दशम मण्डल

सूक्त 133: शत्रुओं की प्रत्यंचाएँ टूटें

ऋषि: सुदाः पैजवनः · देवता: इन्द्रः · छन्द: शक्वरी, ४-६ महापङ्क्तिः, ७ त्रिष्टुप्

7 श्लोक · 133 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

शत्रुओं की प्रत्यंचाएँ टूटें

राजा सुदास पैजवन शक्वरी और महापंक्ति में, अंत में त्रिष्टुप् में, इन्द्र की स्तुति करते हैं। अंतिम को छोड़ हर मन्त्र की टेक है: दूसरों की प्रत्यंचाएँ उनके धनुषों पर टूट जाएँ। रथ के आगे चलने वाले वृत्रहन्ता इन्द्र को बल का गान दो। उसने नदियाँ छोड़ीं और अहि को मारा; बिना शत्रु के जन्मा वह सब श्रेष्ठ वस्तुओं को पोषता है। जो हमें मारना चाहे, सगा हो या पराया, उस पर प्रहार कर, और भेड़िये जैसे मनुष्य को पैरों तले कर। "तुम्हें चाहने वाले हम तुम्हारी मैत्री थामते हैं; हमें ऋत के मार्ग से सब संकटों के पार ले चलो।" गायक सहस्र धाराओं वाली महान गौ माँगता है।

133.1

प्रो ष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत ।
अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृत्सं॒गे स॒मत्सु॑ वृत्र॒हास्माकं॑ बोधि चोदि॒ता नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

pro ṣvasmai purorathamindrāya śūṣamarcata |
abhīke cidu lokakṛtsaṃge samatsu vṛtrahāsmākaṃ bodhi coditā nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.2

त्वं सिन्धूँ॒रवा॑सृजोऽध॒राचो॒ अह॒न्नहि॑म् ।
अ॒श॒त्रुरि॑न्द्र जज्ञिषे॒ विश्वं॑ पुष्यसि॒ वार्यं॒ तं त्वा॒ परि॑ ष्वजामहे॒ नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

tvaṃ sindhūm̐ravāsṛjo'dharāco ahannahim |
aśatrurindra jajñiṣe viśvaṃ puṣyasi vāryaṃ taṃ tvā pari ṣvajāmahe nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.3

वि षु विश्वा॒ अरा॑तयो॒ऽर्यो न॑शन्त नो॒ धिय॑ः ।
अस्ता॑सि॒ शत्र॑वे व॒धं यो न॑ इन्द्र॒ जिघां॑सति॒ या ते॑ रा॒तिर्द॒दिर्वसु॒ नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

vi ṣu viśvā arātayo'ryo naśanta no dhiyaḥ |
astāsi śatrave vadhaṃ yo na indra jighāṃsati yā te rātirdadirvasu nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.4

यो न॑ इन्द्रा॒भितो॒ जनो॑ वृका॒युरा॒दिदे॑शति ।
अ॒ध॒स्प॒दं तमीं॑ कृधि विबा॒धो अ॑सि सास॒हिर्नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

yo na indrābhito jano vṛkāyurādideśati |
adhaspadaṃ tamīṃ kṛdhi vibādho asi sāsahirnabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.5

यो न॑ इन्द्राभि॒दास॑ति॒ सना॑भि॒र्यश्च॒ निष्ट्य॑ः ।
अव॒ तस्य॒ बलं॑ तिर म॒हीव॒ द्यौरध॒ त्मना॒ नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

yo na indrābhidāsati sanābhiryaśca niṣṭyaḥ |
ava tasya balaṃ tira mahīva dyauradha tmanā nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.6

व॒यमि॑न्द्र त्वा॒यव॑ः सखि॒त्वमा र॑भामहे ।
ऋ॒तस्य॑ नः प॒था न॒याति॒ विश्वा॑नि दुरि॒ता नभ॑न्तामन्य॒केषां॑ ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु

vayamindra tvāyavaḥ sakhitvamā rabhāmahe |
ṛtasya naḥ pathā nayāti viśvāni duritā nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu

133.7

अ॒स्मभ्यं॒ सु त्वमि॑न्द्र॒ तां शि॑क्ष॒ या दोह॑ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे ।
अच्छि॑द्रोध्नी पी॒पय॒द्यथा॑ नः स॒हस्र॑धारा॒ पय॑सा म॒ही गौः

asmabhyaṃ su tvamindra tāṃ śikṣa yā dohate prati varaṃ jaritre |
acchidrodhnī pīpayadyathā naḥ sahasradhārā payasā mahī gauḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)