सूक्त 117: अन्नदान का सूक्त, भिक्षु की वाणी

न वा उ॑ दे॒वाः क्षुध॒मिद्व॒धं द॑दुरु॒ताशि॑त॒मुप॑ गच्छन्ति मृ॒त्यव॑ः ।
उ॒तो र॒यिः पृ॑ण॒तो नोप॑ दस्यत्यु॒तापृ॑णन्मर्डि॒तारं॒ न वि॑न्दते

na vā u devāḥ kṣudhamidvadhaṃ dadurutāśitamupa gacchanti mṛtyavaḥ |
uto rayiḥ pṛṇato nopa dasyatyutāpṛṇanmarḍitāraṃ na vindate

य आ॒ध्राय॑ चकमा॒नाय॑ पि॒त्वोऽन्न॑वा॒न्सन्र॑फि॒तायो॑पज॒ग्मुषे॑ ।
स्थि॒रं मन॑ः कृणु॒ते सेव॑ते पु॒रोतो चि॒त्स म॑र्डि॒तारं॒ न वि॑न्दते

ya ādhrāya cakamānāya pitvo'nnavānsanraphitāyopajagmuṣe |
sthiraṃ manaḥ kṛṇute sevate puroto citsa marḍitāraṃ na vindate

स इद्भो॒जो यो गृ॒हवे॒ ददा॒त्यन्न॑कामाय॒ चर॑ते कृ॒शाय॑ ।
अर॑मस्मै भवति॒ याम॑हूता उ॒ताप॒रीषु॑ कृणुते॒ सखा॑यम्

sa idbhojo yo gṛhave dadātyannakāmāya carate kṛśāya |
aramasmai bhavati yāmahūtā utāparīṣu kṛṇute sakhāyam

न स सखा॒ यो न ददा॑ति॒ सख्ये॑ सचा॒भुवे॒ सच॑मानाय पि॒त्वः ।
अपा॑स्मा॒त्प्रेया॒न्न तदोको॑ अस्ति पृ॒णन्त॑म॒न्यमर॑णं चिदिच्छेत्

na sa sakhā yo na dadāti sakhye sacābhuve sacamānāya pitvaḥ |
apāsmātpreyānna tadoko asti pṛṇantamanyamaraṇaṃ cidicchet

पृ॒णी॒यादिन्नाध॑मानाय॒ तव्या॒न्द्राघी॑यांस॒मनु॑ पश्येत॒ पन्था॑म् ।
ओ हि वर्त॑न्ते॒ रथ्ये॑व च॒क्रान्यम॑न्य॒मुप॑ तिष्ठन्त॒ राय॑ः

pṛṇīyādinnādhamānāya tavyāndrāghīyāṃsamanu paśyeta panthām |
o hi vartante rathyeva cakrānyamanyamupa tiṣṭhanta rāyaḥ

मोघ॒मन्नं॑ विन्दते॒ अप्र॑चेताः स॒त्यं ब्र॑वीमि व॒ध इत्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यं॒ केव॑लाघो भवति केवला॒दी

moghamannaṃ vindate apracetāḥ satyaṃ bravīmi vadha itsa tasya |
nāryamaṇaṃ puṣyati no sakhāyaṃ kevalāgho bhavati kevalādī

कृ॒षन्नित्फाल॒ आशि॑तं कृणोति॒ यन्नध्वा॑न॒मप॑ वृङ्क्ते च॒रित्रै॑ः ।
वद॑न्ब्र॒ह्माव॑दतो॒ वनी॑यान्पृ॒णन्ना॒पिरपृ॑णन्तम॒भि ष्या॑त्

kṛṣannitphāla āśitaṃ kṛṇoti yannadhvānamapa vṛṅkte caritraiḥ |
vadanbrahmāvadato vanīyānpṛṇannāpirapṛṇantamabhi ṣyāt

एक॑पा॒द्भूयो॑ द्वि॒पदो॒ वि च॑क्रमे द्वि॒पात्त्रि॒पाद॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
चतु॑ष्पादेति द्वि॒पदा॑मभिस्व॒रे स॒म्पश्य॑न्प॒ङ्क्तीरु॑प॒तिष्ठ॑मानः

ekapādbhūyo dvipado vi cakrame dvipāttripādamabhyeti paścāt |
catuṣpādeti dvipadāmabhisvare sampaśyanpaṅktīrupatiṣṭhamānaḥ

स॒मौ चि॒द्धस्तौ॒ न स॒मं वि॑विष्टः सम्मा॒तरा॑ चि॒न्न स॒मं दु॑हाते ।
य॒मयो॑श्चि॒न्न स॒मा वी॒र्या॑णि ज्ञा॒ती चि॒त्सन्तौ॒ न स॒मं पृ॑णीतः

samau ciddhastau na samaṃ viviṣṭaḥ sammātarā cinna samaṃ duhāte |
yamayościnna samā vīryāṇi jñātī citsantau na samaṃ pṛṇītaḥ