सप्तम मण्डल

सूक्त 38: सविता का स्वर्णिम प्रकाश

ऋषि: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · देवता: १-६ सविता, ६ उत्तरार्धस्य भगो वा, ७-८ वाजिनः · छन्द: त्रिष्टुप्

8 श्लोक · 38 में से 104

इस अध्याय में क्या होता है

सविता का स्वर्णिम प्रकाश

वसिष्ठ कहते हैं, देव सविता ने अपना फैलाया हुआ स्वर्णिम तेज ऊँचा उठाया है, और धनवान भग अब मनुष्यों द्वारा पुकारे जाने योग्य हैं, जो रत्न बाँटते हैं। 'हे स्वर्णहस्त सविता, आहुति लाए जाने पर उठो', विस्तृत प्रकाश फैलाते और मनुष्यों के लिए अन्न जगाते हुए। अदिति उनकी प्रेरणा की स्तुति करती हैं, और वरुण, मित्र, अर्यमा भी। अहिर्बुध्न्य से सुनने और पत्नियों के स्वामी से हमें स्मरण रखने को कहा जाता है। अन्तिम दो मन्त्र वाजियों, देवों के वेगवान घोड़ों, की ओर मुड़ते हैं: वे सर्प, भेड़िए और राक्षसों को कुचलें, रोग भगाएँ, यह मधु पियें और देवयान मार्गों से घर लौटें।

38.1

उदु॒ ष्य दे॒वः स॑वि॒ता य॑याम हिर॒ण्ययी॑म॒मतिं॒ यामशि॑श्रेत् ।
नू॒नं भगो॒ हव्यो॒ मानु॑षेभि॒र्वि यो रत्ना॑ पुरू॒वसु॒र्दधा॑ति

udu ṣya devaḥ savitā yayāma hiraṇyayīmamatiṃ yāmaśiśret |
nūnaṃ bhago havyo mānuṣebhirvi yo ratnā purūvasurdadhāti

38.2

उदु॑ तिष्ठ सवितः श्रु॒ध्य१॒॑स्य हिर॑ण्यपाणे॒ प्रभृ॑तावृ॒तस्य॑ ।
व्यु१॒॑र्वीं पृ॒थ्वीम॒मतिं॑ सृजा॒न आ नृभ्यो॑ मर्त॒भोज॑नं सुवा॒नः

udu tiṣṭha savitaḥ śrudhyasya hiraṇyapāṇe prabhṛtāvṛtasya |
vyurvīṃ pṛthvīmamatiṃ sṛjāna ā nṛbhyo martabhojanaṃ suvānaḥ

38.3

अपि॑ ष्टु॒तः स॑वि॒ता दे॒वो अ॑स्तु॒ यमा चि॒द्विश्वे॒ वस॑वो गृ॒णन्ति॑ ।
स न॒ः स्तोमा॑न्नम॒स्य१॒॑श्चनो॑ धा॒द्विश्वे॑भिः पातु पा॒युभि॒र्नि सू॒रीन्

api ṣṭutaḥ savitā devo astu yamā cidviśve vasavo gṛṇanti |
sa naḥ stomānnamasyaścano dhādviśvebhiḥ pātu pāyubhirni sūrīn

38.4

अ॒भि यं दे॒व्यदि॑तिर्गृ॒णाति॑ स॒वं दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्जु॑षा॒णा ।
अ॒भि स॒म्राजो॒ वरु॑णो गृणन्त्य॒भि मि॒त्रासो॑ अर्य॒मा स॒जोषा॑ः

abhi yaṃ devyaditirgṛṇāti savaṃ devasya saviturjuṣāṇā |
abhi samrājo varuṇo gṛṇantyabhi mitrāso aryamā sajoṣāḥ

38.5

अ॒भि ये मि॒थो व॒नुष॒ः सप॑न्ते रा॒तिं दि॒वो रा॑ति॒षाच॑ः पृथि॒व्याः ।
अहि॑र्बु॒ध्न्य॑ उ॒त न॑ः शृणोतु॒ वरू॒त्र्येक॑धेनुभि॒र्नि पा॑तु

abhi ye mitho vanuṣaḥ sapante rātiṃ divo rātiṣācaḥ pṛthivyāḥ |
ahirbudhnya uta naḥ śṛṇotu varūtryekadhenubhirni pātu

38.6

अनु॒ तन्नो॒ जास्पति॑र्मंसीष्ट॒ रत्नं॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुरि॑या॒नः ।
भग॑मु॒ग्रोऽव॑से॒ जोह॑वीति॒ भग॒मनु॑ग्रो॒ अध॑ याति॒ रत्न॑म्

anu tanno jāspatirmaṃsīṣṭa ratnaṃ devasya savituriyānaḥ |
bhagamugro'vase johavīti bhagamanugro adha yāti ratnam

38.7

शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः ।
ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृकं॒ रक्षां॑सि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः

śaṃ no bhavantu vājino haveṣu devatātā mitadravaḥ svarkāḥ |
jambhayanto'hiṃ vṛkaṃ rakṣāṃsi sanemyasmadyuyavannamīvāḥ

38.8

वाजे॑वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ।
अ॒स्य मध्व॑ः पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑ः

vājevāje'vata vājino no dhaneṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ |
asya madhvaḥ pibata mādayadhvaṃ tṛptā yāta pathibhirdevayānaiḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)