स्वेन च्छन्देन नः सर्वानवधीद्व्यक्तमर्जुनः ।
न ह्यस्य समरे मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनः
svena cchandena naḥ sarvānavadhīdvyaktamarjunaḥ |
na hyasya samare mucyedantako'pyātatāyinaḥ
इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि द्वाविंशोऽध्यायः ॥
77 श्लोक · 22 में से 101
धृतराष्ट्र अर्जुन के पराक्रम स्मरण कर विलाप करते हैं कि कर्ण भी पाण्डवों को न जीत सका। पराजित कौरव शिविर में मन्त्रणा करते हैं और कर्ण अर्जुन को मारने का संकल्प लेता है। प्रातः वह दुर्योधन से कहता है कि अर्जुन को मारे बिना नहीं लौटूँगा। अस्त्र, बल और कौशल में वह स्वयं को अर्जुन के बराबर या बढ़कर बताता है; उसका विजय धनुष, जो परशुराम ने उसे दिया, गाण्डीव से श्रेष्ठ है। अर्जुन के पास तीन बातें अधिक हैं: अक्षय तूणीर, दिव्य रथ और ध्वज, तथा सारथि श्रीकृष्ण। यदि अश्वविद्या में श्रीकृष्ण जैसे शल्य उसका सारथ्य करें तो विजय निश्चित है। दुर्योधन मानकर शल्य के पास जाता है।
धृतराष्ट्र उवाच
स्वेन च्छन्देन नः सर्वानवधीद्व्यक्तमर्जुनः ।
न ह्यस्य समरे मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनः
svena cchandena naḥ sarvānavadhīdvyaktamarjunaḥ |
na hyasya samare mucyedantako'pyātatāyinaḥ
पार्थो ह्येकोऽहरद्भद्रामेकश्चाग्निमतर्पयत् ।
एकश्चेमां महीं जित्वा चक्रे बलिभृतो नृपान्
pārtho hyeko'haradbhadrāmekaścāgnimatarpayat |
ekaścemāṃ mahīṃ jitvā cakre balibhṛto nṛpān
एको निवातकवचनानहनद्दिव्यकार्मुकः ।
एकः किरातरूपेण स्थितं शर्वमयोधयत्
eko nivātakavacanānahanaddivyakārmukaḥ |
ekaḥ kirātarūpeṇa sthitaṃ śarvamayodhayat
एको ह्यरक्षद्भरतानेको भवमतोषयत् ।
तेनैकेन जिताः सर्वे मदीया ह्युग्रतेजसः
eko hyarakṣadbharatāneko bhavamatoṣayat |
tenaikena jitāḥ sarve madīyā hyugratejasaḥ
न ते निन्द्याः प्रशस्यास्ते यत्ते चक्रुर्ब्रवीहि तत् ।
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा
na te nindyāḥ praśasyāste yatte cakrurbravīhi tat |
tato duryodhanaḥ sūta paścātkimakarottadā
सञ्जय उवाच
हतप्रहतविध्वस्ता विवर्मायुधवाहनाः ।
दीनस्वरा दूयमाना मानिनः शत्रुनिर्जिताः
hataprahatavidhvastā vivarmāyudhavāhanāḥ |
dīnasvarā dūyamānā māninaḥ śatrunirjitāḥ
शिबिरस्थाः पुनर्मन्त्रं मन्त्रयन्ति स्म कौरवाः ।
भग्नदंष्ट्रा हतविषाः पादाक्रान्ता इवोरगाः
śibirasthāḥ punarmantraṃ mantrayanti sma kauravāḥ |
bhagnadaṃṣṭrā hataviṣāḥ pādākrāntā ivoragāḥ
तानब्रवीत्ततः कर्णः क्रुद्वः सर्प इव श्वसन् ।
करं करेण निष्पीड्य प्रेक्षमाणस्तवात्मजम्
tānabravīttataḥ karṇaḥ krudvaḥ sarpa iva śvasan |
karaṃ kareṇa niṣpīḍya prekṣamāṇastavātmajam
यत्तो दृढश्च दक्षश्च धृतिमानर्जुनः सदा ।
सम्बोधयति चाप्येनं यथाकालमधोक्षजः
yatto dṛḍhaśca dakṣaśca dhṛtimānarjunaḥ sadā |
sambodhayati cāpyenaṃ yathākālamadhokṣajaḥ
सहसाऽस्त्रविसर्गेण वयं तेनाद्य वञ्चिताः ।
श्वस्त्वहं तस्य सङ्कल्पं सर्वं हन्ता महीपते
sahasā'stravisargeṇa vayaṃ tenādya vañcitāḥ |
śvastvahaṃ tasya saṅkalpaṃ sarvaṃ hantā mahīpate
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुजज्ञे नृपोत्तमान् ।
तेऽनुज्ञाता नृपाः सर्वे स्वानि वेश्मानि भेजिरे
evamuktastathetyuktvā so'nujajñe nṛpottamān |
te'nujñātā nṛpāḥ sarve svāni veśmāni bhejire
सुखोषितास्तां रजनीं हृष्टा युद्वाय निर्ययुः ।
तेऽपश्यन्विहितं व्यूहं धर्मराजेन दुर्जयम् ।
प्रयत्नात्कुरुमुख्येन बृहस्पत्युशनोमतात्
sukhoṣitāstāṃ rajanīṃ hṛṣṭā yudvāya niryayuḥ |
te'paśyanvihitaṃ vyūhaṃ dharmarājena durjayam |
prayatnātkurumukhyena bṛhaspatyuśanomatāt
अथ प्रतीपकर्तारं प्रवीरं परवीरहा ।
सस्मार वृषभस्कन्धं कर्णं दुर्योधनस्तदा
atha pratīpakartāraṃ pravīraṃ paravīrahā |
sasmāra vṛṣabhaskandhaṃ karṇaṃ duryodhanastadā
पुरन्दरसमं युद्वे मरुद्गणसमं बले ।
कार्तवीर्यसमं वीर्ये कर्णं राज्ञोऽगमन्मनः
purandarasamaṃ yudve marudgaṇasamaṃ bale |
kārtavīryasamaṃ vīrye karṇaṃ rājño'gamanmanaḥ
सर्वेषां चैव सैन्यानां कर्णमेवागमन्मनः ।
सूतपुत्रं महेष्वासं बन्धुमात्ययिकेष्विव
sarveṣāṃ caiva sainyānāṃ karṇamevāgamanmanaḥ |
sūtaputraṃ maheṣvāsaṃ bandhumātyayikeṣviva
धृतराष्ट्र उवाच
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा ।
यद्वोऽगमन्मनो मन्दाः कर्णं वैकर्तनं प्रति
tato duryodhanaḥ sūta paścātkimakarottadā |
yadvo'gamanmano mandāḥ karṇaṃ vaikartanaṃ prati
अप्यपश्यत राधेयं शीतार्ता इव भास्करम् ।
कृतेऽवहारे सैन्यानां प्रवृत्ते च रणे पुनः
apyapaśyata rādheyaṃ śītārtā iva bhāskaram |
kṛte'vahāre sainyānāṃ pravṛtte ca raṇe punaḥ
दुर्योधनं च तत्राजौ पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वाऽपि भृशार्दितम्
duryodhanaṃ ca tatrājau pāṇḍavena bhṛśārditam |
parākrāntānpāṇḍusutāndṛṣṭvā'pi bhṛśārditam
कथं वैकर्तनः कर्णस्तत्रायुध्यत सञ्जय ।
कथं च पाण्डवाः सर्वे युयुधुस्तत्र सूतजम्
kathaṃ vaikartanaḥ karṇastatrāyudhyata sañjaya |
kathaṃ ca pāṇḍavāḥ sarve yuyudhustatra sūtajam
कर्णो ह्येको महाबाहुर्हन्यात्पार्थान्ससृञ्जयान् ।
कर्णस्य भुजयोर्वीर्यं शक्रविष्णुसमं युधि
karṇo hyeko mahābāhurhanyātpārthānsasṛñjayān |
karṇasya bhujayorvīryaṃ śakraviṣṇusamaṃ yudhi
तस्य शस्त्राणि घोराणि विक्रमश्च महात्मनः ।
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मत्तो दुर्योधनो नृपः
tasya śastrāṇi ghorāṇi vikramaśca mahātmanaḥ |
karṇamāśritya saṅgrāme matto duryodhano nṛpaḥ
दुर्योधनं ततो दृष्ट्वा पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा चापि महारथः
duryodhanaṃ tato dṛṣṭvā pāṇḍavena bhṛśārditam |
parākrāntānpāṇḍusutāndṛṣṭvā cāpi mahārathaḥ
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मन्दो दुर्योधनः पुनः ।
जेतुमुत्सहते पार्थान्सपुत्रान्सहकेशवान्
karṇamāśritya saṅgrāme mando duryodhanaḥ punaḥ |
jetumutsahate pārthānsaputrānsahakeśavān
यः सौबलं तथा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णं चाग्रतिमं युद्वे देवैरपि दुरुत्सहम्
yaḥ saubalaṃ tathā tāta nītimāniti manyate |
karṇaṃ cāgratimaṃ yudve devairapi durutsaham
मन्यतेऽभ्यधिकं पार्थादेवं चास्य हृदि स्थितम् ।
विजेष्यति रणे कर्ण एकः पर्थान्ससोमकान् ।
मम चैव सदा मन्दः शंसते नित्यमग्रतः
manyate'bhyadhikaṃ pārthādevaṃ cāsya hṛdi sthitam |
vijeṣyati raṇe karṇa ekaḥ parthānsasomakān |
mama caiva sadā mandaḥ śaṃsate nityamagrataḥ
अहो बत महद्दुःखं यत्र पाण्डुसुतान्रणे ।
नातरद्रभसः कर्णो दैवं नूनं परायणम्
aho bata mahadduḥkhaṃ yatra pāṇḍusutānraṇe |
nātaradrabhasaḥ karṇo daivaṃ nūnaṃ parāyaṇam
अहो द्यूतस्य निष्ठेयं घोरा सम्प्रति वर्तते
aho dyūtasya niṣṭheyaṃ ghorā samprati vartate
अहो तीव्राणि दुःखानि दुर्योधनकृतान्यहम् ।
सोढा घोराणि बहुशः शल्यभूतानि सञ्जय
aho tīvrāṇi duḥkhāni duryodhanakṛtānyaham |
soḍhā ghorāṇi bahuśaḥ śalyabhūtāni sañjaya
सौबलं च तदा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णश्च रभसो नित्यं राजा त चाप्यनुव्रतः
saubalaṃ ca tadā tāta nītimāniti manyate |
karṇaśca rabhaso nityaṃ rājā ta cāpyanuvrataḥ
यदेवं वर्तमानेषु महायुद्वेषु सञ्जय ।
अश्रौषं निहतान्पुत्रान्नित्यमेव विनिर्जितान्
yadevaṃ vartamāneṣu mahāyudveṣu sañjaya |
aśrauṣaṃ nihatānputrānnityameva vinirjitān
न पाण्डवानां समरे कश्चिदस्ति हतः किल ।
स्त्रीमध्यमिव गाहन्ते दैवं तु बलवत्तरम्
na pāṇḍavānāṃ samare kaścidasti hataḥ kila |
strīmadhyamiva gāhante daivaṃ tu balavattaram
सञ्जय उवाच
[राजन्पूर्वनिमित्तानि धर्मिष्ठानि विचिन्तय] ।
[rājanpūrvanimittāni dharmiṣṭhāni vicintaya] |
अतिक्रान्तं हि यत्कार्यं पश्चाच्चिन्तयते नरः ।
तच्चास्य न भवेत्कार्यं चिन्तया च विनश्यति
atikrāntaṃ hi yatkāryaṃ paścāccintayate naraḥ |
taccāsya na bhavetkāryaṃ cintayā ca vinaśyati
तदिदं तव कार्यं तु दूरप्राप्तं विजानता ।
न कृतं यत्त्वया पूर्वं प्राप्ताप्राप्तविचारणम्
tadidaṃ tava kāryaṃ tu dūraprāptaṃ vijānatā |
na kṛtaṃ yattvayā pūrvaṃ prāptāprāptavicāraṇam
उक्तोऽसि बहुधा राज्ञन्मा युध्यस्वेति पाण्डवैः ।
न च तत्त्वग्रहीर्द्वेषात्पाण्डवेषु विशाम्पते
ukto'si bahudhā rājñanmā yudhyasveti pāṇḍavaiḥ |
na ca tattvagrahīrdveṣātpāṇḍaveṣu viśāmpate
त्वया पापानि घोराणि समाचीर्णानि पाण्डुषु ।
त्वत्कृते वर्तते घोरः पार्थिवानां जनक्षयः
tvayā pāpāni ghorāṇi samācīrṇāni pāṇḍuṣu |
tvatkṛte vartate ghoraḥ pārthivānāṃ janakṣayaḥ
तत्त्विदानीमतिक्रान्तं मा शुचो भरतर्षभ ।
शृणु सर्वं यथावृत्तं घोरं वैशसमुच्यते
tattvidānīmatikrāntaṃ mā śuco bharatarṣabha |
śṛṇu sarvaṃ yathāvṛttaṃ ghoraṃ vaiśasamucyate
प्रभातायां रजन्यां तु कर्णो राजानमभ्ययात् ।
समेत्य च महाबाहुर्दुर्योधनमथाब्रवीत्
prabhātāyāṃ rajanyāṃ tu karṇo rājānamabhyayāt |
sametya ca mahābāhurduryodhanamathābravīt
कर्ण उवाच
अद्य राजन्समेष्यामि पाण्डवेन यशस्विना ।
निहनिष्यामि तं वीरं स वा मां निहनिष्यति
adya rājansameṣyāmi pāṇḍavena yaśasvinā |
nihaniṣyāmi taṃ vīraṃ sa vā māṃ nihaniṣyati
बहुत्वान्मम कार्याणां तथा पार्थस्य भारत ।
नाभूत्समागमो राजन्मम चैवार्जुनस्य च
bahutvānmama kāryāṇāṃ tathā pārthasya bhārata |
nābhūtsamāgamo rājanmama caivārjunasya ca
इदं तु मे यथाप्रज्ञं शृणु वाक्यं विशाम्पते ।
अनिहत्य रणे पार्थं नाहमेष्यामि भारत
idaṃ tu me yathāprajñaṃ śṛṇu vākyaṃ viśāmpate |
anihatya raṇe pārthaṃ nāhameṣyāmi bhārata
हतप्रवीरे सैन्येऽस्मिन्मयि चावस्थिते युधि ।
अभियास्यति मां पार्थः शक्रशक्तिविनाकृतम्
hatapravīre sainye'sminmayi cāvasthite yudhi |
abhiyāsyati māṃ pārthaḥ śakraśaktivinākṛtam
ततः श्रेयस्करं यच्च तन्निबोध जनेश्वर ।
आयुधानां च मे वीर्यं दिव्यानामर्जुनस्य च
tataḥ śreyaskaraṃ yacca tannibodha janeśvara |
āyudhānāṃ ca me vīryaṃ divyānāmarjunasya ca
कार्यस्य महतो भेदे लाघवे दूरपातने ।
सौष्ठवे चास्त्रपाते च सव्यसाची न मत्समः
kāryasya mahato bhede lāghave dūrapātane |
sauṣṭhave cāstrapāte ca savyasācī na matsamaḥ
प्राणे शौर्येऽथ विज्ञाने विक्रमे चापि भारत ।
निमित्तज्ञानयोगे च सव्यसाची न मत्समः
prāṇe śaurye'tha vijñāne vikrame cāpi bhārata |
nimittajñānayoge ca savyasācī na matsamaḥ
सर्वायुधमहामात्रं विजयं नाम तद्वनुः ।
इन्द्रार्थं प्रियकामेन निर्मितं विश्वकर्मणा
sarvāyudhamahāmātraṃ vijayaṃ nāma tadvanuḥ |
indrārthaṃ priyakāmena nirmitaṃ viśvakarmaṇā
येन दैत्यगणान्राजञ्जितवान्वै शतक्रतुः ।
यस्य घोषेण दैत्यानां व्यामुह्यन्त दिशो दश
yena daityagaṇānrājañjitavānvai śatakratuḥ |
yasya ghoṣeṇa daityānāṃ vyāmuhyanta diśo daśa
तद्भार्गवाय प्रायच्छच्छक्रः परमसम्मतम् ।
तद्दिव्यं भार्गवो मह्यमददद्वनुरत्तमम्
tadbhārgavāya prāyacchacchakraḥ paramasammatam |
taddivyaṃ bhārgavo mahyamadadadvanurattamam
तेन योत्स्ये महाबाहुमर्जुनं जयतां वरम् ।
यथेन्द्रः समरे सर्वान्दैतेयान्वै समागतान् ।
निजघान तथा सर्वाञ्जेष्यामि युधि पाण्डवान्
tena yotsye mahābāhumarjunaṃ jayatāṃ varam |
yathendraḥ samare sarvāndaiteyānvai samāgatān |
nijaghāna tathā sarvāñjeṣyāmi yudhi pāṇḍavān
धनुर्घोरं रामदत्तं गाण्डीवात्तद्विशिष्यते ।
त्रिस्सप्तकृत्वः पृथिवी धनुषा येन निर्जिता
dhanurghoraṃ rāmadattaṃ gāṇḍīvāttadviśiṣyate |
trissaptakṛtvaḥ pṛthivī dhanuṣā yena nirjitā
धनुषो ह्यस्य कर्माणि दिव्यानि प्राह भार्गवः ।
तद्रामो ह्यददन्मह्यं तेन योत्स्यामि पाण्डवम्
dhanuṣo hyasya karmāṇi divyāni prāha bhārgavaḥ |
tadrāmo hyadadanmahyaṃ tena yotsyāmi pāṇḍavam
अद्य दुर्योधनाहं त्वां नन्दयिष्ये सबान्धवम् ।
निहत्य समरे वीरमर्जुनं जयतां वरम्
adya duryodhanāhaṃ tvāṃ nandayiṣye sabāndhavam |
nihatya samare vīramarjunaṃ jayatāṃ varam
सपर्वतवनद्वीपा हतवीरा ससागरा ।
पुत्रपौत्रप्रतिष्ठा ते भविष्यत्यद्य पार्थिव
saparvatavanadvīpā hatavīrā sasāgarā |
putrapautrapratiṣṭhā te bhaviṣyatyadya pārthiva
नाशक्यं विद्यते मेऽद्य त्वत्प्रियार्थं विशेषतः ।
सम्यग्धर्मानुरक्तस्य सिद्विरात्मवतो यथा
nāśakyaṃ vidyate me'dya tvatpriyārthaṃ viśeṣataḥ |
samyagdharmānuraktasya sidvirātmavato yathā
न हि मे विक्रमं सोढुं स शक्तोऽग्निं तरुर्यथा ।
अवश्यं तु मया वाच्यं येन हीनोऽस्मि फल्गुनात्
na hi me vikramaṃ soḍhuṃ sa śakto'gniṃ taruryathā |
avaśyaṃ tu mayā vācyaṃ yena hīno'smi phalgunāt
ज्या तस्य धनुषो दिव्या तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
सारथिस्तस्य गोविन्दो मम तादृङ्ग विद्यते
jyā tasya dhanuṣo divyā tathā'kṣayye maheṣudhī |
sārathistasya govindo mama tādṛṅga vidyate
तस्य दिव्यं धनुः श्रेष्ठं गाण्डीवमजितं युधि ।
विजयं च महद्दिव्यं ममापि धनुरुत्तमम्
tasya divyaṃ dhanuḥ śreṣṭhaṃ gāṇḍīvamajitaṃ yudhi |
vijayaṃ ca mahaddivyaṃ mamāpi dhanuruttamam
तत्राहमधिकः पार्थाद्वनुषा तेन पार्थिव ।
येन चाप्यधिको वीरः पाण्डवस्तन्निबोध मे
tatrāhamadhikaḥ pārthādvanuṣā tena pārthiva |
yena cāpyadhiko vīraḥ pāṇḍavastannibodha me
रश्मिग्राहश्च दाशार्हः सर्वलोकनमस्कृतः ।
अग्निदत्तश्च वै दिव्यो रथः काञ्चनभूषणः
raśmigrāhaśca dāśārhaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ |
agnidattaśca vai divyo rathaḥ kāñcanabhūṣaṇaḥ
अच्छेद्याः सर्वतो वीर वाजिनश्च मनोजवाः ।
ध्वजश्च दिव्यो द्युतिमान्वानरोपि भयङ्करः
acchedyāḥ sarvato vīra vājinaśca manojavāḥ |
dhvajaśca divyo dyutimānvānaropi bhayaṅkaraḥ
कृष्णश्च जगतः स्रष्टा रथं तमभिरक्षति ।
एभिस्त्रिभिरहं हीनो युद्वुमिच्छामि पाण्डवम्
kṛṣṇaśca jagataḥ sraṣṭā rathaṃ tamabhirakṣati |
ebhistribhirahaṃ hīno yudvumicchāmi pāṇḍavam
अयं तु सदृशः शौरेः शल्यः समितिशोभनः ।
सारथ्यं यदि मे कुर्याद्द्रुवस्ते विजयो भवेत्
ayaṃ tu sadṛśaḥ śaureḥ śalyaḥ samitiśobhanaḥ |
sārathyaṃ yadi me kuryāddruvaste vijayo bhavet
तस्य मे सारथिः शल्यो भवत्वसुकरः परैः ।
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु मे
tasya me sārathiḥ śalyo bhavatvasukaraḥ paraiḥ |
nārācāngārdhrapatrāṃśca śakaṭāni vahantu me
रथाश्च मुख्या राजेन्द्र युक्ता वाजिभिरुत्तमैः ।
आयान्तु पश्चात्सततं मामेव भरतर्षभ
rathāśca mukhyā rājendra yuktā vājibhiruttamaiḥ |
āyāntu paścātsatataṃ māmeva bharatarṣabha
एवमभ्यधिकः पार्थाद्भविष्यामि गुणैरहम् ।
शल्योप्यभ्यधिकः कृष्णादर्जुनादपिचाप्यहम्
evamabhyadhikaḥ pārthādbhaviṣyāmi guṇairaham |
śalyopyabhyadhikaḥ kṛṣṇādarjunādapicāpyaham
यथाऽश्वहृदयं वेद दाशार्हः परवीरहा ।
तथा शल्यो विजानीते हयज्ञानं महारथः
yathā'śvahṛdayaṃ veda dāśārhaḥ paravīrahā |
tathā śalyo vijānīte hayajñānaṃ mahārathaḥ
बाहुवीर्ये समो नास्ति मद्रराजस्य कश्चन ।
तथाऽस्त्रे मत्समो नास्ति कश्चिदेव धनुर्धरः
bāhuvīrye samo nāsti madrarājasya kaścana |
tathā'stre matsamo nāsti kaścideva dhanurdharaḥ
तथा शल्यसमो नास्ति हयज्ञाने हि कश्चन ।
सोऽयमभ्यधिकः कृष्णाद्भविष्यति रथो मम
tathā śalyasamo nāsti hayajñāne hi kaścana |
so'yamabhyadhikaḥ kṛṣṇādbhaviṣyati ratho mama
एवं कृते रथस्थोऽहं गुणैरभ्यधिकोऽर्जुनात् ।
विजयेयमहं सङ्ख्ये फल्गुनं कुरुसत्तम
evaṃ kṛte rathastho'haṃ guṇairabhyadhiko'rjunāt |
vijayeyamahaṃ saṅkhye phalgunaṃ kurusattama
समुद्यातुं न शक्ष्यन्ति देवा अपि सवासवाः ।
एतत्कृतं महाराज त्वयेच्छामि परन्तप
samudyātuṃ na śakṣyanti devā api savāsavāḥ |
etatkṛtaṃ mahārāja tvayecchāmi parantapa
क्रियतामेष कामो मे मा वः कालोऽत्यगादयम् ।
एवं कृते कृतं मह्यं त्वया सर्वं भविष्यति
kriyatāmeṣa kāmo me mā vaḥ kālo'tyagādayam |
evaṃ kṛte kṛtaṃ mahyaṃ tvayā sarvaṃ bhaviṣyati
ततो द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे यत्करिष्यामि भारत ।
सर्वथा पाण्डवान्सङ्ख्ये विजेष्ये वै समागतान्
tato drakṣyasi saṅgrāme yatkariṣyāmi bhārata |
sarvathā pāṇḍavānsaṅkhye vijeṣye vai samāgatān
न हि मे समरे शक्ताः समुद्यातुं सुरासुराः ।
किमु पाण्डुसुता राजन्रणे मानुषयोनयः
na hi me samare śaktāḥ samudyātuṃ surāsurāḥ |
kimu pāṇḍusutā rājanraṇe mānuṣayonayaḥ
सञ्जय उवाच
एवमुक्तस्तव सुतः कर्णेनाहवशोभिना ।
सम्पूज्य सम्प्रहृष्टात्मा ततो राधेयमब्रवीत्
evamuktastava sutaḥ karṇenāhavaśobhinā |
sampūjya samprahṛṣṭātmā tato rādheyamabravīt
दुर्योधन उवाच
एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वं कर्ण मन्यसे ।
सोपासङ्गा रथाः साश्वाः स्वनुयास्यन्ति संयुगे
evametatkariṣyāmi yathā tvaṃ karṇa manyase |
sopāsaṅgā rathāḥ sāśvāḥ svanuyāsyanti saṃyuge
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु ते ।
अनुयास्याम कर्ण त्वां वयं सर्वे च पार्थिवाः
nārācāngārdhrapatrāṃśca śakaṭāni vahantu te |
anuyāsyāma karṇa tvāṃ vayaṃ sarve ca pārthivāḥ
सञ्जय उवाच
एवमुक्त्वा महाराज तव पुत्रः प्रतापवान् ।
अभिगम्याब्रवीद्राजा मद्रराजमिदं वचः
evamuktvā mahārāja tava putraḥ pratāpavān |
abhigamyābravīdrājā madrarājamidaṃ vacaḥ
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)