दशम मण्डल

सूक्त 47: हमने तुम्हारा दाहिना हाथ थामा है

ऋषि: सप्तगुराङ्गिरसः · देवता: वैकुण्ठ इन्द्रः · छन्द: त्रिष्टुप्

8 श्लोक · 47 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

हमने तुम्हारा दाहिना हाथ थामा है

सप्तगु आङ्गिरस त्रिष्टुप् में वैकुण्ठ इन्द्र को सम्बोधित करते हैं और हर मन्त्र एक ही विनती पर रुकता है: हमें उज्ज्वल, बलवान धन दो। हे इन्द्र, धन के स्वामी, हमने तुम्हारा दाहिना हाथ थामा है, क्योंकि हम तुम्हें गायों का स्वामी जानते हैं। माँगा गया धन अच्छे आयुधों वाला है, चार समुद्रों को धारण करता है, ब्रह्म, घोड़ों, रथों और वीरों से भरा है, दस्यु को मारता और पुर तोड़ता है। उनकी स्तुतियाँ हृदय छूने वाले दूतों की तरह इन्द्र तक जाती हैं। छठे मन्त्र में सप्तगु स्वयं को सत्यचिन्तक कहते हुए बृहस्पति के पास जाते हैं।

47.1

ज॒गृ॒भ्मा ते॒ दक्षि॑णमिन्द्र॒ हस्तं॑ वसू॒यवो॑ वसुपते॒ वसू॑नाम् ।
वि॒द्मा हि त्वा॒ गोप॑तिं शूर॒ गोना॑म॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

jagṛbhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ vasūyavo vasupate vasūnām |
vidmā hi tvā gopatiṃ śūra gonāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.2

स्वा॒यु॒धं स्वव॑सं सुनी॒थं चतु॑ःसमुद्रं ध॒रुणं॑ रयी॒णाम् ।
च॒र्कृत्यं॒ शंस्यं॒ भूरि॑वारम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharuṇaṃ rayīṇām |
carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāramasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.3

सु॒ब्रह्मा॑णं दे॒वव॑न्तं बृ॒हन्त॑मु॒रुं ग॑भी॒रं पृ॒थुबु॑ध्नमिन्द्र ।
श्रु॒तऋ॑षिमु॒ग्रम॑भिमाति॒षाह॑म॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

subrahmāṇaṃ devavantaṃ bṛhantamuruṃ gabhīraṃ pṛthubudhnamindra |
śrutaṛṣimugramabhimātiṣāhamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.4

स॒नद्वा॑जं॒ विप्र॑वीरं॒ तरु॑त्रं धन॒स्पृतं॑ शूशु॒वांसं॑ सु॒दक्ष॑म् ।
द॒स्यु॒हनं॑ पू॒र्भिद॑मिन्द्र स॒त्यम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam |
dasyuhanaṃ pūrbhidamindra satyamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.5

अश्वा॑वन्तं र॒थिनं॑ वी॒रव॑न्तं सह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॒ वाज॑मिन्द्र ।
भ॒द्रव्रा॑तं॒ विप्र॑वीरं स्व॒र्षाम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃ vājamindra |
bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.6

प्र स॒प्तगु॑मृ॒तधी॑तिं सुमे॒धां बृह॒स्पतिं॑ म॒तिरच्छा॑ जिगाति ।
य आ॑ङ्गिर॒सो नम॑सोप॒सद्यो॒ऽस्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

pra saptagumṛtadhītiṃ sumedhāṃ bṛhaspatiṃ matiracchā jigāti |
ya āṅgiraso namasopasadyo'smabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.7

वनी॑वानो॒ मम॑ दू॒तास॒ इन्द्रं॒ स्तोमा॑श्चरन्ति सुम॒तीरि॑या॒नाः ।
हृ॒दि॒स्पृशो॒ मन॑सा व॒च्यमा॑ना अ॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

vanīvāno mama dūtāsa indraṃ stomāścaranti sumatīriyānāḥ |
hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

47.8

यत्त्वा॒ यामि॑ द॒द्धि तन्न॑ इन्द्र बृ॒हन्तं॒ क्षय॒मस॑मं॒ जना॑नाम् ।
अ॒भि तद्द्यावा॑पृथि॒वी गृ॑णीताम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑ः

yattvā yāmi daddhi tanna indra bṛhantaṃ kṣayamasamaṃ janānām |
abhi taddyāvāpṛthivī gṛṇītāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)