सूक्त 18: इन्द्र का जन्म, संवाद के रूप में

अ॒यं पन्था॒ अनु॑वित्तः पुरा॒णो यतो॑ दे॒वा उ॒दजा॑यन्त॒ विश्वे॑ ।
अत॑श्चि॒दा ज॑निषीष्ट॒ प्रवृ॑द्धो॒ मा मा॒तर॑ममु॒या पत्त॑वे कः

ayaṃ panthā anuvittaḥ purāṇo yato devā udajāyanta viśve |
ataścidā janiṣīṣṭa pravṛddho mā mātaramamuyā pattave kaḥ

नाहमतो॒ निर॑या दु॒र्गहै॒तत्ति॑र॒श्चता॑ पा॒र्श्वान्निर्ग॑माणि ।
ब॒हूनि॑ मे॒ अकृ॑ता॒ कर्त्वा॑नि॒ युध्यै॑ त्वेन॒ सं त्वे॑न पृच्छै

nāhamato nirayā durgahaitattiraścatā pārśvānnirgamāṇi |
bahūni me akṛtā kartvāni yudhyai tvena saṃ tvena pṛcchai

प॒रा॒य॒तीं मा॒तर॒मन्व॑चष्ट॒ न नानु॑ गा॒न्यनु॒ नू ग॑मानि ।
त्वष्टु॑र्गृ॒हे अ॑पिब॒त्सोम॒मिन्द्र॑ः शतध॒न्यं॑ च॒म्वो॑ः सु॒तस्य॑

parāyatīṃ mātaramanvacaṣṭa na nānu gānyanu nū gamāni |
tvaṣṭurgṛhe apibatsomamindraḥ śatadhanyaṃ camvoḥ sutasya

किं स ऋध॑क्कृणव॒द्यं स॒हस्रं॑ मा॒सो ज॒भार॑ श॒रद॑श्च पू॒र्वीः ।
न॒ही न्व॑स्य प्रति॒मान॒मस्त्य॒न्तर्जा॒तेषू॒त ये जनि॑त्वाः

kiṃ sa ṛdhakkṛṇavadyaṃ sahasraṃ māso jabhāra śaradaśca pūrvīḥ |
nahī nvasya pratimānamastyantarjāteṣūta ye janitvāḥ

अ॒व॒द्यमि॑व॒ मन्य॑माना॒ गुहा॑क॒रिन्द्रं॑ मा॒ता वी॒र्ये॑णा॒ न्यृ॑ष्टम् ।
अथोद॑स्थात्स्व॒यमत्कं॒ वसा॑न॒ आ रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः

avadyamiva manyamānā guhākarindraṃ mātā vīryeṇā nyṛṣṭam |
athodasthātsvayamatkaṃ vasāna ā rodasī apṛṇājjāyamānaḥ

ए॒ता अ॑र्षन्त्यलला॒भव॑न्तीरृ॒ताव॑रीरिव सं॒क्रोश॑मानाः ।
ए॒ता वि पृ॑च्छ॒ किमि॒दं भ॑नन्ति॒ कमापो॒ अद्रिं॑ परि॒धिं रु॑जन्ति

etā arṣantyalalābhavantīrṛtāvarīriva saṃkrośamānāḥ |
etā vi pṛccha kimidaṃ bhananti kamāpo adriṃ paridhiṃ rujanti

किमु॑ ष्विदस्मै नि॒विदो॑ भन॒न्तेन्द्र॑स्याव॒द्यं दि॑धिषन्त॒ आप॑ः ।
ममै॒तान्पु॒त्रो म॑ह॒ता व॒धेन॑ वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒द्वि सिन्धू॑न्

kimu ṣvidasmai nivido bhanantendrasyāvadyaṃ didhiṣanta āpaḥ |
mamaitānputro mahatā vadhena vṛtraṃ jaghanvām̐ asṛjadvi sindhūn

मम॑च्च॒न त्वा॑ युव॒तिः प॒रास॒ मम॑च्च॒न त्वा॑ कु॒षवा॑ ज॒गार॑ ।
मम॑च्चि॒दाप॒ः शिश॑वे ममृड्यु॒र्मम॑च्चि॒दिन्द्र॒ः सह॒सोद॑तिष्ठत्

mamaccana tvā yuvatiḥ parāsa mamaccana tvā kuṣavā jagāra |
mamaccidāpaḥ śiśave mamṛḍyurmamaccidindraḥ sahasodatiṣṭhat

मम॑च्च॒न ते॑ मघव॒न्व्यं॑सो निविवि॒ध्वाँ अप॒ हनू॑ ज॒घान॑ ।
अधा॒ निवि॑द्ध॒ उत्त॑रो बभू॒वाञ्छिरो॑ दा॒सस्य॒ सं पि॑णग्व॒धेन॑

mamaccana te maghavanvyaṃso nivividhvām̐ apa hanū jaghāna |
adhā nividdha uttaro babhūvāñchiro dāsasya saṃ piṇagvadhena

गृ॒ष्टिः स॑सूव॒ स्थवि॑रं तवा॒गाम॑नाधृ॒ष्यं वृ॑ष॒भं तुम्र॒मिन्द्र॑म् ।
अरी॑ळ्हं व॒त्सं च॒रथा॑य मा॒ता स्व॒यं गा॒तुं त॒न्व॑ इ॒च्छमा॑नम्

gṛṣṭiḥ sasūva sthaviraṃ tavāgāmanādhṛṣyaṃ vṛṣabhaṃ tumramindram |
arīḻhaṃ vatsaṃ carathāya mātā svayaṃ gātuṃ tanva icchamānam

उ॒त मा॒ता म॑हि॒षमन्व॑वेनद॒मी त्वा॑ जहति पुत्र दे॒वाः ।
अथा॑ब्रवीद्वृ॒त्रमिन्द्रो॑ हनि॒ष्यन्सखे॑ विष्णो वित॒रं वि क्र॑मस्व

uta mātā mahiṣamanvavenadamī tvā jahati putra devāḥ |
athābravīdvṛtramindro haniṣyansakhe viṣṇo vitaraṃ vi kramasva

कस्ते॑ मा॒तरं॑ वि॒धवा॑मचक्रच्छ॒युं कस्त्वाम॑जिघांस॒च्चर॑न्तम् ।
कस्ते॑ दे॒वो अधि॑ मार्डी॒क आ॑सी॒द्यत्प्राक्षि॑णाः पि॒तरं॑ पाद॒गृह्य॑

kaste mātaraṃ vidhavāmacakracchayuṃ kastvāmajighāṃsaccarantam |
kaste devo adhi mārḍīka āsīdyatprākṣiṇāḥ pitaraṃ pādagṛhya

अव॑र्त्या॒ शुन॑ आ॒न्त्राणि॑ पेचे॒ न दे॒वेषु॑ विविदे मर्डि॒तार॑म् ।
अप॑श्यं जा॒यामम॑हीयमाना॒मधा॑ मे श्ये॒नो मध्वा ज॑भार

avartyā śuna āntrāṇi pece na deveṣu vivide marḍitāram |
apaśyaṃ jāyāmamahīyamānāmadhā me śyeno madhvā jabhāra