अध्याय 84: ऋषियों की स्तुति और वसुदेव का यज्ञ

श्रुत्वा पृथा सुबलपुत्र्यथ याज्ञसेनी
माधव्यथ क्षितिपपत्न्य उत स्वगोप्यः ।
कृष्णेऽखिलात्मनि हरौ प्रणयानुबन्धं
सर्वा विसिस्म्युरलमश्रुकलाकुलाक्ष्यः

śrutvā pṛthā subalaputryatha yājñasenī
mādhavyatha kṣitipapatnya uta svagopyaḥ |
kṛṣṇe'khilātmani harau praṇayānubandhaṃ
sarvā visismyuralamaśrukalākulākṣyaḥ

इति सम्भाषमाणासु स्त्रीभिः स्त्रीषु नृभिर्नृषु ।
आययुर्मुनयस्तत्र कृष्णरामदिदृक्षया

iti sambhāṣamāṇāsu strībhiḥ strīṣu nṛbhirnṛṣu |
āyayurmunayastatra kṛṣṇarāmadidṛkṣayā

द्वैपायनो नारदश्च च्यवनो देवलोऽसितः ।
विश्वामित्रः शतानन्दो भरद्वाजोऽथ गौतमः

dvaipāyano nāradaśca cyavano devalo'sitaḥ |
viśvāmitraḥ śatānando bharadvājo'tha gautamaḥ

रामः सशिष्यो भगवान् वसिष्ठो गालवो भृगुः ।
पुलस्त्यः कश्यपोऽत्रिश्च मार्कण्डेयो बृहस्पतिः

rāmaḥ saśiṣyo bhagavān vasiṣṭho gālavo bhṛguḥ |
pulastyaḥ kaśyapo'triśca mārkaṇḍeyo bṛhaspatiḥ

द्वितस्त्रितश्चैकतश्च ब्रह्मपुत्रास्तथाङ्गिराः ।
अगस्त्यो याज्ञवल्क्यश्च वामदेवादयोऽपरे

dvitastritaścaikataśca brahmaputrāstathāṅgirāḥ |
agastyo yājñavalkyaśca vāmadevādayo'pare

तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय प्रागासीना नृपादयः ।
पाण्डवाः कृष्णरामौ च प्रणेमुर्विश्ववन्दितान्

tāndṛṣṭvā sahasotthāya prāgāsīnā nṛpādayaḥ |
pāṇḍavāḥ kṛṣṇarāmau ca praṇemurviśvavanditān

तान् आनर्चुर्यथा सर्वे सहरामोऽच्युतोऽर्चयत् ।
स्वागतासनपाद्यार्घ्य माल्यधूपानुलेपनैः

tān ānarcuryathā sarve saharāmo'cyuto'rcayat |
svāgatāsanapādyārghya mālyadhūpānulepanaiḥ

उवाच सुखमासीनान् भगवान् धर्मगुप्तनुः ।
सदसस्तस्य महतो यतवाचोऽनुश्रृण्वतः

uvāca sukhamāsīnān bhagavān dharmaguptanuḥ |
sadasastasya mahato yatavāco'nuśrṛṇvataḥ

अहो वयं जन्मभृतो लब्धं कार्त्स्न्येन तत्फलम् ।
देवानामपि दुष्प्रापं यद् योगेश्वरदर्शनम्

aho vayaṃ janmabhṛto labdhaṃ kārtsnyena tatphalam |
devānāmapi duṣprāpaṃ yad yogeśvaradarśanam

किं स्वल्पतपसां नॄणां अर्चायां देवचक्षुषाम् ।
दर्शनस्पर्शनप्रश्न प्रह्वपादार्चनादिकम्

kiṃ svalpatapasāṃ nṝṇāṃ arcāyāṃ devacakṣuṣām |
darśanasparśanapraśna prahvapādārcanādikam

न ह्यम्मयानि तीर्थानि न देवा मृच्छिलामयाः ।
ते पुनन्त्युरुकालेन दर्शनादेव साधवः

na hyammayāni tīrthāni na devā mṛcchilāmayāḥ |
te punantyurukālena darśanādeva sādhavaḥ

नाग्निर्न सूर्यो न च चन्द्रतारका
न भूर्जलं खं श्वसनोऽथ वाङ्मनः ।
उपासिता भेदकृतो हरन्त्यघं
विपश्चितो घ्नन्ति मुहूर्तसेवया

nāgnirna sūryo na ca candratārakā
na bhūrjalaṃ khaṃ śvasano'tha vāṅmanaḥ |
upāsitā bhedakṛto harantyaghaṃ
vipaścito ghnanti muhūrtasevayā

यस्यात्मबुद्धिः कुणपे त्रिधातुके
स्वधीः कलत्रादिषु भौम इज्यधीः ।
यत्तीर्थबुद्धिः सलिले न कर्हिचित्
जनेष्वभिज्ञेषु स एव गोखरः

yasyātmabuddhiḥ kuṇape tridhātuke
svadhīḥ kalatrādiṣu bhauma ijyadhīḥ |
yattīrthabuddhiḥ salile na karhicit
janeṣvabhijñeṣu sa eva gokharaḥ

निशम्येत्थं भगवतः कृष्णस्याकुण्थमेधसः ।
वचो दुरन्वयं विप्राः तूष्णीमासन् भ्रमद्धियः

niśamyetthaṃ bhagavataḥ kṛṣṇasyākuṇthamedhasaḥ |
vaco duranvayaṃ viprāḥ tūṣṇīmāsan bhramaddhiyaḥ

चिरं विमृश्य मुनय ईश्वरस्येशितव्यताम् ।
जनसङ्ग्रह इत्यूचुः स्मयन्तस्तं जगद्गुरुम्

ciraṃ vimṛśya munaya īśvarasyeśitavyatām |
janasaṅgraha ityūcuḥ smayantastaṃ jagadgurum

यन्मायया तत्त्वविदुत्तमा वयं
विमोहिता विश्वसृजामधीश्वराः ।
यदीशितव्यायति गूढ ईहया
अहो विचित्रं भगवद् विचेष्टितम्

yanmāyayā tattvaviduttamā vayaṃ
vimohitā viśvasṛjāmadhīśvarāḥ |
yadīśitavyāyati gūḍha īhayā
aho vicitraṃ bhagavad viceṣṭitam

अनीह एतद् बहुधैक आत्मना
सृजत्यवत्यत्ति न बध्यते यथा ।
भौमैर्हि भूमिर्बहुनामरूपिणी
अहो विभूम्नश्चरितं विडम्बनम्

anīha etad bahudhaika ātmanā
sṛjatyavatyatti na badhyate yathā |
bhaumairhi bhūmirbahunāmarūpiṇī
aho vibhūmnaścaritaṃ viḍambanam

अथापि काले स्वजनाभिगुप्तये
बिभर्षि सत्त्वं खलनिग्रहाय च ।
स्वलीलया वेदपथं सनातनं
वर्णाश्रमात्मा पुरुषः परो भवान्

athāpi kāle svajanābhiguptaye
bibharṣi sattvaṃ khalanigrahāya ca |
svalīlayā vedapathaṃ sanātanaṃ
varṇāśramātmā puruṣaḥ paro bhavān

ब्रह्म ते हृदयं शुक्लं तपःस्वाध्यायसंयमैः ।
यत्रोपलब्धं सद्व्यक्तं अव्यक्तं च ततः परम्

brahma te hṛdayaṃ śuklaṃ tapaḥsvādhyāyasaṃyamaiḥ |
yatropalabdhaṃ sadvyaktaṃ avyaktaṃ ca tataḥ param

तस्माद् ब्रह्मकुलं ब्रह्मन् शास्त्रयोनेस्त्वमात्मनः ।
सभाजयसि सद्धाम तद् ब्रह्मण्याग्रणीर्भवान्

tasmād brahmakulaṃ brahman śāstrayonestvamātmanaḥ |
sabhājayasi saddhāma tad brahmaṇyāgraṇīrbhavān

अद्य नो जन्मसाफल्यं विद्यायास्तपसो दृशः ।
त्वया सङ्गम्य सद्गत्या यदन्तः श्रेयसां परः

adya no janmasāphalyaṃ vidyāyāstapaso dṛśaḥ |
tvayā saṅgamya sadgatyā yadantaḥ śreyasāṃ paraḥ

नमस्तस्मै भगवते कृष्णायाकुण्ठमेधसे ।
स्वयोगमाययाच्छन्न महिम्ने परमात्मने

namastasmai bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭhamedhase |
svayogamāyayācchanna mahimne paramātmane

न यं विदन्त्यमी भूपा एकारामाश्च वृष्णयः ।
मायाजवनिकाच्छन्नं आत्मानं कालमीश्वरम्

na yaṃ vidantyamī bhūpā ekārāmāśca vṛṣṇayaḥ |
māyājavanikācchannaṃ ātmānaṃ kālamīśvaram

यथा शयानः पुरुष आत्मानं गुणतत्त्वदृक् ।
नाममात्रेन्द्रियाभातं न वेद रहितं परम्

yathā śayānaḥ puruṣa ātmānaṃ guṇatattvadṛk |
nāmamātrendriyābhātaṃ na veda rahitaṃ param

एवं त्वा नाममात्रेषु विषयेष्विन्द्रियेहया ।
मायया विभ्रमच्चित्तो न वेद स्मृत्युपप्लवात्

evaṃ tvā nāmamātreṣu viṣayeṣvindriyehayā |
māyayā vibhramaccitto na veda smṛtyupaplavāt

तस्याद्य ते ददृशिमाङ्घ्रिमघौघमर्ष
तीर्थास्पदं हृदि कृतं सुविपक्वयोगैः ।
उत्सिक्तभक्त्युपहताशय जीवकोशा
आपुर्भवद्गतिमथानुगृहान भक्तान्

tasyādya te dadṛśimāṅghrimaghaughamarṣa
tīrthāspadaṃ hṛdi kṛtaṃ suvipakvayogaiḥ |
utsiktabhaktyupahatāśaya jīvakośā
āpurbhavadgatimathānugṛhāna bhaktān

इत्यनुज्ञाप्य दाशार्हं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरम् ।
राजर्षे स्वाश्रमान् गन्तुं मुनयो दधिरे मनः

ityanujñāpya dāśārhaṃ dhṛtarāṣṭraṃ yudhiṣṭhiram |
rājarṣe svāśramān gantuṃ munayo dadhire manaḥ

तद् वीक्ष्य तानुपव्रज्य वसुदेवो महायशाः ।
प्रणम्य चोपसङ्गृह्य बभाषेदं सुयन्त्रितः

tad vīkṣya tānupavrajya vasudevo mahāyaśāḥ |
praṇamya copasaṅgṛhya babhāṣedaṃ suyantritaḥ

नमो वः सर्वदेवेभ्य ऋषयः श्रोतुमर्हथ ।
कर्मणा कर्मनिर्हारो यथा स्यान्नस्तदुच्यताम्

namo vaḥ sarvadevebhya ṛṣayaḥ śrotumarhatha |
karmaṇā karmanirhāro yathā syānnastaducyatām

नातिचित्रमिदं विप्रा वसुदेवो बुभुत्सया ।
कृष्णं मत्वार्भकं यन्नः पृच्छति श्रेय आत्मनः

nāticitramidaṃ viprā vasudevo bubhutsayā |
kṛṣṇaṃ matvārbhakaṃ yannaḥ pṛcchati śreya ātmanaḥ

सन्निकर्षोऽत्र मर्त्यानां अनादरणकारणम् ।
गाङ्गं हित्वा यथान्याम्भः तत्रत्यो याति शुद्धये

sannikarṣo'tra martyānāṃ anādaraṇakāraṇam |
gāṅgaṃ hitvā yathānyāmbhaḥ tatratyo yāti śuddhaye

यस्यानुभूतिः कालेन लयोत्पत्त्यादिनास्य वै ।
स्वतोऽन्यस्माच्च गुणतो न कुतश्चन रिष्यति

yasyānubhūtiḥ kālena layotpattyādināsya vai |
svato'nyasmācca guṇato na kutaścana riṣyati

तं क्लेशकर्मपरिपाकगुणप्रवाहैः
अव्याहतानुभवमीश्वरमद्वितीयम् ।
प्राणादिभिः स्वविभवैरुपगूढमन्यो
मन्येत सूर्यमिव मेघहिमोपरागैः

taṃ kleśakarmaparipākaguṇapravāhaiḥ
avyāhatānubhavamīśvaramadvitīyam |
prāṇādibhiḥ svavibhavairupagūḍhamanyo
manyeta sūryamiva meghahimoparāgaiḥ

अथोचुर्मुनयो राजन् आभाष्यानकदुंदुभिम् ।
सर्वेषां श्रृणतां राज्ञां तथैवाच्युतरामयोः

athocurmunayo rājan ābhāṣyānakaduṃdubhim |
sarveṣāṃ śrṛṇatāṃ rājñāṃ tathaivācyutarāmayoḥ

कर्मणा कर्मनिर्हार एष साधुनिरूपितः ।
यच्छ्रद्धया यजेद् विष्णुं सर्वयज्ञेश्वरं मखैः

karmaṇā karmanirhāra eṣa sādhunirūpitaḥ |
yacchraddhayā yajed viṣṇuṃ sarvayajñeśvaraṃ makhaiḥ

चित्तस्योपशमोऽयं वै कविभिः शास्त्रचक्षुषा ।
दर्शितः सुगमो योगो धर्मश्चात्ममुदावहः

cittasyopaśamo'yaṃ vai kavibhiḥ śāstracakṣuṣā |
darśitaḥ sugamo yogo dharmaścātmamudāvahaḥ

अयं स्वस्त्ययनः पन्था द्विजातेर्गृहमेधिनः ।
यच्छ्रद्धयाऽऽप्तवित्तेन शुक्लेनेज्येत पूरुषः

ayaṃ svastyayanaḥ panthā dvijātergṛhamedhinaḥ |
yacchraddhayā''ptavittena śuklenejyeta pūruṣaḥ

वित्तैषणां यज्ञदानैः गृहैर्दारसुतैषणाम् ।
आत्मलोकैषणां देव कालेन विसृजेद्बुधः ।
ग्रामे त्यक्तैषणाः सर्वे ययुर्धीरास्तपोवनम्

vittaiṣaṇāṃ yajñadānaiḥ gṛhairdārasutaiṣaṇām |
ātmalokaiṣaṇāṃ deva kālena visṛjedbudhaḥ |
grāme tyaktaiṣaṇāḥ sarve yayurdhīrāstapovanam

ऋणैस्त्रिभिर्द्विजो जातो देवर्षिपितॄणां प्रभो ।
यज्ञाध्ययनपुत्रैस्तानि अनिस्तीर्य त्यजन्पतेत्

ṛṇaistribhirdvijo jāto devarṣipitṝṇāṃ prabho |
yajñādhyayanaputraistāni anistīrya tyajanpatet

त्वं त्वद्य मुक्तो द्वाभ्यां वै ऋषिपित्रोर्महामते ।
यज्ञैर्देवर्णमुन्मुच्य निरृणोऽशरणो भव

tvaṃ tvadya mukto dvābhyāṃ vai ṛṣipitrormahāmate |
yajñairdevarṇamunmucya nirṛṇo'śaraṇo bhava

वसुदेव भवान्नूनं भक्त्या परमया हरिम् ।
जगतामीश्वरं प्रार्चः स यद्वां पुत्रतां गतः

vasudeva bhavānnūnaṃ bhaktyā paramayā harim |
jagatāmīśvaraṃ prārcaḥ sa yadvāṃ putratāṃ gataḥ

इति तद्वचनं श्रुत्वा वसुदेवो महामनाः ।
तान् ऋषीन् ऋत्विजो वव्रे मूर्ध्नाऽऽनम्य प्रसाद्य च

iti tadvacanaṃ śrutvā vasudevo mahāmanāḥ |
tān ṛṣīn ṛtvijo vavre mūrdhnā''namya prasādya ca

त एनमृषयो राजन् वृता धर्मेण धार्मिकम् ।
तस्मिन् अयाजयन् क्षेत्रे मखैरुत्तमकल्पकैः

ta enamṛṣayo rājan vṛtā dharmeṇa dhārmikam |
tasmin ayājayan kṣetre makhairuttamakalpakaiḥ

तद्दीक्षायां प्रवृत्तायां वृष्णयः पुष्करस्रजः ।
स्नाताः सुवाससो राजन् राजानः सुष्ठ्वलङ्कृताः

taddīkṣāyāṃ pravṛttāyāṃ vṛṣṇayaḥ puṣkarasrajaḥ |
snātāḥ suvāsaso rājan rājānaḥ suṣṭhvalaṅkṛtāḥ

तन्महिष्यश्च मुदिता निष्ककण्ठ्यः सुवाससः ।
दीक्षाशालामुपाजग्मुः आलिप्ता वस्तुपाणयः

tanmahiṣyaśca muditā niṣkakaṇṭhyaḥ suvāsasaḥ |
dīkṣāśālāmupājagmuḥ āliptā vastupāṇayaḥ

नेदुर्मृदङ्गपटह शङ्खभेर्यानकादयः ।
ननृतुर्नटनर्तक्यः तुष्टुवुः सूतमागधाः ।
जगुः सुकण्ठ्यो गन्धर्व्यः संगीतं सहभर्तृकाः

nedurmṛdaṅgapaṭaha śaṅkhabheryānakādayaḥ |
nanṛturnaṭanartakyaḥ tuṣṭuvuḥ sūtamāgadhāḥ |
jaguḥ sukaṇṭhyo gandharvyaḥ saṃgītaṃ sahabhartṛkāḥ

तमभ्यषिञ्चन् विधिवद् अक्तं अभ्यक्तमृत्विजः ।
पत्नीभिरष्टादशभिः सोमराजमिवोडुभिः

tamabhyaṣiñcan vidhivad aktaṃ abhyaktamṛtvijaḥ |
patnībhiraṣṭādaśabhiḥ somarājamivoḍubhiḥ

ताभिर्दुकूलवलयैः हारनूपुरकुण्डलैः ।
स्वलङ्कृताभिर्विबभौ दीक्षितोऽजिनसंवृतः

tābhirdukūlavalayaiḥ hāranūpurakuṇḍalaiḥ |
svalaṅkṛtābhirvibabhau dīkṣito'jinasaṃvṛtaḥ

तस्यर्त्विजो महाराज रत्नकौशेयवाससः ।
ससदस्या विरेजुस्ते यथा वृत्रहणोऽध्वरे

tasyartvijo mahārāja ratnakauśeyavāsasaḥ |
sasadasyā virejuste yathā vṛtrahaṇo'dhvare

तदा रामश्च कृष्णश्च स्वैः स्वैः बन्धुभिरन्वितौ ।
रेजतुः स्वसुतैर्दारैः जीवेशौ स्वविभूतिभिः

tadā rāmaśca kṛṣṇaśca svaiḥ svaiḥ bandhubhiranvitau |
rejatuḥ svasutairdāraiḥ jīveśau svavibhūtibhiḥ

ईजेऽनुयज्ञं विधिना अग्निहोत्रादिलक्षणैः ।
प्राकृतैर्वैकृतैर्यज्ञैः द्रव्यज्ञानक्रियेश्वरम्

īje'nuyajñaṃ vidhinā agnihotrādilakṣaṇaiḥ |
prākṛtairvaikṛtairyajñaiḥ dravyajñānakriyeśvaram

अथर्त्विग्भ्योऽददात्काले यथाम्नातं स दक्षिणाः ।
स्वलङ्कृतेभ्योऽलङ्कृत्य गोभूकन्या महाधनाः

athartvigbhyo'dadātkāle yathāmnātaṃ sa dakṣiṇāḥ |
svalaṅkṛtebhyo'laṅkṛtya gobhūkanyā mahādhanāḥ

पत्नीसंयाजावभृथ्यैः चरित्वा ते महर्षयः ।
सस्नू रामह्रदे विप्रा यजमानपुरःसराः

patnīsaṃyājāvabhṛthyaiḥ caritvā te maharṣayaḥ |
sasnū rāmahrade viprā yajamānapuraḥsarāḥ

स्नातोऽलङ्कारवासांसि वन्दिभ्योऽदात्तथा स्त्रियः ।
ततः स्वलङ्कृतो वर्णान् आश्वभ्योऽन्नेन पूजयत्

snāto'laṅkāravāsāṃsi vandibhyo'dāttathā striyaḥ |
tataḥ svalaṅkṛto varṇān āśvabhyo'nnena pūjayat

बन्धून् सदारान् ससुतान् पारिबर्हेण भूयसा ।
विदर्भकोशलकुरून् काशिकेकय सृञ्जयान्

bandhūn sadārān sasutān pāribarheṇa bhūyasā |
vidarbhakośalakurūn kāśikekaya sṛñjayān

सदस्यर्त्विक्सुरगणान् नृभूतपितृचारणान् ।
श्रीनिकेतमनुज्ञाप्य शंसन्तः प्रययुः क्रतुम्

sadasyartviksuragaṇān nṛbhūtapitṛcāraṇān |
śrīniketamanujñāpya śaṃsantaḥ prayayuḥ kratum

धृतराष्ट्रोऽनुजः पार्था भीष्मो द्रोणः पृथा यमौ ।
नारदो भगवान् व्यासः सुहृत्संबंधिबांधवाः

dhṛtarāṣṭro'nujaḥ pārthā bhīṣmo droṇaḥ pṛthā yamau |
nārado bhagavān vyāsaḥ suhṛtsaṃbaṃdhibāṃdhavāḥ

बन्धून्परिष्वज्य यदून् सौहृदाक्लिन्नचेतसः ।
ययुर्विरहकृच्छ्रेण स्वदेशांश्चापरे जनाः

bandhūnpariṣvajya yadūn sauhṛdāklinnacetasaḥ |
yayurvirahakṛcchreṇa svadeśāṃścāpare janāḥ

नन्दस्तु सह गोपालैः बृहत्या पूजयार्चितः ।
कृष्णरामोग्रसेनाद्यैः न्यवात्सीद्बन्धुवत्सलः

nandastu saha gopālaiḥ bṛhatyā pūjayārcitaḥ |
kṛṣṇarāmograsenādyaiḥ nyavātsīdbandhuvatsalaḥ

वसुदेवोऽञ्जसोत्तीर्य मनोरथमहार्णवम् ।
सुहृद्वृतः प्रीतमना नन्दमाह करे स्पृशन्

vasudevo'ñjasottīrya manorathamahārṇavam |
suhṛdvṛtaḥ prītamanā nandamāha kare spṛśan

भ्रातरीशकृतः पाशो नृनां यः स्नेहसंज्ञितः ।
तं दुस्त्यजमहं मन्ये शूराणामपि योगिनाम्

bhrātarīśakṛtaḥ pāśo nṛnāṃ yaḥ snehasaṃjñitaḥ |
taṃ dustyajamahaṃ manye śūrāṇāmapi yoginām

अस्मास्वप्रतिकल्पेयं यत्कृताज्ञेषु सत्तमैः ।
मैत्र्यर्पिताफला चापि न निवर्तेत कर्हिचित्

asmāsvapratikalpeyaṃ yatkṛtājñeṣu sattamaiḥ |
maitryarpitāphalā cāpi na nivarteta karhicit

प्रागकल्पाच्च कुशलं भ्रातर्वो नाचराम हि ।
अधुना श्रीमदान्धाक्षा न पश्यामः पुरः सतः

prāgakalpācca kuśalaṃ bhrātarvo nācarāma hi |
adhunā śrīmadāndhākṣā na paśyāmaḥ puraḥ sataḥ

मा राज्यश्रीरभूत्पुंसः श्रेयस्कामस्य मानद ।
स्वजनानुत बन्धून् वा न पश्यति ययान्धदृक्

mā rājyaśrīrabhūtpuṃsaḥ śreyaskāmasya mānada |
svajanānuta bandhūn vā na paśyati yayāndhadṛk

एवं सौहृदशैथिल्य चित्त आनकदुन्दुभिः ।
रुरोद तत्कृतां मैत्रीं स्मरन् अश्रुविलोचनः

evaṃ sauhṛdaśaithilya citta ānakadundubhiḥ |
ruroda tatkṛtāṃ maitrīṃ smaran aśruvilocanaḥ

नन्दस्तु सख्युः प्रियकृत् प्रेम्णा गोविन्दरामयोः ।
अद्य श्व इति मासांस्त्रीन् यदुभिर्मानितोऽवसत्

nandastu sakhyuḥ priyakṛt premṇā govindarāmayoḥ |
adya śva iti māsāṃstrīn yadubhirmānito'vasat

ततः कामैः पूर्यमाणः सव्रजः सहबान्धवः ।
परार्ध्याभरणक्षौम नानानर्घ्यपरिच्छदैः

tataḥ kāmaiḥ pūryamāṇaḥ savrajaḥ sahabāndhavaḥ |
parārdhyābharaṇakṣauma nānānarghyaparicchadaiḥ

वसुदेवोग्रसेनाभ्यां कृष्णोद्धवबलादिभिः ।
दत्तमादाय पारिबर्हं यापितो यदुभिर्ययौ

vasudevograsenābhyāṃ kṛṣṇoddhavabalādibhiḥ |
dattamādāya pāribarhaṃ yāpito yadubhiryayau

नन्दो गोपाश्च गोप्यश्च गोविन्दचरणाम्बुजे ।
मनः क्षिप्तं पुनर्हर्तुं अनीशा मथुरां ययुः

nando gopāśca gopyaśca govindacaraṇāmbuje |
manaḥ kṣiptaṃ punarhartuṃ anīśā mathurāṃ yayuḥ

बन्धुषु प्रतियातेषु वृष्णयः कृष्णदेवताः ।
वीक्ष्य प्रावृषमासन्नाद् ययुर्द्वारवतीं पुनः

bandhuṣu pratiyāteṣu vṛṣṇayaḥ kṛṣṇadevatāḥ |
vīkṣya prāvṛṣamāsannād yayurdvāravatīṃ punaḥ

जनेभ्यः कथयां चक्रुः यदुदेवमहोत्सवम् ।
यदासीत् तीर्थयात्रायां सुहृत् संदर्शनादिकम्

janebhyaḥ kathayāṃ cakruḥ yadudevamahotsavam |
yadāsīt tīrthayātrāyāṃ suhṛt saṃdarśanādikam