्व॑स्य सुष्टु॒तिम् ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

endra yāhi haribhirupa kaṇvasya suṣṭutim |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.2

आ त्वा॒ ग्रावा॒ वद॑न्नि॒ह सो॒मी घोषे॑ण यच्छतु ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā tvā grāvā vadanniha somī ghoṣeṇa yacchatu |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.3

अत्रा॒ वि ने॒मिरे॑षा॒मुरां॒ न धू॑नुते॒ वृक॑ः ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

atrā vi nemireṣāmurāṃ na dhūnute vṛkaḥ |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.4

आ त्वा॒ कण्वा॑ इ॒हाव॑से॒ हव॑न्ते॒ वाज॑सातये ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā tvā kaṇvā ihāvase havante vājasātaye |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.5

दधा॑मि ते सु॒तानां॒ वृष्णे॒ न पू॑र्व॒पाय्य॑म् ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

dadhāmi te sutānāṃ vṛṣṇe na pūrvapāyyam |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.6

स्मत्पु॑रंधिर्न॒ आ ग॑हि वि॒श्वतो॑धीर्न ऊ॒तये॑ ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

smatpuraṃdhirna ā gahi viśvatodhīrna ūtaye |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.7

आ नो॑ याहि महेमते॒ सह॑स्रोते॒ शता॑मघ ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā no yāhi mahemate sahasrote śatāmagha |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.8

आ त्वा॒ होता॒ मनु॑र्हितो देव॒त्रा व॑क्ष॒दीड्य॑ः ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā tvā hotā manurhito devatrā vakṣadīḍyaḥ |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.9

आ त्वा॑ मद॒च्युता॒ हरी॑ श्ये॒नं प॒क्षेव॑ वक्षतः ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā tvā madacyutā harī śyenaṃ pakṣeva vakṣataḥ |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.10

आ या॑ह्य॒र्य आ परि॒ स्वाहा॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā yāhyarya ā pari svāhā somasya pītaye |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.11

आ नो॑ या॒ह्युप॑श्रुत्यु॒क्थेषु॑ रणया इ॒ह ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā no yāhyupaśrutyuktheṣu raṇayā iha |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.12

सरू॑पै॒रा सु नो॑ गहि॒ सम्भृ॑तै॒ः सम्भृ॑ताश्वः ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

sarūpairā su no gahi sambhṛtaiḥ sambhṛtāśvaḥ |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.13

आ या॑हि॒ पर्व॑तेभ्यः समु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टप॑ः ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā yāhi parvatebhyaḥ samudrasyādhi viṣṭapaḥ |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.14

आ नो॒ गव्या॒न्यश्व्या॑ स॒हस्रा॑ शूर दर्दृहि ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā no gavyānyaśvyā sahasrā śūra dardṛhi |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.15

आ न॑ः सहस्र॒शो भ॑रा॒युता॑नि श॒तानि॑ च ।
दि॒वो अ॒मुष्य॒ शास॑तो॒ दिवं॑ य॒य दि॑वावसो

ā naḥ sahasraśo bharāyutāni śatāni ca |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso

34.16

आ यदिन्द्र॑श्च॒ दद्व॑हे स॒हस्रं॒ वसु॑रोचिषः ।
ओजि॑ष्ठ॒मश्व्यं॑ प॒शुम्

ā yadindraśca dadvahe sahasraṃ vasurociṣaḥ |
ojiṣṭhamaśvyaṃ paśum

34.17

य ऋ॒ज्रा वात॑रंहसोऽरु॒षासो॑ रघु॒ष्यद॑ः ।
भ्राज॑न्ते॒ सूर्या॑ इव

ya ṛjrā vātaraṃhaso'ruṣāso raghuṣyadaḥ |
bhrājante sūryā iva

34.18

पारा॑वतस्य रा॒तिषु॑ द्र॒वच्च॑क्रेष्वा॒शुषु॑ ।
तिष्ठं॒ वन॑स्य॒ मध्य॒ आ

pārāvatasya rātiṣu dravaccakreṣvāśuṣu |
tiṣṭhaṃ vanasya madhya ā

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)