चतुर्थ मण्डल

सूक्त 12: बन्धन की तरह हमारे पाप खोलो

ऋषि: वामदेवो गौतमः · देवता: अग्निः · छन्द: त्रिष्टुप्

6 श्लोक · 12 में से 58

इस अध्याय में क्या होता है

बन्धन की तरह हमारे पाप खोलो

वामदेव गौतम त्रिष्टुप् छन्द में अग्नि से दोष से छुटकारा माँगते हैं। जो दिन में तीन बार स्रुक् उठाकर अग्नि को प्रज्वलित करता है, थकने तक समिधा लाता है, वह यश पाता है और शत्रुओं को जीतता है। अग्नि बड़े क्षत्र, बल और परम धन के स्वामी हैं। मनुष्य होने के नाते अज्ञान में हमसे जो भी पाप हुआ हो, हमें अदिति के सामने निष्पाप करो और हमारे अपराध चारों ओर से ढीले कर दो। देवों और मनुष्यों के बड़े पाप से भी हमें बचाओ। जैसे वसुओं ने पैर से बँधी गौरी को छुड़ाया था, वैसे हमें कष्ट से छुड़ाओ और हमारी आयु बढ़ाओ।

12.1

यस्त्वाम॑ग्न इ॒नध॑ते य॒तस्रु॒क्त्रिस्ते॒ अन्नं॑ कृ॒णव॒त्सस्मि॒न्नह॑न् ।
स सु द्यु॒म्नैर॒भ्य॑स्तु प्र॒सक्ष॒त्तव॒ क्रत्वा॑ जातवेदश्चिकि॒त्वान्

yastvāmagna inadhate yatasruktriste annaṃ kṛṇavatsasminnahan |
sa su dyumnairabhyastu prasakṣattava kratvā jātavedaścikitvān

12.2

इ॒ध्मं यस्ते॑ ज॒भर॑च्छश्रमा॒णो म॒हो अ॑ग्ने॒ अनी॑क॒मा स॑प॒र्यन् ।
स इ॑धा॒नः प्रति॑ दो॒षामु॒षासं॒ पुष्य॑न्र॒यिं स॑चते॒ घ्नन्न॒मित्रा॑न्

idhmaṃ yaste jabharacchaśramāṇo maho agne anīkamā saparyan |
sa idhānaḥ prati doṣāmuṣāsaṃ puṣyanrayiṃ sacate ghnannamitrān

12.3

अ॒ग्निरी॑शे बृह॒तः क्ष॒त्रिय॑स्या॒ग्निर्वाज॑स्य पर॒मस्य॑ रा॒यः ।
दधा॑ति॒ रत्नं॑ विध॒ते यवि॑ष्ठो॒ व्या॑नु॒षङ्मर्त्या॑य स्व॒धावा॑न्

agnirīśe bṛhataḥ kṣatriyasyāgnirvājasya paramasya rāyaḥ |
dadhāti ratnaṃ vidhate yaviṣṭho vyānuṣaṅmartyāya svadhāvān

12.4

यच्चि॒द्धि ते॑ पुरुष॒त्रा य॑वि॒ष्ठाचि॑त्तिभिश्चकृ॒मा कच्चि॒दाग॑ः ।
कृ॒धी ष्व१॒॑स्माँ अदि॑ते॒रना॑गा॒न्व्येनां॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने

yacciddhi te puruṣatrā yaviṣṭhācittibhiścakṛmā kaccidāgaḥ |
kṛdhī ṣvasmām̐ aditeranāgānvyenāṃsi śiśratho viṣvagagne

12.5

म॒हश्चि॑दग्न॒ एन॑सो अ॒भीक॑ ऊ॒र्वाद्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् ।
मा ते॒ सखा॑य॒ः सद॒मिद्रि॑षाम॒ यच्छा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शं योः

mahaścidagna enaso abhīka ūrvāddevānāmuta martyānām |
mā te sakhāyaḥ sadamidriṣāma yacchā tokāya tanayāya śaṃ yoḥ

12.6

यथा॑ ह॒ त्यद्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चित्प॒दि षि॒ताममु॑ञ्चता यजत्राः ।
ए॒वो ष्व१॒॑स्मन्मु॑ञ्चता॒ व्यंह॒ः प्र ता॑र्यग्ने प्रत॒रं न॒ आयु॑ः

yathā ha tyadvasavo gauryaṃ citpadi ṣitāmamuñcatā yajatrāḥ |
evo ṣvasmanmuñcatā vyaṃhaḥ pra tāryagne prataraṃ na āyuḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)