सूक्त 42: औषधियों के स्वामी रुद्र की स्तुति

प्र शंत॑मा॒ वरु॑णं॒ दीधि॑ती॒ गीर्मि॒त्रं भग॒मदि॑तिं नू॒नम॑श्याः ।
पृष॑द्योनि॒ः पञ्च॑होता शृणो॒त्वतू॑र्तपन्था॒ असु॑रो मयो॒भुः

pra śaṃtamā varuṇaṃ dīdhitī gīrmitraṃ bhagamaditiṃ nūnamaśyāḥ |
pṛṣadyoniḥ pañcahotā śṛṇotvatūrtapanthā asuro mayobhuḥ

प्रति॑ मे॒ स्तोम॒मदि॑तिर्जगृभ्यात्सू॒नुं न मा॒ता हृद्यं॑ सु॒शेव॑म् ।
ब्रह्म॑ प्रि॒यं दे॒वहि॑तं॒ यदस्त्य॒हं मि॒त्रे वरु॑णे॒ यन्म॑यो॒भु

prati me stomamaditirjagṛbhyātsūnuṃ na mātā hṛdyaṃ suśevam |
brahma priyaṃ devahitaṃ yadastyahaṃ mitre varuṇe yanmayobhu

उदी॑रय क॒वित॑मं कवी॒नामु॒नत्तै॑नम॒भि मध्वा॑ घृ॒तेन॑ ।
स नो॒ वसू॑नि॒ प्रय॑ता हि॒तानि॑ च॒न्द्राणि॑ दे॒वः स॑वि॒ता सु॑वाति

udīraya kavitamaṃ kavīnāmunattainamabhi madhvā ghṛtena |
sa no vasūni prayatā hitāni candrāṇi devaḥ savitā suvāti

समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒ः सं सू॒रिभि॑र्हरिव॒ः सं स्व॒स्ति ।
सं ब्रह्म॑णा दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वानां॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम्

samindra ṇo manasā neṣi gobhiḥ saṃ sūribhirharivaḥ saṃ svasti |
saṃ brahmaṇā devahitaṃ yadasti saṃ devānāṃ sumatyā yajñiyānām

दे॒वो भग॑ः सवि॒ता रा॒यो अंश॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॑ सं॒जितो॒ धना॑नाम् ।
ऋ॒भु॒क्षा वाज॑ उ॒त वा॒ पुरं॑धि॒रव॑न्तु नो अ॒मृता॑सस्तु॒रास॑ः

devo bhagaḥ savitā rāyo aṃśa indro vṛtrasya saṃjito dhanānām |
ṛbhukṣā vāja uta vā puraṃdhiravantu no amṛtāsasturāsaḥ

म॒रुत्व॑तो॒ अप्र॑तीतस्य जि॒ष्णोरजू॑र्यत॒ः प्र ब्र॑वामा कृ॒तानि॑ ।
न ते॒ पूर्वे॑ मघव॒न्नाप॑रासो॒ न वी॒र्यं१॒॑ नूत॑न॒ः कश्च॒नाप॑

marutvato apratītasya jiṣṇorajūryataḥ pra bravāmā kṛtāni |
na te pūrve maghavannāparāso na vīryaṃ nūtanaḥ kaścanāpa

उप॑ स्तुहि प्रथ॒मं र॑त्न॒धेयं॒ बृह॒स्पतिं॑ सनि॒तारं॒ धना॑नाम् ।
यः शंस॑ते स्तुव॒ते शम्भ॑विष्ठः पुरू॒वसु॑रा॒गम॒ज्जोहु॑वानम्

upa stuhi prathamaṃ ratnadheyaṃ bṛhaspatiṃ sanitāraṃ dhanānām |
yaḥ śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhaḥ purūvasurāgamajjohuvānam

तवो॒तिभि॒ः सच॑माना॒ अरि॑ष्टा॒ बृह॑स्पते म॒घवा॑नः सु॒वीरा॑ः ।
ये अ॑श्व॒दा उ॒त वा॒ सन्ति॑ गो॒दा ये व॑स्त्र॒दाः सु॒भगा॒स्तेषु॒ राय॑ः

tavotibhiḥ sacamānā ariṣṭā bṛhaspate maghavānaḥ suvīrāḥ |
ye aśvadā uta vā santi godā ye vastradāḥ subhagāsteṣu rāyaḥ

वि॒स॒र्माणं॑ कृणुहि वि॒त्तमे॑षां॒ ये भु॒ञ्जते॒ अपृ॑णन्तो न उ॒क्थैः ।
अप॑व्रतान्प्रस॒वे वा॑वृधा॒नान्ब्र॑ह्म॒द्विष॒ः सूर्या॑द्यावयस्व

visarmāṇaṃ kṛṇuhi vittameṣāṃ ye bhuñjate apṛṇanto na ukthaiḥ |
apavratānprasave vāvṛdhānānbrahmadviṣaḥ sūryādyāvayasva

य ओह॑ते र॒क्षसो॑ दे॒ववी॑तावच॒क्रेभि॒स्तं म॑रुतो॒ नि या॑त ।
यो व॒ः शमीं॑ शशमा॒नस्य॒ निन्दा॑त्तु॒च्छ्यान्कामा॑न्करते सिष्विदा॒नः

ya ohate rakṣaso devavītāvacakrebhistaṃ maruto ni yāta |
yo vaḥ śamīṃ śaśamānasya nindāttucchyānkāmānkarate siṣvidānaḥ

तमु॑ ष्टुहि॒ यः स्वि॒षुः सु॒धन्वा॒ यो विश्व॑स्य॒ क्षय॑ति भेष॒जस्य॑ ।
यक्ष्वा॑ म॒हे सौ॑मन॒साय॑ रु॒द्रं नमो॑भिर्दे॒वमसु॑रं दुवस्य

tamu ṣṭuhi yaḥ sviṣuḥ sudhanvā yo viśvasya kṣayati bheṣajasya |
yakṣvā mahe saumanasāya rudraṃ namobhirdevamasuraṃ duvasya

दमू॑नसो अ॒पसो॒ ये सु॒हस्ता॒ वृष्ण॒ः पत्नी॑र्न॒द्यो॑ विभ्वत॒ष्टाः ।
सर॑स्वती बृहद्दि॒वोत रा॒का द॑श॒स्यन्ती॑र्वरिवस्यन्तु शु॒भ्राः

damūnaso apaso ye suhastā vṛṣṇaḥ patnīrnadyo vibhvataṣṭāḥ |
sarasvatī bṛhaddivota rākā daśasyantīrvarivasyantu śubhrāḥ

प्र सू म॒हे सु॑शर॒णाय॑ मे॒धां गिरं॑ भरे॒ नव्य॑सीं॒ जाय॑मानाम् ।
य आ॑ह॒ना दु॑हि॒तुर्व॒क्षणा॑सु रू॒पा मि॑ना॒नो अकृ॑णोदि॒दं न॑ः

pra sū mahe suśaraṇāya medhāṃ giraṃ bhare navyasīṃ jāyamānām |
ya āhanā duhiturvakṣaṇāsu rūpā mināno akṛṇodidaṃ naḥ

प्र सु॑ष्टु॒तिः स्त॒नय॑न्तं रु॒वन्त॑मि॒ळस्पतिं॑ जरितर्नू॒नम॑श्याः ।
यो अ॑ब्दि॒माँ उ॑दनि॒माँ इय॑र्ति॒ प्र वि॒द्युता॒ रोद॑सी उ॒क्षमा॑णः

pra suṣṭutiḥ stanayantaṃ ruvantamiḻaspatiṃ jaritarnūnamaśyāḥ |
yo abdimām̐ udanimām̐ iyarti pra vidyutā rodasī ukṣamāṇaḥ

ए॒ष स्तोमो॒ मारु॑तं॒ शर्धो॒ अच्छा॑ रु॒द्रस्य॑ सू॒नूँर्यु॑व॒न्यूँरुद॑श्याः ।
कामो॑ रा॒ये ह॑वते मा स्व॒स्त्युप॑ स्तुहि॒ पृष॑दश्वाँ अ॒यास॑ः

eṣa stomo mārutaṃ śardho acchā rudrasya sūnūm̐ryuvanyūm̐rudaśyāḥ |
kāmo rāye havate mā svastyupa stuhi pṛṣadaśvām̐ ayāsaḥ

प्रैष स्तोम॑ः पृथि॒वीम॒न्तरि॑क्षं॒ वन॒स्पतीँ॒रोष॑धी रा॒ये अ॑श्याः ।
दे॒वोदे॑वः सु॒हवो॑ भूतु॒ मह्यं॒ मा नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी दु॑र्म॒तौ धा॑त्

praiṣa stomaḥ pṛthivīmantarikṣaṃ vanaspatīm̐roṣadhī rāye aśyāḥ |
devodevaḥ suhavo bhūtu mahyaṃ mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt

उ॒रौ दे॑वा अनिबा॒धे स्या॑म

urau devā anibādhe syāma

सम॒श्विनो॒रव॑सा॒ नूत॑नेन मयो॒भुवा॑ सु॒प्रणी॑ती गमेम ।
आ नो॑ र॒यिं व॑हत॒मोत वी॒राना विश्वा॑न्यमृता॒ सौभ॑गानि

samaśvinoravasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī gamema |
ā no rayiṃ vahatamota vīrānā viśvānyamṛtā saubhagāni