सप्तम मण्डल

सूक्त 74: अश्विनौ, मधुर सोम पियो

ऋषि: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · देवता: अश्विनौ · छन्द: प्रगाथः - (विषमा बृहती, समा सतोबृहती)

6 श्लोक · 74 में से 104

इस अध्याय में क्या होता है

अश्विनौ, मधुर सोम पियो

प्रगाथ छन्द के छह मन्त्रों में महर्षि वसिष्ठ कहते हैं कि ये प्रातःकालीन आवाहन अश्विनीकुमारों को बुलाते हैं, क्योंकि वे हर घर में जाते हैं। वे अद्भुत अन्न देते हैं, उसे मधुर बोलने वाले की ओर प्रेरित करें, अपना रथ रोकें और सोम का मधु पियें। ऋषि कहते हैं, आओ, यज्ञ को सजाओ, पियो, दूध दुहो, और हमारी उपेक्षा न करो। उनके वेगवान घोड़े उन्हें दानी के घर लाते हैं। जिन यजमानों को उनकी रक्षा मिलती है वे यश और आश्रय पाते हैं, और अपने बल से उत्तम घरों में बसते हैं।

74.1

इ॒मा उ॑ वां॒ दिवि॑ष्टय उ॒स्रा ह॑वन्ते अश्विना ।
अ॒यं वा॑म॒ह्वेऽव॑से शचीवसू॒ विशं॑विशं॒ हि गच्छ॑थः

imā u vāṃ diviṣṭaya usrā havante aśvinā |
ayaṃ vāmahve'vase śacīvasū viśaṃviśaṃ hi gacchathaḥ

74.2

यु॒वं चि॒त्रं द॑दथु॒र्भोज॑नं नरा॒ चोदे॑थां सू॒नृता॑वते ।
अ॒र्वाग्रथं॒ सम॑नसा॒ नि य॑च्छतं॒ पिब॑तं सो॒म्यं मधु॑

yuvaṃ citraṃ dadathurbhojanaṃ narā codethāṃ sūnṛtāvate |
arvāgrathaṃ samanasā ni yacchataṃ pibataṃ somyaṃ madhu

74.3

आ या॑त॒मुप॑ भूषतं॒ मध्व॑ः पिबतमश्विना ।
दु॒ग्धं पयो॑ वृषणा जेन्यावसू॒ मा नो॑ मर्धिष्ट॒मा ग॑तम्

ā yātamupa bhūṣataṃ madhvaḥ pibatamaśvinā |
dugdhaṃ payo vṛṣaṇā jenyāvasū mā no mardhiṣṭamā gatam

74.4

अश्वा॑सो॒ ये वा॒मुप॑ दा॒शुषो॑ गृ॒हं यु॒वां दीय॑न्ति॒ बिभ्र॑तः ।
म॒क्षू॒युभि॑र्नरा॒ हये॑भिरश्वि॒ना दे॑वा यातमस्म॒यू

aśvāso ye vāmupa dāśuṣo gṛhaṃ yuvāṃ dīyanti bibhrataḥ |
makṣūyubhirnarā hayebhiraśvinā devā yātamasmayū

74.5

अधा॑ ह॒ यन्तो॑ अ॒श्विना॒ पृक्ष॑ः सचन्त सू॒रय॑ः ।
ता यं॑सतो म॒घव॑द्भ्यो ध्रु॒वं यश॑श्छ॒र्दिर॒स्मभ्यं॒ नास॑त्या

adhā ha yanto aśvinā pṛkṣaḥ sacanta sūrayaḥ |
tā yaṃsato maghavadbhyo dhruvaṃ yaśaśchardirasmabhyaṃ nāsatyā

74.6

प्र ये य॒युर॑वृ॒कासो॒ रथा॑ इव नृपा॒तारो॒ जना॑नाम् ।
उ॒त स्वेन॒ शव॑सा शूशुवु॒र्नर॑ उ॒त क्षि॑यन्ति सुक्षि॒तिम्

pra ye yayuravṛkāso rathā iva nṛpātāro janānām |
uta svena śavasā śūśuvurnara uta kṣiyanti sukṣitim

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)