अध्याय 122: गोमाताएँ सुमित्र को गोलोक ले जाती हैं

यास्तु गोमातरस्तस्य कामचारिण्य आगताः ।
समीपं हि सुमित्रस्य कृतज्ञाः समुपस्थिताः

yāstu gomātarastasya kāmacāriṇya āgatāḥ |
samīpaṃ hi sumitrasya kṛtajñāḥ samupasthitāḥ

अभिप्रशस्य चैवाहुस्तमृषिं पुण्यदर्शनाः ।
गोलोकादागता वेद वृषगोमातरो वयम्

abhipraśasya caivāhustamṛṣiṃ puṇyadarśanāḥ |
golokādāgatā veda vṛṣagomātaro vayam

सुप्रीताः स्म वरं गृह्ण यमिच्छसि महामुने ।
यद्भि गोषु परां बुद्धिं कृतवानसि नित्यदा

suprītāḥ sma varaṃ gṛhṇa yamicchasi mahāmune |
yadbhi goṣu parāṃ buddhiṃ kṛtavānasi nityadā

प्रीतोस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मां गोमातरः शुभाः ।
सुप्रीतमनसः सर्वास्तिष्ठन्ते च वरप्रदाः

prītosmyanugṛhītosmi yanmāṃ gomātaraḥ śubhāḥ |
suprītamanasaḥ sarvāstiṣṭhante ca varapradāḥ

भवेद्गोष्वेव मे भक्तिर्यथैवाद्य तथा सदा ।
गोघ्नाश्चैवावसीदन्तु नरा ब्रह्मद्विषश्च ये

bhavedgoṣveva me bhaktiryathaivādya tathā sadā |
goghnāścaivāvasīdantu narā brahmadviṣaśca ye

एवमेतदृषिश्रेष्ठ हितं वदसि नः प्रियम् ।
एहि गच्छ सहाऽस्माभिर्गोलोकमृषिसत्तम

evametadṛṣiśreṣṭha hitaṃ vadasi naḥ priyam |
ehi gaccha sahā'smābhirgolokamṛṣisattama

यूयमिष्टां गतिं यान्तु न ह्यहं गन्तुमुत्सहे ।
इमा गावः समुत्सृज्य तपस्विन्यो मम प्रियाः

yūyamiṣṭāṃ gatiṃ yāntu na hyahaṃ gantumutsahe |
imā gāvaḥ samutsṛjya tapasvinyo mama priyāḥ

तास्तु तस्य वचः श्रुत्वा कपिलानां सुदारुणम् ।
नित्युस्तमृषिमुत्क्षिप्य भार्गवं नभ उद्वहन्

tāstu tasya vacaḥ śrutvā kapilānāṃ sudāruṇam |
nityustamṛṣimutkṣipya bhārgavaṃ nabha udvahan

कलेवरं तु तत्रैव तस्य संन्यस्य मातरः ।
निष्कृष्य करणं योगादानयन्भार्गवस्य वै

kalevaraṃ tu tatraiva tasya saṃnyasya mātaraḥ |
niṣkṛṣya karaṇaṃ yogādānayanbhārgavasya vai

सर्वं चास्य तदाचख्युः कपिलानां विचेष्टितम् ।
यदर्थं हरणं गोभिर्गोलोकं लोकमातरः

sarvaṃ cāsya tadācakhyuḥ kapilānāṃ viceṣṭitam |
yadarthaṃ haraṇaṃ gobhirgolokaṃ lokamātaraḥ

ततस्तु कपिलास्तत्र तस्य दृष्ट्वा कलेवरम् ।
तथाप्रतिज्ञं शृङ्गैश्च खुरैश्चाप्यवचूर्णयन्

tatastu kapilāstatra tasya dṛṣṭvā kalevaram |
tathāpratijñaṃ śṛṅgaiśca khuraiścāpyavacūrṇayan

ततः संछिद्य बहुधा भार्गवं नृपसत्तम ।
युयुर्यत्रेतरा गावस्तच्च सर्वं न्यवेदयन्

tataḥ saṃchidya bahudhā bhārgavaṃ nṛpasattama |
yuyuryatretarā gāvastacca sarvaṃ nyavedayan

अथ गोमातृभिः शप्तास्ता गावः पृथिवीचराः ।
अमेध्यवदनाः क्षिप्रं भवध्वं ब्रह्मघातकाः

atha gomātṛbhiḥ śaptāstā gāvaḥ pṛthivīcarāḥ |
amedhyavadanāḥ kṣipraṃ bhavadhvaṃ brahmaghātakāḥ

एवं कृतज्ञा गावो हि यता गोमातरो नृप ।
ऋषिश्च प्राप्तवाँल्लोकं गावश्च परिमोक्षिताः

evaṃ kṛtajñā gāvo hi yatā gomātaro nṛpa |
ṛṣiśca prāptavām̐llokaṃ gāvaśca parimokṣitāḥ