अध्याय 11: नहुष स्वर्ग के राजा बनकर शची को चाहते हैं

ऋषयोऽथाब्रुवन्सर्वे देवाश्च त्रिदिवेश्वराः ।
अयं वै नहुपः श्रीमान्देवराज्येऽभिषिच्यताम्

ṛṣayo'thābruvansarve devāśca tridiveśvarāḥ |
ayaṃ vai nahupaḥ śrīmāndevarājye'bhiṣicyatām

तेजस्वी च यशस्वी च धार्मिकश्चैव नित्यदा ।
ते गत्वा त्वब्रुवन्सर्वे राजा नो भव पार्थिव

tejasvī ca yaśasvī ca dhārmikaścaiva nityadā |
te gatvā tvabruvansarve rājā no bhava pārthiva

स तानुवाच नहुषो देवानृपिगणांस्तथा ।
पितृभिः सहितान्राजन्परिप्सन्हितमात्मनः

sa tānuvāca nahuṣo devānṛpigaṇāṃstathā |
pitṛbhiḥ sahitānrājanparipsanhitamātmanaḥ

दुर्बलोऽहं न मे शक्तिर्भवतां परिपालने ।
बलवाञ्ज्ञायतां कश्चिद्बलं शक्रे हि नित्यदा

durbalo'haṃ na me śaktirbhavatāṃ paripālane |
balavāñjñāyatāṃ kaścidbalaṃ śakre hi nityadā

तमब्रुवन्पुनः सर्वे देवा ऋषिपुरोगमाः ।
अस्माकं तपसा युक्तः पाहि राज्यं त्रिविष्टपे

tamabruvanpunaḥ sarve devā ṛṣipurogamāḥ |
asmākaṃ tapasā yuktaḥ pāhi rājyaṃ triviṣṭape

परस्परभयं घोरमस्माकं हि न संशयः ।
अभिषिच्यस्व राजेन्द्र भव राजा त्रिविष्टपे

parasparabhayaṃ ghoramasmākaṃ hi na saṃśayaḥ |
abhiṣicyasva rājendra bhava rājā triviṣṭape

देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा ।
पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुर्विषयवर्तिनाम् ।

devadānavayakṣāṇāmṛṣīṇāṃ rakṣasāṃ tathā |
pitṛgandharvabhūtānāṃ cakṣurviṣayavartinām |

तेज आदास्यसे पश्यन्बलवांश्च भविष्यसि ।
धर्मं पुरस्कृत्य सदा सरवलोकाधिपो भव

teja ādāsyase paśyanbalavāṃśca bhaviṣyasi |
dharmaṃ puraskṛtya sadā saravalokādhipo bhava

ब्रह्मर्षीश्चापि देवांश्च गोपायस्व त्रिविष्टपे ।
(शल्य उवाच)
अभिषिक्तः स राजेन्द्र ततो राजा त्रिविष्टपे

brahmarṣīścāpi devāṃśca gopāyasva triviṣṭape |
(śalya uvāca)
abhiṣiktaḥ sa rājendra tato rājā triviṣṭape

धर्मं पुरस्कृत्य तदा सर्वलोकाधिपोऽभवत् ।
सुदुर्लभं वरं लब्ध्वा प्राप्य राज्यं त्रिविष्टपे

dharmaṃ puraskṛtya tadā sarvalokādhipo'bhavat |
sudurlabhaṃ varaṃ labdhvā prāpya rājyaṃ triviṣṭape

धर्मात्मा सततं भूत्वा कामात्मा समपद्यत ।
देवोद्यानेषु सर्वेषु नन्दनोपवनेषु च

dharmātmā satataṃ bhūtvā kāmātmā samapadyata |
devodyāneṣu sarveṣu nandanopavaneṣu ca

कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते ।
सह्ये महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च

kailāse himavatpṛṣṭhe mandare śvetaparvate |
sahye mahendre malaye samudreṣu saritsu ca

अप्सरोभिः परिवृतो देवकन्यासमावृतः ।
नहुषो देवराजोऽथ क्रीडन्बहुविधं तदा

apsarobhiḥ parivṛto devakanyāsamāvṛtaḥ |
nahuṣo devarājo'tha krīḍanbahuvidhaṃ tadā

श्रृण्वन्दिव्या बहुविधाः कथाः श्रुतिमनोहराः ।
वादित्राणि च सर्वाणि गीतं च मधुरस्वनम्

śrṛṇvandivyā bahuvidhāḥ kathāḥ śrutimanoharāḥ |
vāditrāṇi ca sarvāṇi gītaṃ ca madhurasvanam

विश्वावसुर्नारदश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
ऋतवः षट्च देवेन्द्रं मूर्तिमन्त उपस्थिताः

viśvāvasurnāradaśca gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ |
ṛtavaḥ ṣaṭca devendraṃ mūrtimanta upasthitāḥ

मारुतः सुरभिर्वाति मनोज्ञः सत्वशीतलः ।
एवं विक्रीडतस्तस्य नहुषस्य दुरात्मनः

mārutaḥ surabhirvāti manojñaḥ satvaśītalaḥ |
evaṃ vikrīḍatastasya nahuṣasya durātmanaḥ

संप्राप्ता दर्शनं देवी शक्रस्य महिषी प्रिया ।
स तां संदृश्य दुष्टात्मा प्राह सर्वान्सभासदः

saṃprāptā darśanaṃ devī śakrasya mahiṣī priyā |
sa tāṃ saṃdṛśya duṣṭātmā prāha sarvānsabhāsadaḥ

इन्द्रस्य महिषी देवी कस्मान्मां नोपतिष्ठति ।
अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च तथेश्वरः

indrasya mahiṣī devī kasmānmāṃ nopatiṣṭhati |
ahamindro'smi devānāṃ lokānāṃ ca tatheśvaraḥ

आगच्छतु शची मह्यं क्षिप्रमद्य निवेशनम् ।
तच्छ्रुत्वा दुर्मना देवी बृहस्पतिमुवाच ह

āgacchatu śacī mahyaṃ kṣipramadya niveśanam |
tacchrutvā durmanā devī bṛhaspatimuvāca ha

रक्ष मां नहुषाद्ब्रह्मंस्त्वामस्मि शरणं गता ।
सर्वलक्षणसंपन्नां ब्रह्मंस्त्वं मां प्रभाषसे

rakṣa māṃ nahuṣādbrahmaṃstvāmasmi śaraṇaṃ gatā |
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ brahmaṃstvaṃ māṃ prabhāṣase

देवराजस्य दयितामत्यन्तं सुखभागिनीम् ।
अवैधव्येन युक्तां चाप्येकपत्नीं पतिव्रदाम्

devarājasya dayitāmatyantaṃ sukhabhāginīm |
avaidhavyena yuktāṃ cāpyekapatnīṃ pativradām

उक्तवानसि मां पूर्वमृतां तां कुरु वै गिरम् ।
नोक्तपूर्वं च भगवन्मृषा ते किंचिदीश्वर

uktavānasi māṃ pūrvamṛtāṃ tāṃ kuru vai giram |
noktapūrvaṃ ca bhagavanmṛṣā te kiṃcidīśvara

तस्मादेतद्भवेत्सत्यं त्वयोक्तं द्विजसत्तम ।
बृहस्पतिरथोवाच इन्द्राणीं भयमोहिताम्

tasmādetadbhavetsatyaṃ tvayoktaṃ dvijasattama |
bṛhaspatirathovāca indrāṇīṃ bhayamohitām

यदुक्तासि मया देवि सत्यं तद्भविता ध्रुवम् ।
द्रक्ष्यसे देवराजं तमिन्द्रं शीघ्रमिहागतम्

yaduktāsi mayā devi satyaṃ tadbhavitā dhruvam |
drakṣyase devarājaṃ tamindraṃ śīghramihāgatam

न भेतव्यं च नहुषात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
समानयिष्ये शक्रेण नचिराद्भवतीमहम्

na bhetavyaṃ ca nahuṣātsatyametadbravīmi te |
samānayiṣye śakreṇa nacirādbhavatīmaham

अथ शुश्राव नहुष इन्द्राणीं शरणीं गताम् ।
बृहस्पतेरङ्गिरसश्रुक्रोध स नृपस्तदा

atha śuśrāva nahuṣa indrāṇīṃ śaraṇīṃ gatām |
bṛhaspateraṅgirasaśrukrodha sa nṛpastadā