चतुर्थ मण्डल

सूक्त 20: पके वृक्ष से निकट आओ इन्द्र

ऋषि: वामदेवो गौतमः · देवता: इन्द्रः · छन्द: त्रिष्टुप्

11 श्लोक · 20 में से 58

इस अध्याय में क्या होता है

पके वृक्ष से निकट आओ इन्द्र

वामदेव गौतम त्रिष्टुप् छन्द में इन्द्र को यज्ञ में बुलाते हैं। इन्द्र पास से या दूर से अपने बलवान दल के साथ आएँ और युद्ध में जीतने में हमारी सहायता करें। हमारे यज्ञ में आओ, सोम पियो, और हरे घोड़ों के साथ यहीं ठहरो। इन्द्र गायक के लिए फलों से लदे पके वृक्ष जैसे हैं, या विजयी हँसिये जैसे। वे धन से वैसे भरे हैं जैसे डोल जल से, और दानी के प्रति उदार हैं। ऋषि उनकी मित्रता चाहते हैं, गायें, धन और वीर माँगते हैं, और नया स्तोत्र अर्पित करते हैं।

20.1

आ न॒ इन्द्रो॑ दू॒रादा न॑ आ॒साद॑भिष्टि॒कृदव॑से यासदु॒ग्रः ।
ओजि॑ष्ठेभिर्नृ॒पति॒र्वज्र॑बाहुः सं॒गे स॒मत्सु॑ तु॒र्वणि॑ः पृत॒न्यून्

ā na indro dūrādā na āsādabhiṣṭikṛdavase yāsadugraḥ |
ojiṣṭhebhirnṛpatirvajrabāhuḥ saṃge samatsu turvaṇiḥ pṛtanyūn

20.2

आ न॒ इन्द्रो॒ हरि॑भिर्या॒त्वच्छा॑र्वाची॒नोऽव॑से॒ राध॑से च ।
तिष्ठा॑ति व॒ज्री म॒घवा॑ विर॒प्शीमं य॒ज्ञमनु॑ नो॒ वाज॑सातौ

ā na indro haribhiryātvacchārvācīno'vase rādhase ca |
tiṣṭhāti vajrī maghavā virapśīmaṃ yajñamanu no vājasātau

20.3

इ॒मं य॒ज्ञं त्वम॒स्माक॑मिन्द्र पु॒रो दध॑त्सनिष्यसि॒ क्रतुं॑ नः ।
श्व॒घ्नीव॑ वज्रिन्स॒नये॒ धना॑नां॒ त्वया॑ व॒यम॒र्य आ॒जिं ज॑येम

imaṃ yajñaṃ tvamasmākamindra puro dadhatsaniṣyasi kratuṃ naḥ |
śvaghnīva vajrinsanaye dhanānāṃ tvayā vayamarya ājiṃ jayema

20.4

उ॒शन्नु॒ षु ण॑ः सु॒मना॑ उपा॒के सोम॑स्य॒ नु सुषु॑तस्य स्वधावः ।
पा इ॑न्द्र॒ प्रति॑भृतस्य॒ मध्व॒ः समन्ध॑सा ममदः पृ॒ष्ठ्ये॑न

uśannu ṣu ṇaḥ sumanā upāke somasya nu suṣutasya svadhāvaḥ |
pā indra pratibhṛtasya madhvaḥ samandhasā mamadaḥ pṛṣṭhyena

20.5

वि यो र॑र॒प्श ऋषि॑भि॒र्नवे॑भिर्वृ॒क्षो न प॒क्वः सृण्यो॒ न जेता॑ ।
मर्यो॒ न योषा॑म॒भि मन्य॑मा॒नोऽच्छा॑ विवक्मि पुरुहू॒तमिन्द्र॑म्

vi yo rarapśa ṛṣibhirnavebhirvṛkṣo na pakvaḥ sṛṇyo na jetā |
maryo na yoṣāmabhi manyamāno'cchā vivakmi puruhūtamindram

20.6

गि॒रिर्न यः स्वत॑वाँ ऋ॒ष्व इन्द्र॑ः स॒नादे॒व सह॑से जा॒त उ॒ग्रः ।
आद॑र्ता॒ वज्रं॒ स्थवि॑रं॒ न भी॒म उ॒द्नेव॒ कोशं॒ वसु॑ना॒ न्यृ॑ष्टम्

girirna yaḥ svatavām̐ ṛṣva indraḥ sanādeva sahase jāta ugraḥ |
ādartā vajraṃ sthaviraṃ na bhīma udneva kośaṃ vasunā nyṛṣṭam

20.7

न यस्य॑ व॒र्ता ज॒नुषा॒ न्वस्ति॒ न राध॑स आमरी॒ता म॒घस्य॑ ।
उ॒द्वा॒वृ॒षा॒णस्त॑विषीव उग्रा॒स्मभ्यं॑ दद्धि पुरुहूत रा॒यः

na yasya vartā januṣā nvasti na rādhasa āmarītā maghasya |
udvāvṛṣāṇastaviṣīva ugrāsmabhyaṃ daddhi puruhūta rāyaḥ

20.8

ईक्षे॑ रा॒यः क्षय॑स्य चर्षणी॒नामु॒त व्र॒जम॑पव॒र्तासि॒ गोना॑म् ।
शि॒क्षा॒न॒रः स॑मि॒थेषु॑ प्र॒हावा॒न्वस्वो॑ रा॒शिम॑भिने॒तासि॒ भूरि॑म्

īkṣe rāyaḥ kṣayasya carṣaṇīnāmuta vrajamapavartāsi gonām |
śikṣānaraḥ samitheṣu prahāvānvasvo rāśimabhinetāsi bhūrim

20.9

कया॒ तच्छृ॑ण्वे॒ शच्या॒ शचि॑ष्ठो॒ यया॑ कृ॒णोति॒ मुहु॒ का चि॑दृ॒ष्वः ।
पु॒रु दा॒शुषे॒ विच॑यिष्ठो॒ अंहोऽथा॑ दधाति॒ द्रवि॑णं जरि॒त्रे

kayā tacchṛṇve śacyā śaciṣṭho yayā kṛṇoti muhu kā cidṛṣvaḥ |
puru dāśuṣe vicayiṣṭho aṃho'thā dadhāti draviṇaṃ jaritre

20.10

मा नो॑ मर्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्न॒ः प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ यत्ते॑ ।
नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मिन्त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्त॑ः

mā no mardhīrā bharā daddhi tannaḥ pra dāśuṣe dātave bhūri yatte |
navye deṣṇe śaste asminta ukthe pra bravāma vayamindra stuvantaḥ

20.11

नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑ः सदा॒साः

nū ṣṭuta indra nū gṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)