दशम मण्डल

सूक्त 37: हम प्रतिदिन उगते सूर्य को देखें

ऋषि: सौर्योऽभितपाः · देवता: सूर्यः · छन्द: जगती, १० त्रिष्टुप्

12 श्लोक · 37 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

हम प्रतिदिन उगते सूर्य को देखें

अभितपा सौर्य बारह जगती और त्रिष्टुप् मन्त्रों में सूर्य की स्तुति करते हैं। मित्र और वरुण के चक्षु को नमस्कार; द्युलोक के पुत्र, देवों से जन्मे, दूर तक देखने वाले ध्वज सूर्य का गान करो। सत्य वचन हर ओर से मेरी रक्षा करे। प्रतिदिन जल बहते हैं और प्रतिदिन सूर्य उगते हैं। जिस ज्योति से वे अन्धकार हटाते हैं, उसी से रोग, हवि की उपेक्षा और बुरे स्वप्न दूर करें। सबसे प्रसिद्ध प्रार्थना यहीं है: अच्छे मन और अच्छी आँखों वाले, सन्तान सहित, रोग और पाप से मुक्त हम तुम्हें दिन-प्रतिदिन उगता देखें और लम्बा जीवन जिएँ। देवों के प्रति हमारा जो अपराध हो, उसे शत्रु पर रखो।

37.1

नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तं स॑पर्यत ।
दू॒रे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शंसत

namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tadṛtaṃ saparyata |
dūredṛśe devajātāya ketave divasputrāya sūryāya śaṃsata

37.2

सा मा॑ स॒त्योक्ति॒ः परि॑ पातु वि॒श्वतो॒ द्यावा॑ च॒ यत्र॑ त॒तन॒न्नहा॑नि च ।
विश्व॑म॒न्यन्नि वि॑शते॒ यदेज॑ति वि॒श्वाहापो॑ वि॒श्वाहोदे॑ति॒ सूर्य॑ः

sā mā satyoktiḥ pari pātu viśvato dyāvā ca yatra tatanannahāni ca |
viśvamanyanni viśate yadejati viśvāhāpo viśvāhodeti sūryaḥ

37.3

न ते॒ अदे॑वः प्र॒दिवो॒ नि वा॑सते॒ यदे॑त॒शेभि॑ः पत॒रै र॑थ॒र्यसि॑ ।
प्रा॒चीन॑म॒न्यदनु॑ वर्तते॒ रज॒ उद॒न्येन॒ ज्योति॑षा यासि सूर्य

na te adevaḥ pradivo ni vāsate yadetaśebhiḥ patarai ratharyasi |
prācīnamanyadanu vartate raja udanyena jyotiṣā yāsi sūrya

37.4

येन॑ सूर्य॒ ज्योति॑षा॒ बाध॑से॒ तमो॒ जग॑च्च॒ विश्व॑मुदि॒यर्षि॑ भा॒नुना॑ ।
तेना॒स्मद्विश्वा॒मनि॑रा॒मना॑हुति॒मपामी॑वा॒मप॑ दु॒ष्ष्वप्न्यं॑ सुव

yena sūrya jyotiṣā bādhase tamo jagacca viśvamudiyarṣi bhānunā |
tenāsmadviśvāmanirāmanāhutimapāmīvāmapa duṣṣvapnyaṃ suva

37.5

विश्व॑स्य॒ हि प्रेषि॑तो॒ रक्ष॑सि व्र॒तमहे॑ळयन्नु॒च्चर॑सि स्व॒धा अनु॑ ।
यद॒द्य त्वा॑ सूर्योप॒ब्रवा॑महै॒ तं नो॑ दे॒वा अनु॑ मंसीरत॒ क्रतु॑म्

viśvasya hi preṣito rakṣasi vratamaheḻayannuccarasi svadhā anu |
yadadya tvā sūryopabravāmahai taṃ no devā anu maṃsīrata kratum

37.6

तं नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी तन्न॒ आप॒ इन्द्र॑ः शृण्वन्तु म॒रुतो॒ हवं॒ वच॑ः ।
मा शूने॑ भूम॒ सूर्य॑स्य सं॒दृशि॑ भ॒द्रं जीव॑न्तो जर॒णाम॑शीमहि

taṃ no dyāvāpṛthivī tanna āpa indraḥ śṛṇvantu maruto havaṃ vacaḥ |
mā śūne bhūma sūryasya saṃdṛśi bhadraṃ jīvanto jaraṇāmaśīmahi

37.7

वि॒श्वाहा॑ त्वा सु॒मन॑सः सु॒चक्ष॑सः प्र॒जाव॑न्तो अनमी॒वा अना॑गसः ।
उ॒द्यन्तं॑ त्वा मित्रमहो दि॒वेदि॑वे॒ ज्योग्जी॒वाः प्रति॑ पश्येम सूर्य

viśvāhā tvā sumanasaḥ sucakṣasaḥ prajāvanto anamīvā anāgasaḥ |
udyantaṃ tvā mitramaho divedive jyogjīvāḥ prati paśyema sūrya

37.8

महि॒ ज्योति॒र्बिभ्र॑तं त्वा विचक्षण॒ भास्व॑न्तं॒ चक्षु॑षेचक्षुषे॒ मय॑ः ।
आ॒रोह॑न्तं बृह॒तः पाज॑स॒स्परि॑ व॒यं जी॒वाः प्रति॑ पश्येम सूर्य

mahi jyotirbibhrataṃ tvā vicakṣaṇa bhāsvantaṃ cakṣuṣecakṣuṣe mayaḥ |
ārohantaṃ bṛhataḥ pājasaspari vayaṃ jīvāḥ prati paśyema sūrya

37.9

यस्य॑ ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि के॒तुना॒ प्र चेर॑ते॒ नि च॑ वि॒शन्ते॑ अ॒क्तुभि॑ः ।
अ॒ना॒गा॒स्त्वेन॑ हरिकेश सू॒र्याह्ना॑ह्ना नो॒ वस्य॑सावस्य॒सोदि॑हि

yasya te viśvā bhuvanāni ketunā pra cerate ni ca viśante aktubhiḥ |
anāgāstvena harikeśa sūryāhnāhnā no vasyasāvasyasodihi

37.10

शं नो॑ भव॒ चक्ष॑सा॒ शं नो॒ अह्ना॒ शं भा॒नुना॒ शं हि॒मा शं घृ॒णेन॑ ।
यथा॒ शमध्व॒ञ्छमस॑द्दुरो॒णे तत्सू॑र्य॒ द्रवि॑णं धेहि चि॒त्रम्

śaṃ no bhava cakṣasā śaṃ no ahnā śaṃ bhānunā śaṃ himā śaṃ ghṛṇena |
yathā śamadhvañchamasadduroṇe tatsūrya draviṇaṃ dhehi citram

37.11

अ॒स्माकं॑ देवा उ॒भया॑य॒ जन्म॑ने॒ शर्म॑ यच्छत द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ।
अ॒दत्पिब॑दू॒र्जय॑मान॒माशि॑तं॒ तद॒स्मे शं योर॑र॒पो द॑धातन

asmākaṃ devā ubhayāya janmane śarma yacchata dvipade catuṣpade |
adatpibadūrjayamānamāśitaṃ tadasme śaṃ yorarapo dadhātana

37.12

यद्वो॑ देवाश्चकृ॒म जि॒ह्वया॑ गु॒रु मन॑सो वा॒ प्रयु॑ती देव॒हेळ॑नम् ।
अरा॑वा॒ यो नो॑ अ॒भि दु॑च्छुना॒यते॒ तस्मि॒न्तदेनो॑ वसवो॒ नि धे॑तन

yadvo devāścakṛma jihvayā guru manaso vā prayutī devaheḻanam |
arāvā yo no abhi ducchunāyate tasmintadeno vasavo ni dhetana

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)