सर्ग 9: सुमन्त्र ऋष्यशृंग की भविष्यवाणी सुनाते हैं

एतच्छ्रुत्वा रहः सूतो राजानमिदमब्रवीत् ।
श्रूयतां तत् पुरावृत्तं पुराणे च मया श्रुतम्

etacchrutvā rahaḥ sūto rājānamidamabravīt |
śrūyatāṃ tat purāvṛttaṃ purāṇe ca mayā śrutam

ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः ।
सनत्कुमारो भगवान् पूर्वं कथितवान् कथाम्

ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ purāvṛtto mayā śrutaḥ |
sanatkumāro bhagavān pūrvaṃ kathitavān kathām

ऋषीणां संनिधौ राजंस्तव पुत्रागमं प्रति ।
काश्यपस्य च पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः

ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājaṃstava putrāgamaṃ prati |
kāśyapasya ca putro'sti vibhāṇḍaka iti śrutaḥ

ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति ।
स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरः सदा

ṛśyaśṛṅga iti khyātastasya putro bhaviṣyati |
sa vane nityasaṃvṛddho munirvanacaraḥ sadā

नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात् ।
द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः

nānyaṃ jānāti viprendro nityaṃ pitranuvartanāt |
dvaividhyaṃ brahmacaryasya bhaviṣyati mahātmanaḥ

लोकेषु प्रथितं राजन् विप्रैश्च कथितं सदा ।
तस्यैवं वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत

lokeṣu prathitaṃ rājan vipraiśca kathitaṃ sadā |
tasyaivaṃ vartamānasya kālaḥ samabhivartata

अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम् ।
एतस्मिन्नेव काले तु रोमपादः प्रतापवान्

agniṃ śuśrūṣamāṇasya pitaraṃ ca yaśasvinam |
etasminneva kāle tu romapādaḥ pratāpavān

अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः ।
तस्य व्यतिक्रमाद् राज्ञो भविष्यति सुदारुणा

aṅgeṣu prathito rājā bhaviṣyati mahābalaḥ |
tasya vyatikramād rājño bhaviṣyati sudāruṇā

अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वलोकभयावहा ।
अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दुःखसमन्वितः

anāvṛṣṭiḥ sughorā vai sarvalokabhayāvahā |
anāvṛṣṭyāṃ tu vṛttāyāṃ rājā duḥkhasamanvitaḥ

ब्राह्मणाञ्छ्रुतसंवृद्धान् समानीय प्रवक्ष्यति व ।
भवन्तः श्रुतकर्माणो लोकचारित्रवेदिनः

brāhmaṇāñchrutasaṃvṛddhān samānīya pravakṣyati va |
bhavantaḥ śrutakarmāṇo lokacāritravedinaḥ

समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत् ।
इत्युक्तास्ते ततो राज्ञा सर्वे ब्राह्मणसत्तमाः

samādiśantu niyamaṃ prāyaścittaṃ yathā bhavet |
ityuktāste tato rājñā sarve brāhmaṇasattamāḥ

वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
विभाण्डकसुतं राजन् सर्वोपायैरिहानय

vakṣyanti te mahīpālaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ |
vibhāṇḍakasutaṃ rājan sarvopāyairihānaya

आनाय्य तु महीपाल ऋष्यशृङ्गं सुसत्कृतम् ।
विभाण्डकसुतं राजन् ब्राह्मणं वेदपारगम् ।
प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहितः

ānāyya tu mahīpāla ṛṣyaśṛṅgaṃ susatkṛtam |
vibhāṇḍakasutaṃ rājan brāhmaṇaṃ vedapāragam |
prayaccha kanyāṃ śāntāṃ vai vidhinā susamāhitaḥ

तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते ।
केनोपायेन वै शक्यमिहानेतुं स वीर्यवान्

teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā rājā cintāṃ prapatsyate |
kenopāyena vai śakyamihānetuṃ sa vīryavān

ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान् ।
पुरोहितममात्यांश्च प्रेषयिष्यति सत्कृतान्

tato rājā viniścitya saha mantribhirātmavān |
purohitamamātyāṃśca preṣayiṣyati satkṛtān

ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथिता विनताननाः ।
न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम्

te tu rājño vacaḥ śrutvā vyathitā vinatānanāḥ |
na gacchema ṛṣerbhītā anuneṣyanti taṃ nṛpam

वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तान्क्षमान् ।
आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति

vakṣyanti cintayitvā te tasyopāyāṃśca tānkṣamān |
āneṣyāmo vayaṃ vipraṃ na ca doṣo bhaviṣyati

एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभिर्ऋषेः सुतः ।
आनीतोऽवर्षयद् देवः शान्ता चास्मै प्रदीयते

evamaṅgādhipenaiva gaṇikābhirṛṣeḥ sutaḥ |
ānīto'varṣayad devaḥ śāntā cāsmai pradīyate

ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति ।
सनत्कुमारकथितमेतावद् व्याहृतं मया

ṛśyaśṛṅgastu jāmātā putrāṃstava vidhāsyati |
sanatkumārakathitametāvad vyāhṛtaṃ mayā

अथ हृष्टो दशरथः सुमन्त्रं प्रत्यभाषत ।
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो येनोपायेन सोच्यताम्

atha hṛṣṭo daśarathaḥ sumantraṃ pratyabhāṣata |
yatharṣyaśṛṅgastvānīto yenopāyena socyatām