अध्याय 50: श्रीकृष्ण भीष्म को दिव्य रूप दिखाते हैं

श्रुत्वा तु वचनं भीष्मो वासुदेवस्य धीमतः ।
किंचिदुन्नाम्य वदनं प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

śrutvā tu vacanaṃ bhīṣmo vāsudevasya dhīmataḥ |
kiṃcidunnāmya vadanaṃ prāñjalirvākyamabravīt

नमस्ते भगवन्कृष्ण लोकानां प्रभवाप्यय ।
त्वं हि कर्ता हृषीकेश संहर्ता चापराजितः

namaste bhagavankṛṣṇa lokānāṃ prabhavāpyaya |
tvaṃ hi kartā hṛṣīkeśa saṃhartā cāparājitaḥ

विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसंभव ।
अपवर्गस्थ भूतानां पञ्चानां परतः स्थित

viśvakarmannamaste'stu viśvātmanviśvasaṃbhava |
apavargastha bhūtānāṃ pañcānāṃ parataḥ sthita

नमस्ते त्रिषु लोकेषु नमस्ते परतस्त्रिषु ।
योगेश्वर नमस्तेऽस्तु त्वं हि सर्वपरायणः

namaste triṣu lokeṣu namaste paratastriṣu |
yogeśvara namaste'stu tvaṃ hi sarvaparāyaṇaḥ

मत्संश्रितं यदात्थ त्वं वचः पुरुषसत्तम ।
तेन पश्यामि ते दिव्यान्भावांस्त्रिषु च वर्त्मसु

matsaṃśritaṃ yadāttha tvaṃ vacaḥ puruṣasattama |
tena paśyāmi te divyānbhāvāṃstriṣu ca vartmasu

तच्च पश्यामि तत्वेन यत्ते रूपं सनातनम् ।
सप्त मार्गा निरुद्धास्ते वायोरमिततेजसः

tacca paśyāmi tatvena yatte rūpaṃ sanātanam |
sapta mārgā niruddhāste vāyoramitatejasaḥ

दिवं ते शिरसा व्याप्तं पभ्द्यां देवी वसुंधरा ।
दिशो भुजा रविश्चक्षुर्वीर्ये शुक्रः प्रतिष्ठितः

divaṃ te śirasā vyāptaṃ pabhdyāṃ devī vasuṃdharā |
diśo bhujā raviścakṣurvīrye śukraḥ pratiṣṭhitaḥ

अतसीपुष्पसंकाशं पीतवाससमच्युतम् ।
वपुर्ह्यनुमिमीमस्ते मेघस्येव सविद्युतः

atasīpuṣpasaṃkāśaṃ pītavāsasamacyutam |
vapurhyanumimīmaste meghasyeva savidyutaḥ

त्वां प्रपन्नाय भक्ताय गतिमिष्टां जिगीषवे ।
यच्छ्रेयः पुण्डरीकाक्ष तद्ध्यायस्व सुरोत्तम

tvāṃ prapannāya bhaktāya gatimiṣṭāṃ jigīṣave |
yacchreyaḥ puṇḍarīkākṣa taddhyāyasva surottama

यतः खलु परा भक्तिर्मयि ते पुरुषर्षभ ।
ततो मया वपुर्दिव्यं तव राजन्प्रदर्शितम्

yataḥ khalu parā bhaktirmayi te puruṣarṣabha |
tato mayā vapurdivyaṃ tava rājanpradarśitam

न ह्यभक्ताय राजेन्द्र भक्तायानृजवे न च ।
दर्शयाम्यहमात्मानं न चादान्ताय भारत

na hyabhaktāya rājendra bhaktāyānṛjave na ca |
darśayāmyahamātmānaṃ na cādāntāya bhārata

भवांस्तु मम भक्तश्च नित्यं चार्जवमास्थितः ।
दमे तपसि सत्ये च दाने च निरतः शुचिः

bhavāṃstu mama bhaktaśca nityaṃ cārjavamāsthitaḥ |
dame tapasi satye ca dāne ca nirataḥ śuciḥ

अर्हस्त्वं भीष्म मां द्रष्टुं तपसा स्वेन पार्थिव ।
तव ह्युपस्थिता लोका येभ्यो नावर्तते पुनः

arhastvaṃ bhīṣma māṃ draṣṭuṃ tapasā svena pārthiva |
tava hyupasthitā lokā yebhyo nāvartate punaḥ

पञ्चाशतं षट् च कुरुप्रवीर
शेषं दिनानां तव जीवितस्य ।
ततः शुभैः कर्मफलोदयैस्त्वं
समेष्यसे भीष्म विमुच्य देहम्

pañcāśataṃ ṣaṭ ca kurupravīra
śeṣaṃ dinānāṃ tava jīvitasya |
tataḥ śubhaiḥ karmaphalodayaistvaṃ
sameṣyase bhīṣma vimucya deham

एते हि देवा वसवो विमाना
न्यास्थाय सर्वे ज्वलिताग्निकल्पाः ।
अन्तर्हितास्त्वां प्रतिपालयन्ति
काष्ठां प्रपद्यन्तमुदक्पतङ्गाम्

ete hi devā vasavo vimānā
nyāsthāya sarve jvalitāgnikalpāḥ |
antarhitāstvāṃ pratipālayanti
kāṣṭhāṃ prapadyantamudakpataṅgām

व्यावृत्तमात्रे भगवत्युदीचीं
सूर्ये जगत्कालवशं प्रपन्ने ।
गन्तासि लोकान्पुरुषप्रवीर
नावर्तते यानुपलभ्य विद्वान्

vyāvṛttamātre bhagavatyudīcīṃ
sūrye jagatkālavaśaṃ prapanne |
gantāsi lokānpuruṣapravīra
nāvartate yānupalabhya vidvān

अमुं च लोकं त्वयि भीष्म याते
ज्ञानानि सर्वाणि पराभविष्यन् ।
अतस्तु सर्वे तव सन्निकर्षं
समागता धर्मविवेचनाय

amuṃ ca lokaṃ tvayi bhīṣma yāte
jñānāni sarvāṇi parābhaviṣyan |
atastu sarve tava sannikarṣaṃ
samāgatā dharmavivecanāya

तज्ज्ञातिशोकोपहतश्रुताय
सत्याभिसन्धाय युधिष्ठिराय ।
प्रब्रूषि धर्मार्थसमाधियुक्तं
सत्यं वचोऽस्यापनुदेच्छुचं यत्

tajjñātiśokopahataśrutāya
satyābhisandhāya yudhiṣṭhirāya |
prabrūṣi dharmārthasamādhiyuktaṃ
satyaṃ vaco'syāpanudecchucaṃ yat