सर्ग 60: यमुना तट के ऋषि श्रीराम के पास आते हैं

तयोः संवदतोरेवं रामलक्ष्मणयोस्तदा ।
वासन्तिकी निशा प्राप्ता न शीता न च घर्मदा

tayoḥ saṃvadatorevaṃ rāmalakṣmaṇayostadā |
vāsantikī niśā prāptā na śītā na ca gharmadā

ततः प्रभाते विमले कृतपौर्वाह्णिकक्रियः ।
अभिचक्राम काकुत्स्थो दर्शनं पौरकार्यवित्

tataḥ prabhāte vimale kṛtapaurvāhṇikakriyaḥ |
abhicakrāma kākutstho darśanaṃ paurakāryavit

ततः सुमन्त्रस्त्वागम्य राघवं वाक्यमब्रवीत् ।
एते प्रतिहता राजन्द्वारि तिष्ठन्ति तापसाः

tataḥ sumantrastvāgamya rāghavaṃ vākyamabravīt |
ete pratihatā rājandvāri tiṣṭhanti tāpasāḥ

भार्गवच्यवनं चैव पुरस्कृत्य महर्षयः ।
दर्शनं ते महाराज्ञश्चोदयन्ति कृतत्वराः ।
प्रीयमाणा नरव्याघ्र यमुनातीरवासिनः

bhārgavacyavanaṃ caiva puraskṛtya maharṣayaḥ |
darśanaṃ te mahārājñaścodayanti kṛtatvarāḥ |
prīyamāṇā naravyāghra yamunātīravāsinaḥ

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामः प्रोवाच धर्मवित् ।
प्रवेश्यन्तां महाभागा भार्गवप्रमुखा द्विजाः

tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmaḥ provāca dharmavit |
praveśyantāṃ mahābhāgā bhārgavapramukhā dvijāḥ

राज्ञस्त्वाज्ञां पुरस्कृत्य द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
प्रवेशयामास तदा तापसान्सुदुरासदान्

rājñastvājñāṃ puraskṛtya dvāḥstho mūrdhni kṛtāñjaliḥ |
praveśayāmāsa tadā tāpasānsudurāsadān

शतं समधिकं तत्र दीप्यमानं स्वतेजसा ।
प्रविष्टं राजभवनं तापसानां महात्मनाम्

śataṃ samadhikaṃ tatra dīpyamānaṃ svatejasā |
praviṣṭaṃ rājabhavanaṃ tāpasānāṃ mahātmanām

ते द्विजाः पूर्णकलशैः सर्वतीर्थाम्बुसत्कृतैः ।
गृहीत्वा फलमूलं च रामस्याभ्याहरन्बहु

te dvijāḥ pūrṇakalaśaiḥ sarvatīrthāmbusatkṛtaiḥ |
gṛhītvā phalamūlaṃ ca rāmasyābhyāharanbahu

प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं रामः प्रीतिपुरस्कृतः ।
तीर्थोदकानि सर्वाणि फलानि विविधानि च

pratigṛhya tu tatsarvaṃ rāmaḥ prītipuraskṛtaḥ |
tīrthodakāni sarvāṇi phalāni vividhāni ca

उवाच च महाबाहुः सर्वानेव महामुनीन् ।
इमान्यासनमुख्यानि यथार्हमुपविश्यताम्

uvāca ca mahābāhuḥ sarvāneva mahāmunīn |
imānyāsanamukhyāni yathārhamupaviśyatām

रामस्य भाषितं श्रुत्वा सर्व एव महर्षयः ।
बृसीषु रुचिराख्यासु निषेदुः काञ्चनीषु ते

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā sarva eva maharṣayaḥ |
bṛsīṣu rucirākhyāsu niṣeduḥ kāñcanīṣu te

उपविष्टानृषींस्तत्र दृष्ट्वा परपुरञ्जयः ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा राघवो वाक्यमब्रवीत्

upaviṣṭānṛṣīṃstatra dṛṣṭvā parapurañjayaḥ |
prayataḥ prāñjalirbhūtvā rāghavo vākyamabravīt

किमागमनकार्यं वः किं करोमि समाहितः ।
आज्ञाप्यो ऽहं महर्षीणां सर्वकामकरः सुखम्

kimāgamanakāryaṃ vaḥ kiṃ karomi samāhitaḥ |
ājñāpyo 'haṃ maharṣīṇāṃ sarvakāmakaraḥ sukham

इदं राज्यं च सकलं जीवितं च हृदि स्थितम् ।
सर्वमेतद्द्विदार्थं मे सत्यमेतद्ब्रवीमि वः

idaṃ rājyaṃ ca sakalaṃ jīvitaṃ ca hṛdi sthitam |
sarvametaddvidārthaṃ me satyametadbravīmi vaḥ

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा साधुकारो महानभूत् ।
ऋषीणामुग्रतपसां यमुनातीरवासिनाम्

tasya tadvacanaṃ śrutvā sādhukāro mahānabhūt |
ṛṣīṇāmugratapasāṃ yamunātīravāsinām

ऊचुश्च ते महात्मानो हर्षेण महता वृताः ।
उपपन्नं नरश्रेष्ठ तवैव भुवि नान्यतः

ūcuśca te mahātmāno harṣeṇa mahatā vṛtāḥ |
upapannaṃ naraśreṣṭha tavaiva bhuvi nānyataḥ

बहवः पार्थिवा राजन्नतिक्रान्ता महाबलाः ।
कार्यस्य गौरवं मत्वा प्रतिज्ञां नाभ्यरोचयन्

bahavaḥ pārthivā rājannatikrāntā mahābalāḥ |
kāryasya gauravaṃ matvā pratijñāṃ nābhyarocayan

त्वया पुनर्ब्राह्मणगौरवादियं कृता प्रतिज्ञा ह्यनवेक्ष्य कारणम् ।
ततश्च कर्ता ह्यसि नात्र संशयो महाभयात्त्रातुमृषींस्त्वमर्हसि

tvayā punarbrāhmaṇagauravādiyaṃ kṛtā pratijñā hyanavekṣya kāraṇam |
tataśca kartā hyasi nātra saṃśayo mahābhayāttrātumṛṣīṃstvamarhasi