अह॑श्च कृ॒ष्णमह॒रर्जु॑नं च॒ वि व॑र्तेते॒ रज॑सी वे॒द्याभि॑ः ।
वै॒श्वा॒न॒रो जाय॑मानो॒ न राजावा॑तिर॒ज्ज्योति॑षा॒ग्निस्तमां॑सि
ahaśca kṛṣṇamahararjunaṃ ca vi vartete rajasī vedyābhiḥ |
vaiśvānaro jāyamāno na rājāvātirajjyotiṣāgnistamāṃsi
ऋषि: बार्हस्पत्यो भरद्वाजः · देवता: वैश्वानरोऽग्निः · छन्द: त्रिष्टुप्, (७ प्रस्तारपंक्तिर्वा)
7 श्लोक · 9 में से 75
बार्हस्पत्य भरद्वाज त्रिष्टुप् में वैश्वानर अग्नि की स्तुति करते हैं। काला दिन और उजला दिन अलग-अलग घूमते हैं, और राजा की भाँति जन्मे वैश्वानर ज्योति से अन्धकार को जीतते हैं। फिर ऋषि अपने विषय में कहते हैं: मैं न ताना जानता हूँ न बाना, न वह जो यज्ञ की इस प्रतिस्पर्धा में बुनकर बुनते हैं। अग्नि दोनों जानते हैं, वे अमृत के रक्षक जो परे तक देखते हैं। देखो, यही प्रथम होता है, मनुष्यों में रखी अमर ज्योति। ऋषि के कान और आँखें खुल जाती हैं, मन दूर भटकता है: क्या कहूँ, क्या सोचूँ? वैश्वानर हमारी रक्षा करें।
अह॑श्च कृ॒ष्णमह॒रर्जु॑नं च॒ वि व॑र्तेते॒ रज॑सी वे॒द्याभि॑ः ।
वै॒श्वा॒न॒रो जाय॑मानो॒ न राजावा॑तिर॒ज्ज्योति॑षा॒ग्निस्तमां॑सि
ahaśca kṛṣṇamahararjunaṃ ca vi vartete rajasī vedyābhiḥ |
vaiśvānaro jāyamāno na rājāvātirajjyotiṣāgnistamāṃsi
नाहं तन्तुं॒ न वि जा॑ना॒म्योतुं॒ न यं वय॑न्ति सम॒रेऽत॑मानाः ।
कस्य॑ स्वित्पु॒त्र इ॒ह वक्त्वा॑नि प॒रो व॑दा॒त्यव॑रेण पि॒त्रा
nāhaṃ tantuṃ na vi jānāmyotuṃ na yaṃ vayanti samare'tamānāḥ |
kasya svitputra iha vaktvāni paro vadātyavareṇa pitrā
स इत्तन्तुं॒ स वि जा॑ना॒त्योतुं॒ स वक्त्वा॑न्यृतु॒था व॑दाति ।
य ईं॒ चिके॑तद॒मृत॑स्य गो॒पा अ॒वश्चर॑न्प॒रो अ॒न्येन॒ पश्य॑न्
sa ittantuṃ sa vi jānātyotuṃ sa vaktvānyṛtuthā vadāti |
ya īṃ ciketadamṛtasya gopā avaścaranparo anyena paśyan
अ॒यं होता॑ प्रथ॒मः पश्य॑ते॒ममि॒दं ज्योति॑र॒मृतं॒ मर्त्ये॑षु ।
अ॒यं स ज॑ज्ञे ध्रु॒व आ निष॒त्तोऽम॑र्त्यस्त॒न्वा॒३॒॑ वर्ध॑मानः
ayaṃ hotā prathamaḥ paśyatemamidaṃ jyotiramṛtaṃ martyeṣu |
ayaṃ sa jajñe dhruva ā niṣatto'martyastanvā vardhamānaḥ
ध्रु॒वं ज्योति॒र्निहि॑तं दृ॒शये॒ कं मनो॒ जवि॑ष्ठं प॒तय॑त्स्व॒न्तः ।
विश्वे॑ दे॒वाः सम॑नस॒ः सके॑ता॒ एकं॒ क्रतु॑म॒भि वि य॑न्ति सा॒धु
dhruvaṃ jyotirnihitaṃ dṛśaye kaṃ mano javiṣṭhaṃ patayatsvantaḥ |
viśve devāḥ samanasaḥ saketā ekaṃ kratumabhi vi yanti sādhu
वि मे॒ कर्णा॑ पतयतो॒ वि चक्षु॒र्वी॒३॒॑दं ज्योति॒र्हृद॑य॒ आहि॑तं॒ यत् ।
वि मे॒ मन॑श्चरति दू॒रआ॑धी॒ः किं स्वि॑द्व॒क्ष्यामि॒ किमु॒ नू म॑निष्ये
vi me karṇā patayato vi cakṣurvīdaṃ jyotirhṛdaya āhitaṃ yat |
vi me manaścarati dūraādhīḥ kiṃ svidvakṣyāmi kimu nū maniṣye
विश्वे॑ दे॒वा अ॑नमस्यन्भिया॒नास्त्वाम॑ग्ने॒ तम॑सि तस्थि॒वांस॑म् ।
वै॒श्वा॒न॒रो॑ऽवतू॒तये॒ नोऽम॑र्त्योऽवतू॒तये॑ नः
viśve devā anamasyanbhiyānāstvāmagne tamasi tasthivāṃsam |
vaiśvānaro'vatūtaye no'martyo'vatūtaye naḥ
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)