अध्याय 34: गंगा के जल से वीर प्रकट होते हैं

ततो निशायां प्राप्तायां कृतसायाह्निकक्रियाः ।
व्यासमभ्यगमन्सर्वे ये तत्रासन्समागताः

tato niśāyāṃ prāptāyāṃ kṛtasāyāhnikakriyāḥ |
vyāsamabhyagamansarve ye tatrāsansamāgatāḥ

धृतराष्ट्रस्तु धर्मात्मा पाण्डवैः सहितस्तदा ।
शुचिरेकमनाः सार्धमृषिभिस्तैरुपाविशत्

dhṛtarāṣṭrastu dharmātmā pāṇḍavaiḥ sahitastadā |
śucirekamanāḥ sārdhamṛṣibhistairupāviśat

गान्धार्या सह नार्यस्तु सहिताः समुपाविशन् ।
पौरजानपदश्चापि जनः सर्वो यथा वयः

gāndhāryā saha nāryastu sahitāḥ samupāviśan |
paurajānapadaścāpi janaḥ sarvo yathā vayaḥ

ततो व्यासो महातेजाः पुण्यं भागीरथीजलम् ।
अवतीर्याजुहावाथ सँर्वाल्लोकान्महामुनिः

tato vyāso mahātejāḥ puṇyaṃ bhāgīrathījalam |
avatīryājuhāvātha sam̐rvāllokānmahāmuniḥ

पाण्डवानां च ये योधाः कौरवाणां च सर्वशः ।
राजानश्च महाभागा नानादेशनिवासिनः ।
प्रतीक्ष्य तस्थुस्ते सर्वे तेषामागमनं प्रति

pāṇḍavānāṃ ca ye yodhāḥ kauravāṇāṃ ca sarvaśaḥ |
rājānaśca mahābhāgā nānādeśanivāsinaḥ |
pratīkṣya tasthuste sarve teṣāmāgamanaṃ prati

ततः सुतुमुलः शब्दो जलान्ते जनमेजय ।
प्रादुरासीद्यथायोगं कुरुपाण्डवसेनयोः

tataḥ sutumulaḥ śabdo jalānte janamejaya |
prādurāsīdyathāyogaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ

ततस्ते पार्थिवाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
ससैन्याः सलिलात्तस्मात्समुत्तस्थुः सहस्रशः

tataste pārthivāḥ sarve bhīṣmadroṇapurogamāḥ |
sasainyāḥ salilāttasmātsamuttasthuḥ sahasraśaḥ

विराटद्रुपदौ चैव सहपुत्रौ ससैनिकौ ।
द्रौपदेयाश्च सौभद्रो राक्षसश्च घटोत्कचः

virāṭadrupadau caiva sahaputrau sasainikau |
draupadeyāśca saubhadro rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ

कर्णदुर्योधनौ चैव शकुनिश्च महारथः ।
दुःशासनादयश्चैव धार्तराष्ट्रा महाबलाः

karṇaduryodhanau caiva śakuniśca mahārathaḥ |
duḥśāsanādayaścaiva dhārtarāṣṭrā mahābalāḥ

जारासन्धिर्भगदत्तो जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो वृषसेनश्च सानुजः

jārāsandhirbhagadatto jalasandhaśca vīryavān |
bhūriśravāḥ śalaḥ śalyo vṛṣasenaśca sānujaḥ

लक्ष्मणो राजपुत्रश्च धृष्टद्युम्नस्सहात्मजः ।
शिखण्डिपुत्राः सर्वे च धृष्टकेतुश्च सानुज

lakṣmaṇo rājaputraśca dhṛṣṭadyumnassahātmajaḥ |
śikhaṇḍiputrāḥ sarve ca dhṛṣṭaketuśca sānuja

अचलो वृषकश्चैव राक्षसश्चाप्यलायुधः ।
बाह्लिकः सोमदत्तश्च चेकितानश्च पार्थिवः

acalo vṛṣakaścaiva rākṣasaścāpyalāyudhaḥ |
bāhlikaḥ somadattaśca cekitānaśca pārthivaḥ

एते चान्ये च बहवो बहुत्वाद्ये न कीर्तिताः ।
सर्वे भासुरदेहास्ते समुत्तस्थुर्जलात्ततः

ete cānye ca bahavo bahutvādye na kīrtitāḥ |
sarve bhāsuradehāste samuttasthurjalāttataḥ

यस्य् वीरस्य यो वेषो यो ध्वजो यच्च वाहनम् ।
यद्वर्म यत्प्रहरणं तेन तेन स दृश्यते

yasy vīrasya yo veṣo yo dhvajo yacca vāhanam |
yadvarma yatpraharaṇaṃ tena tena sa dṛśyate

दिव्यांबरधराः सर्वे सर्वे भ्राजिष्णुकुण्डलाः ।
निर्वैरा निरहङ्कारा विगतक्रोधमत्सराः

divyāṃbaradharāḥ sarve sarve bhrājiṣṇukuṇḍalāḥ |
nirvairā nirahaṅkārā vigatakrodhamatsarāḥ

गन्धर्वैरुपगीयन्तः स्तूयमानाश्च बन्दिभिः ।
दिव्यमाल्यस्रजोपेतास्तथा दिव्याप्सरोवृताः

gandharvairupagīyantaḥ stūyamānāśca bandibhiḥ |
divyamālyasrajopetāstathā divyāpsarovṛtāḥ

धृतराष्ट्रस्य च तदा दिव्यं चक्षुर्नराधिप ।
मुनिः सत्यवतीपुत्रः प्रीतः प्रादात्तपोबलात्

dhṛtarāṣṭrasya ca tadā divyaṃ cakṣurnarādhipa |
muniḥ satyavatīputraḥ prītaḥ prādāttapobalāt

दिव्यज्ञानबलोपेता गान्धारी च यशस्विनी ।
ददर्श पुत्रांस्तान्सर्वान्ये चान्येऽपि मृघे हताः

divyajñānabalopetā gāndhārī ca yaśasvinī |
dadarśa putrāṃstānsarvānye cānye'pi mṛghe hatāḥ

तदद्भुतमचिन्त्यं च सुमहद्रोमहर्षमम् ।
विस्मितः स जनः सर्वो ददर्शानिमिषेक्षणः

tadadbhutamacintyaṃ ca sumahadromaharṣamam |
vismitaḥ sa janaḥ sarvo dadarśānimiṣekṣaṇaḥ

तदुत्सवमहोदग्रं हृष्टनारीनराकुलम् ।
आश्चर्यभूतं ददृशे चित्रं पटगतं यथा

tadutsavamahodagraṃ hṛṣṭanārīnarākulam |
āścaryabhūtaṃ dadṛśe citraṃ paṭagataṃ yathā

धृतराष्ट्रस्तु तान्सर्वान्पश्यन्दिव्येन चक्षुषा ।
मुमुदे भरतश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य वै मुनेः

dhṛtarāṣṭrastu tānsarvānpaśyandivyena cakṣuṣā |
mumude bharataśreṣṭha prasādāttasya vai muneḥ