सूक्त 36: बिना घोड़े, बिना लगाम का रथ

अ॒न॒श्वो जा॒तो अ॑नभी॒शुरु॒क्थ्यो॒३॒॑ रथ॑स्त्रिच॒क्रः परि॑ वर्तते॒ रज॑ः ।
म॒हत्तद्वो॑ दे॒व्य॑स्य प्र॒वाच॑नं॒ द्यामृ॑भवः पृथि॒वीं यच्च॒ पुष्य॑थ

anaśvo jāto anabhīśurukthyo rathastricakraḥ pari vartate rajaḥ |
mahattadvo devyasya pravācanaṃ dyāmṛbhavaḥ pṛthivīṃ yacca puṣyatha

रथं॒ ये च॒क्रुः सु॒वृतं॑ सु॒चेत॒सोऽवि॑ह्वरन्तं॒ मन॑स॒स्परि॒ ध्यया॑ ।
ताँ ऊ॒ न्व१॒॑स्य सव॑नस्य पी॒तय॒ आ वो॑ वाजा ऋभवो वेदयामसि

rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ sucetaso'vihvarantaṃ manasaspari dhyayā |
tām̐ ū nvasya savanasya pītaya ā vo vājā ṛbhavo vedayāmasi

तद्वो॑ वाजा ऋभवः सुप्रवाच॒नं दे॒वेषु॑ विभ्वो अभवन्महित्व॒नम् ।
जिव्री॒ यत्सन्ता॑ पि॒तरा॑ सना॒जुरा॒ पुन॒र्युवा॑ना च॒रथा॑य॒ तक्ष॑थ

tadvo vājā ṛbhavaḥ supravācanaṃ deveṣu vibhvo abhavanmahitvanam |
jivrī yatsantā pitarā sanājurā punaryuvānā carathāya takṣatha

एकं॒ वि च॑क्र चम॒सं चतु॑र्वयं॒ निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॑ः ।
अथा॑ दे॒वेष्व॑मृत॒त्वमा॑नश श्रु॒ष्टी वा॑जा ऋभव॒स्तद्व॑ उ॒क्थ्य॑म्

ekaṃ vi cakra camasaṃ caturvayaṃ niścarmaṇo gāmariṇīta dhītibhiḥ |
athā deveṣvamṛtatvamānaśa śruṣṭī vājā ṛbhavastadva ukthyam

ऋ॒भु॒तो र॒यिः प्र॑थ॒मश्र॑वस्तमो॒ वाज॑श्रुतासो॒ यमजी॑जन॒न्नर॑ः ।
वि॒भ्व॒त॒ष्टो वि॒दथे॑षु प्र॒वाच्यो॒ यं दे॑वा॒सोऽव॑था॒ स विच॑र्षणिः

ṛbhuto rayiḥ prathamaśravastamo vājaśrutāso yamajījanannaraḥ |
vibhvataṣṭo vidatheṣu pravācyo yaṃ devāso'vathā sa vicarṣaṇiḥ

स वा॒ज्यर्वा॒ स ऋषि॑र्वच॒स्यया॒ स शूरो॒ अस्ता॒ पृत॑नासु दु॒ष्टर॑ः ।
स रा॒यस्पोषं॒ स सु॒वीर्यं॑ दधे॒ यं वाजो॒ विभ्वाँ॑ ऋ॒भवो॒ यमावि॑षुः

sa vājyarvā sa ṛṣirvacasyayā sa śūro astā pṛtanāsu duṣṭaraḥ |
sa rāyaspoṣaṃ sa suvīryaṃ dadhe yaṃ vājo vibhvām̐ ṛbhavo yamāviṣuḥ

श्रेष्ठं॑ व॒ः पेशो॒ अधि॑ धायि दर्श॒तं स्तोमो॑ वाजा ऋभव॒स्तं जु॑जुष्टन ।
धीरा॑सो॒ हि ष्ठा क॒वयो॑ विप॒श्चित॒स्तान्व॑ ए॒ना ब्रह्म॒णा वे॑दयामसि

śreṣṭhaṃ vaḥ peśo adhi dhāyi darśataṃ stomo vājā ṛbhavastaṃ jujuṣṭana |
dhīrāso hi ṣṭhā kavayo vipaścitastānva enā brahmaṇā vedayāmasi

यू॒यम॒स्मभ्यं॑ धि॒षणा॑भ्य॒स्परि॑ वि॒द्वांसो॒ विश्वा॒ नर्या॑णि॒ भोज॑ना ।
द्यु॒मन्तं॒ वाजं॒ वृष॑शुष्ममुत्त॒ममा नो॑ र॒यिमृ॑भवस्तक्ष॒ता वय॑ः

yūyamasmabhyaṃ dhiṣaṇābhyaspari vidvāṃso viśvā naryāṇi bhojanā |
dyumantaṃ vājaṃ vṛṣaśuṣmamuttamamā no rayimṛbhavastakṣatā vayaḥ

इ॒ह प्र॒जामि॒ह र॒यिं ररा॑णा इ॒ह श्रवो॑ वी॒रव॑त्तक्षता नः ।
येन॑ व॒यं चि॒तये॒मात्य॒न्यान्तं वाजं॑ चि॒त्रमृ॑भवो ददा नः

iha prajāmiha rayiṃ rarāṇā iha śravo vīravattakṣatā naḥ |
yena vayaṃ citayemātyanyāntaṃ vājaṃ citramṛbhavo dadā naḥ