पञ्चम मण्डल

सूक्त 63: ऋत के रक्षक, वर्षा के दाता

ऋषि: अर्चनाना आत्रेयः · देवता: मित्रावरुणौ · छन्द: जगती

7 श्लोक · 63 में से 87

इस अध्याय में क्या होता है

ऋत के रक्षक, वर्षा के दाता

अर्चनाना आत्रेय जगती छन्द में मित्र और वरुण की स्तुति करते हैं। ऋत के रक्षक, सत्य धर्म वाले, वे परम व्योम में अपने रथ पर चढ़ते हैं, और जिस पर उनकी कृपा हो उसके लिए आकाश से मधुर वर्षा होती है। हम तुमसे वर्षा, धन और अमृतत्व माँगते हैं। असुर की अद्भुत माया से वे द्युलोक से वर्षा कराते हैं; सूर्य उनका चमकता आयुध है, जिसे वे बादल में छिपा लेते हैं और पर्जन्य की मधुर बूँदें गिरती हैं। धर्म से वे व्रतों की रक्षा करते हैं और ऋत से समस्त भुवन पर राज करते हैं।

63.1

ऋत॑स्य गोपा॒वधि॑ तिष्ठथो॒ रथं॒ सत्य॑धर्माणा पर॒मे व्यो॑मनि ।
यमत्र॑ मित्रावरु॒णाव॑थो यु॒वं तस्मै॑ वृ॒ष्टिर्मधु॑मत्पिन्वते दि॒वः

ṛtasya gopāvadhi tiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyomani |
yamatra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭirmadhumatpinvate divaḥ

63.2

स॒म्राजा॑व॒स्य भुव॑नस्य राजथो॒ मित्रा॑वरुणा वि॒दथे॑ स्व॒र्दृशा॑ ।
वृ॒ष्टिं वां॒ राधो॑ अमृत॒त्वमी॑महे॒ द्यावा॑पृथि॒वी वि च॑रन्ति त॒न्यव॑ः

samrājāvasya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā |
vṛṣṭiṃ vāṃ rādho amṛtatvamīmahe dyāvāpṛthivī vi caranti tanyavaḥ

63.3

स॒म्राजा॑ उ॒ग्रा वृ॑ष॒भा दि॒वस्पती॑ पृथि॒व्या मि॒त्रावरु॑णा॒ विच॑र्षणी ।
चि॒त्रेभि॑र॒भ्रैरुप॑ तिष्ठथो॒ रवं॒ द्यां व॑र्षयथो॒ असु॑रस्य मा॒यया॑

samrājā ugrā vṛṣabhā divaspatī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī |
citrebhirabhrairupa tiṣṭhatho ravaṃ dyāṃ varṣayatho asurasya māyayā

63.4

मा॒या वां॑ मित्रावरुणा दि॒वि श्रि॒ता सूर्यो॒ ज्योति॑श्चरति चि॒त्रमायु॑धम् ।
तम॒भ्रेण॑ वृ॒ष्ट्या गू॑हथो दि॒वि पर्ज॑न्य द्र॒प्सा मधु॑मन्त ईरते

māyā vāṃ mitrāvaruṇā divi śritā sūryo jyotiścarati citramāyudham |
tamabhreṇa vṛṣṭyā gūhatho divi parjanya drapsā madhumanta īrate

63.5

रथं॑ युञ्जते म॒रुत॑ः शु॒भे सु॒खं शूरो॒ न मि॑त्रावरुणा॒ गवि॑ष्टिषु ।
रजां॑सि चि॒त्रा वि च॑रन्ति त॒न्यवो॑ दि॒वः स॑म्राजा॒ पय॑सा न उक्षतम्

rathaṃ yuñjate marutaḥ śubhe sukhaṃ śūro na mitrāvaruṇā gaviṣṭiṣu |
rajāṃsi citrā vi caranti tanyavo divaḥ samrājā payasā na ukṣatam

63.6

वाचं॒ सु मि॑त्रावरुणा॒विरा॑वतीं प॒र्जन्य॑श्चि॒त्रां व॑दति॒ त्विषी॑मतीम् ।
अ॒भ्रा व॑सत म॒रुत॒ः सु मा॒यया॒ द्यां व॑र्षयतमरु॒णाम॑रे॒पस॑म्

vācaṃ su mitrāvaruṇāvirāvatīṃ parjanyaścitrāṃ vadati tviṣīmatīm |
abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatamaruṇāmarepasam

63.7

धर्म॑णा मित्रावरुणा विपश्चिता व्र॒ता र॑क्षेथे॒ असु॑रस्य मा॒यया॑ ।
ऋ॒तेन॒ विश्वं॒ भुव॑नं॒ वि रा॑जथ॒ः सूर्य॒मा ध॑त्थो दि॒वि चित्र्यं॒ रथ॑म्

dharmaṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vratā rakṣethe asurasya māyayā |
ṛtena viśvaṃ bhuvanaṃ vi rājathaḥ sūryamā dhattho divi citryaṃ ratham

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)