इस अध्याय में क्या होता है यज्ञ के उज्ज्वल दूत अग्नि वसिष्ठ पुरोहितों से कहते हैं कि यज्ञ में अग्नि को अपना दूत बनाओ, जो ज्वाला-मस्तक, घृतभोजी, पावक हैं और मनुष्यों के बीच स्थिर रहते हैं। बाड़े से छूटते ही वे चरागाह के घोड़े की भाँति हिनहिनाते हैं; वायु उनकी लपट के पीछे चलता है और उनका मार्ग काला हो जाता है। जन्म लेते ही उनका लाल धुआँ आकाश तक चढ़ता है। छोड़ी हुई सेना की तरह वे धरती पर फैलते हैं और वनों को ऐसे खाते हैं जैसे कोई जौ खाए। मनुष्य रात और भोर उन्हें घुड़दौड़ के घोड़े की तरह सँवारते हैं। ऋषि लोहे के सौ दुर्गों जैसी रक्षा और सब स्तोताओं के लिए सौभाग्य माँगते हैं।
3.1 अ॒ग्निं वो॑ दे॒वम॒ग्निभि॑ः स॒जोषा॒ यजि॑ष्ठं दू॒तम॑ध्व॒रे कृ॑णुध्वम् । यो मर्त्ये॑षु॒ निध्रु॑विरृ॒तावा॒ तपु॑र्मूर्धा घृ॒तान्न॑ः पाव॒कः
agniṃ vo devamagnibhiḥ sajoṣā yajiṣṭhaṃ dūtamadhvare kṛṇudhvam | yo martyeṣu nidhruvirṛtāvā tapurmūrdhā ghṛtānnaḥ pāvakaḥ
3.2 प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्व्यस्था॑त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति
prothadaśvo na yavase'viṣyanyadā mahaḥ saṃvaraṇādvyasthāt | ādasya vāto anu vāti śociradha sma te vrajanaṃ kṛṣṇamasti
3.3 उद्यस्य॑ ते॒ नव॑जातस्य॒ वृष्णोऽग्ने॒ चर॑न्त्य॒जरा॑ इधा॒नाः । अच्छा॒ द्याम॑रु॒षो धू॒म ए॑ति॒ सं दू॒तो अ॑ग्न॒ ईय॑से॒ हि दे॒वान्
udyasya te navajātasya vṛṣṇo'gne carantyajarā idhānāḥ | acchā dyāmaruṣo dhūma eti saṃ dūto agna īyase hi devān
3.4 वि यस्य॑ ते पृथि॒व्यां पाजो॒ अश्रे॑त्तृ॒षु यदन्ना॑ स॒मवृ॑क्त॒ जम्भै॑ः । सेने॑व सृ॒ष्टा प्रसि॑तिष्ट एति॒ यवं॒ न द॑स्म जु॒ह्वा॑ विवेक्षि
vi yasya te pṛthivyāṃ pājo aśrettṛṣu yadannā samavṛkta jambhaiḥ | seneva sṛṣṭā prasitiṣṭa eti yavaṃ na dasma juhvā vivekṣi
3.5 तमिद्दो॒षा तमु॒षसि॒ यवि॑ष्ठम॒ग्निमत्यं॒ न म॑र्जयन्त॒ नर॑ः । नि॒शिशा॑ना॒ अति॑थिमस्य॒ योनौ॑ दी॒दाय॑ शो॒चिराहु॑तस्य॒ वृष्ण॑ः
tamiddoṣā tamuṣasi yaviṣṭhamagnimatyaṃ na marjayanta naraḥ | niśiśānā atithimasya yonau dīdāya śocirāhutasya vṛṣṇaḥ
3.6 सु॒सं॒दृक्ते॑ स्वनीक॒ प्रती॑कं॒ वि यद्रु॒क्मो न रोच॑स उपा॒के । दि॒वो न ते॑ तन्य॒तुरे॑ति॒ शुष्म॑श्चि॒त्रो न सूर॒ः प्रति॑ चक्षि भा॒नुम्
susaṃdṛkte svanīka pratīkaṃ vi yadrukmo na rocasa upāke | divo na te tanyatureti śuṣmaścitro na sūraḥ prati cakṣi bhānum
3.7 यथा॑ व॒ः स्वाहा॒ग्नये॒ दाशे॑म॒ परीळा॑भिर्घृ॒तव॑द्भिश्च ह॒व्यैः । तेभि॑र्नो अग्ने॒ अमि॑तै॒र्महो॑भिः श॒तं पू॒र्भिराय॑सीभि॒र्नि पा॑हि
yathā vaḥ svāhāgnaye dāśema parīḻābhirghṛtavadbhiśca havyaiḥ | tebhirno agne amitairmahobhiḥ śataṃ pūrbhirāyasībhirni pāhi
3.8 या वा॑ ते॒ सन्ति॑ दा॒शुषे॒ अधृ॑ष्टा॒ गिरो॑ वा॒ याभि॑र्नृ॒वती॑रुरु॒ष्याः । ताभि॑र्नः सूनो सहसो॒ नि पा॑हि॒ स्मत्सू॒रीञ्ज॑रि॒तॄञ्जा॑तवेदः
yā vā te santi dāśuṣe adhṛṣṭā giro vā yābhirnṛvatīruruṣyāḥ | tābhirnaḥ sūno sahaso ni pāhi smatsūrīñjaritṝñjātavedaḥ
3.9 निर्यत्पू॒तेव॒ स्वधि॑ति॒ः शुचि॒र्गात्स्वया॑ कृ॒पा त॒न्वा॒३॒॑ रोच॑मानः । आ यो मा॒त्रोरु॒शेन्यो॒ जनि॑ष्ट देव॒यज्या॑य सु॒क्रतु॑ः पाव॒कः
niryatpūteva svadhitiḥ śucirgātsvayā kṛpā tanvā rocamānaḥ | ā yo mātroruśenyo janiṣṭa devayajyāya sukratuḥ pāvakaḥ
3.10 ए॒ता नो॑ अग्ने॒ सौभ॑गा दिदी॒ह्यपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं वतेम । विश्वा॑ स्तो॒तृभ्यो॑ गृण॒ते च॑ सन्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒ः सदा॑ नः
etā no agne saubhagā didīhyapi kratuṃ sucetasaṃ vatema | viśvā stotṛbhyo gṛṇate ca santu yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
← सप्तम मण्डल · सूक्त 2 वसिष्ठ का आप्री सूक्त सप्तम मण्डल · सूक्त 4 → पराया जन्मा पुत्र नहीं