दशम मण्डल

सूक्त 20: भद्रं नो अपि: अग्नि की स्तुति

ऋषि: ऐन्द्रो विमदः, प्राजापत्यो वा,वासुक्रो वसुकृद्वा · देवता: अग्निः · छन्द: गायत्री, १ एकपदा विराट्(एष मन्त्रः शान्त्यर्थं), २ अनुष्टुप्, ९ विराट्, १० त्रिष्टुप्

10 श्लोक · 20 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

भद्रं नो अपि: अग्नि की स्तुति

अग्नि का यह सूक्त विमद ऐन्द्र, या प्राजापत्य, या वासुक्र का है; यह एक पद के शान्ति-मन्त्र से खुलता है: हमारे मन को कल्याणमय बनाओ। अग्नि पालने वालों में सबसे युवा, कठिनाई से रुकने वाले मित्र हैं, जिनके धर्म में धाराएँ माता के थन की सेवा करती हैं। वे प्रजाओं का मार्ग बनकर चलते हैं और द्युलोक के छोर तक पहुँचते हैं। अग्नि को पर्वत का पुत्र कहा गया है। उनका पथ काला, श्वेत और लाल है, और जनक ने उन्हें सुनहरा जन्म दिया। विमद अन्त में यह स्तुति अर्पित कर अन्न, बल और अच्छा निवास माँगते हैं।

20.1

भ॒द्रं नो॒ अपि॑ वातय॒ मन॑ः

bhadraṃ no api vātaya manaḥ

20.2

अ॒ग्निमी॑ळे भु॒जां यवि॑ष्ठं शा॒सा मि॒त्रं दु॒र्धरी॑तुम् ।
यस्य॒ धर्म॒न्स्व१॒॑रेनी॑ः सप॒र्यन्ति॑ मा॒तुरूध॑ः

agnimīḻe bhujāṃ yaviṣṭhaṃ śāsā mitraṃ durdharītum |
yasya dharmansvarenīḥ saparyanti māturūdhaḥ

20.3

यमा॒सा कृ॒पनी॑ळं भा॒साके॑तुं व॒र्धय॑न्ति ।
भ्राज॑ते॒ श्रेणि॑दन्

yamāsā kṛpanīḻaṃ bhāsāketuṃ vardhayanti |
bhrājate śreṇidan

20.4

अ॒र्यो वि॒शां गा॒तुरे॑ति॒ प्र यदान॑ड्दि॒वो अन्ता॑न् ।
क॒विर॒भ्रं दीद्या॑नः

aryo viśāṃ gātureti pra yadānaḍdivo antān |
kavirabhraṃ dīdyānaḥ

20.5

जु॒षद्ध॒व्या मानु॑षस्यो॒र्ध्वस्त॑स्था॒वृभ्वा॑ य॒ज्ञे ।
मि॒न्वन्सद्म॑ पु॒र ए॑ति

juṣaddhavyā mānuṣasyordhvastasthāvṛbhvā yajñe |
minvansadma pura eti

20.6

स हि क्षेमो॑ ह॒विर्य॒ज्ञः श्रु॒ष्टीद॑स्य गा॒तुरे॑ति ।
अ॒ग्निं दे॒वा वाशी॑मन्तम्

sa hi kṣemo haviryajñaḥ śruṣṭīdasya gātureti |
agniṃ devā vāśīmantam

20.7

य॒ज्ञा॒साहं॒ दुव॑ इषे॒ऽग्निं पूर्व॑स्य॒ शेव॑स्य ।
अद्रे॑ः सू॒नुमा॒युमा॑हुः

yajñāsāhaṃ duva iṣe'gniṃ pūrvasya śevasya |
adreḥ sūnumāyumāhuḥ

20.8

नरो॒ ये के चा॒स्मदा विश्वेत्ते वा॒म आ स्यु॑ः ।
अ॒ग्निं ह॒विषा॒ वर्ध॑न्तः

naro ye ke cāsmadā viśvette vāma ā syuḥ |
agniṃ haviṣā vardhantaḥ

20.9

कृ॒ष्णः श्वे॒तो॑ऽरु॒षो यामो॑ अस्य ब्र॒ध्न ऋ॒ज्र उ॒त शोणो॒ यश॑स्वान् ।
हिर॑ण्यरूपं॒ जनि॑ता जजान

kṛṣṇaḥ śveto'ruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇo yaśasvān |
hiraṇyarūpaṃ janitā jajāna

20.10

ए॒वा ते॑ अग्ने विम॒दो म॑नी॒षामूर्जो॑ नपाद॒मृते॑भिः स॒जोषा॑ः ।
गिर॒ आ व॑क्षत्सुम॒तीरि॑या॒न इष॒मूर्जं॑ सुक्षि॒तिं विश्व॒माभा॑ः

evā te agne vimado manīṣāmūrjo napādamṛtebhiḥ sajoṣāḥ |
gira ā vakṣatsumatīriyāna iṣamūrjaṃ sukṣitiṃ viśvamābhāḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)