Chapter 1: Bhumi's plea and Bhagwan's promise to descend

नृपाणां कथितःसर्वो भवता वंशविस्तरः ।
वंशानुचरितं चैव यथावदनुवर्णितम् ।
अंशावतारो ब्रह्मर्षे योऽयं यदुकुलोद्भवः ।
विष्णोस्तं विस्तरेणाहं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

nṛpāṇāṃ kathitaḥsarvo bhavatā vaṃśavistaraḥ |
vaṃśānucaritaṃ caiva yathāvadanuvarṇitam |
aṃśāvatāro brahmarṣe yo'yaṃ yadukulodbhavaḥ |
viṣṇostaṃ vistareṇāhaṃ śrotumicchāmi tattvataḥ

चकार यानि कर्माणि भगवान् पुरुषोत्तमः ।
अंशांशेनावतीर्योर्व्यां तत्र तानि मुने वद

cakāra yāni karmāṇi bhagavān puruṣottamaḥ |
aṃśāṃśenāvatīryorvyāṃ tatra tāni mune vada

मैत्रेय श्रूयतामेतद्यत्पृष्टोऽहमिह त्वया ।
विष्णोरंशांशसंभूतिचरितं जगतो हितम्

maitreya śrūyatāmetadyatpṛṣṭo'hamiha tvayā |
viṣṇoraṃśāṃśasaṃbhūticaritaṃ jagato hitam

देवकस्य सुतां पूर्वं वसुदेवो महामुने ।
उपयेमे महाभागां देवकीं देवतोपमाम्

devakasya sutāṃ pūrvaṃ vasudevo mahāmune |
upayeme mahābhāgāṃ devakīṃ devatopamām

कंसस्तयोर्वररथं चोदयामास सारथिः ।
वसुदेवस्य देवक्या संयोगे भोजनन्दनः

kaṃsastayorvararathaṃ codayāmāsa sārathiḥ |
vasudevasya devakyā saṃyoge bhojanandanaḥ

आथान्तरिक्षे वागुच्चैः कंसमाभाष्य सादरम् ।
मेघगंभीरनिर्घोषं समाभाष्येदमब्रवीत्

āthāntarikṣe vāguccaiḥ kaṃsamābhāṣya sādaram |
meghagaṃbhīranirghoṣaṃ samābhāṣyedamabravīt

यामेतां वहसे मूढ सह भर्त्रा रथे स्थिताम् ।
अस्यास्तवाष्टमो गर्भः प्राणानपहरिष्यति

yāmetāṃ vahase mūḍha saha bhartrā rathe sthitām |
asyāstavāṣṭamo garbhaḥ prāṇānapahariṣyati

इत्याकर्ण्यं समुत्पाट्य खड्गं कंसो महाबलः ।
देवकीं हन्तुमारब्धो वसुदेवोऽब्रवीदिदम्

ityākarṇyaṃ samutpāṭya khaḍgaṃ kaṃso mahābalaḥ |
devakīṃ hantumārabdho vasudevo'bravīdidam

न हन्तव्या महाभाग देवकी भवतानघ ।
समर्पयिष्ये सकलान्गर्भानस्योदरोद्भवान्

na hantavyā mahābhāga devakī bhavatānagha |
samarpayiṣye sakalāngarbhānasyodarodbhavān

तथेत्याह ततः कंसो वसुदेवं द्विजोत्तम ।
न घातयामास च तां देवकींसत्यगौरवात्

tathetyāha tataḥ kaṃso vasudevaṃ dvijottama |
na ghātayāmāsa ca tāṃ devakīṃsatyagauravāt

एतस्मिन्नेवकाले तु भूरिभारावपीडिता ।
जगाम धरणी मेरौ समाजं त्रिदिवौकसाम्

etasminnevakāle tu bhūribhārāvapīḍitā |
jagāma dharaṇī merau samājaṃ tridivaukasām

स ब्रह्मकान्सुरान्सर्वान्प्रणिपत्याथ मेदिनि ।
कथयामास तत्सर्वं खेदात्करुणभाषिणी

sa brahmakānsurānsarvānpraṇipatyātha medini |
kathayāmāsa tatsarvaṃ khedātkaruṇabhāṣiṇī

अग्निःसुवर्णस्य गुरुर्गवां सूर्यः परो गुरुः ।
ममाप्यखिललो कानां कुरुर्नारायणो गुरुः

agniḥsuvarṇasya gururgavāṃ sūryaḥ paro guruḥ |
mamāpyakhilalo kānāṃ kururnārāyaṇo guruḥ

प्रजापतिपतिर्ब्रह्म पूर्वेषामपि पूर्वजः ।
कलाकाष्ठानिमेषात्मा कालश्चाव्यक्तमूर्तिमान्

prajāpatipatirbrahma pūrveṣāmapi pūrvajaḥ |
kalākāṣṭhānimeṣātmā kālaścāvyaktamūrtimān

तदंशभूतःसर्वैषां समूहो वःसुरोत्तमाः

tadaṃśabhūtaḥsarvaiṣāṃ samūho vaḥsurottamāḥ

आदित्या सरुतःसाध्या रुद्रा वस्वश्विवह्नयः ।
पितरो ये च लोकानां स्रष्टारोऽत्रिपुरोगमाः

ādityā sarutaḥsādhyā rudrā vasvaśvivahnayaḥ |
pitaro ye ca lokānāṃ sraṣṭāro'tripurogamāḥ

एते तस्याप्रमेयस्य विष्णो रूपं महात्मनः

ete tasyāprameyasya viṣṇo rūpaṃ mahātmanaḥ

यक्षराक्षसदैतेयपिशाचोरगदानवाः ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैवरूपं विष्णोर्महात्मनः

yakṣarākṣasadaiteyapiśācoragadānavāḥ |
gandharvāpsarasaścaivarūpaṃ viṣṇormahātmanaḥ

ग्रहर्क्षतारकाचित्रगगनाग्निजलानिलाः ।
अहं च विषयाश्चैव सर्व विष्णुमयं जगत्

graharkṣatārakācitragaganāgnijalānilāḥ |
ahaṃ ca viṣayāścaiva sarva viṣṇumayaṃ jagat

तथा चानेकरूपस्य यस्य रूपाण्य हर्निशम् ।
बाध्यबाधकतां यान्ति कल्लोला इव सागरे

tathā cānekarūpasya yasya rūpāṇya harniśam |
bādhyabādhakatāṃ yānti kallolā iva sāgare

तत्सांप्रतममी दैत्याः कालनेमिपुरोगमाः ।
मर्त्यलोकं समाक्रम्य बाधन्तेऽहर्निशं प्रजाः

tatsāṃpratamamī daityāḥ kālanemipurogamāḥ |
martyalokaṃ samākramya bādhante'harniśaṃ prajāḥ

कालनेमिर्हतो योऽसौ विष्णुना प्रभविष्णुना ।
उग्रसेनसुतः कंसःसंभूतःस महासुरः

kālanemirhato yo'sau viṣṇunā prabhaviṣṇunā |
ugrasenasutaḥ kaṃsaḥsaṃbhūtaḥsa mahāsuraḥ

आरिष्टो धेनुकः केशी प्रलंबो नरकस्तथा ।
सुंदोऽसुरस्तथात्युग्रो बाणश्चापि बलेःसुतः

āriṣṭo dhenukaḥ keśī pralaṃbo narakastathā |
suṃdo'surastathātyugro bāṇaścāpi baleḥsutaḥ

तथान्ये च महावीर्या नृपाणां भवनेषु ये ।
समुत्पन्ना दुरात्मानस्तान्न संख्यातुमुत्सहे

tathānye ca mahāvīryā nṛpāṇāṃ bhavaneṣu ye |
samutpannā durātmānastānna saṃkhyātumutsahe

अक्षोहिण्योत्र बहुला दिव्यमूर्तिधराःसुराः ।
महाबलानां दृप्तानां दैत्येन्द्रणां ममोपरि

akṣohiṇyotra bahulā divyamūrtidharāḥsurāḥ |
mahābalānāṃ dṛptānāṃ daityendraṇāṃ mamopari

तद्भूरिभार पीडार्ता न शक्नोम्यमरेश्वराः ।
बिभर्तुमात्मानमहमिति विज्ञापयामि वः

tadbhūribhāra pīḍārtā na śaknomyamareśvarāḥ |
bibhartumātmānamahamiti vijñāpayāmi vaḥ

क्रियतां तन्महाभागा मम भारावतारणम् ।
यथा रसातलं नाहं गच्छेयमतिविह्वला

kriyatāṃ tanmahābhāgā mama bhārāvatāraṇam |
yathā rasātalaṃ nāhaṃ gaccheyamativihvalā

इत्याकर्ण्य धरावाक्यमशेषैस्त्रिदशेश्वरैः ।
भुवो भारावतारार्थं ब्रह्मा प्राह प्रचोदितः

ityākarṇya dharāvākyamaśeṣaistridaśeśvaraiḥ |
bhuvo bhārāvatārārthaṃ brahmā prāha pracoditaḥ

यथाह वसुधा सर्वं सत्यमेव दिवौकसः ।
अहं भवो भवन्तश्च सर्वे नारायणात्मकाः

yathāha vasudhā sarvaṃ satyameva divaukasaḥ |
ahaṃ bhavo bhavantaśca sarve nārāyaṇātmakāḥ

विभूतयश्च यास्तस्य तासामेव परस्परम् ।
आधिक्यन्यू अताबाध्यबाधकत्वेन वर्तते

vibhūtayaśca yāstasya tāsāmeva parasparam |
ādhikyanyū atābādhyabādhakatvena vartate

तदागच्छत गच्छामः क्षीराब्धेस्तटमुत्तमम् ।
तत्राराध्य हरिं तस्मै सर्वं विज्ञापयाम वै

tadāgacchata gacchāmaḥ kṣīrābdhestaṭamuttamam |
tatrārādhya hariṃ tasmai sarvaṃ vijñāpayāma vai

सर्वथैव जगत्यर्थे स सर्वात्मा जगन्मयः ।
सत्त्वांशेनावतीर्योर्व्यां धर्मस्य कुरुते स्थितिम्

sarvathaiva jagatyarthe sa sarvātmā jaganmayaḥ |
sattvāṃśenāvatīryorvyāṃ dharmasya kurute sthitim

इत्युक्त्वा प्रययो तत्र सह देवैः पितामहः ।
समाहितमनाश्चैवं तुष्टाव गरुडध्वजम्

ityuktvā prayayo tatra saha devaiḥ pitāmahaḥ |
samāhitamanāścaivaṃ tuṣṭāva garuḍadhvajam

द्वे विद्ये त्वमनाम्नायपरा चैवापरा तथा ।
त एव भवतो रूपे मूर्तामूर्तात्मिके प्रभो

dve vidye tvamanāmnāyaparā caivāparā tathā |
ta eva bhavato rūpe mūrtāmūrtātmike prabho

द्वे ब्रह्मणी त्वणीयोतिस्थूलात्मन्सर्व सर्ववित् ।
शब्दब्रह्मपरं चैव ब्रह्म ब्रह्ममयस्य यत्

dve brahmaṇī tvaṇīyotisthūlātmansarva sarvavit |
śabdabrahmaparaṃ caiva brahma brahmamayasya yat

ऋग्वेदस्त्वं यजुर्वेदःसामवेदस्त्वथर्वणः ।
शिक्षाकल्पो निरुक्तं च च्छन्दो ज्योतिषमेव च

ṛgvedastvaṃ yajurvedaḥsāmavedastvatharvaṇaḥ |
śikṣākalpo niruktaṃ ca cchando jyotiṣameva ca

इतिहासपुराणे च तथा व्याकरणं प्रभो ।
मीमांसा न्यायशास्त्रं च धर्मशास्त्राण्यधोक्षज

itihāsapurāṇe ca tathā vyākaraṇaṃ prabho |
mīmāṃsā nyāyaśāstraṃ ca dharmaśāstrāṇyadhokṣaja

आत्माऽत्मदेहगुणवद्विचाराचारि यद्वच ।
तदप्याद्यपते नान्यदध्यात्मात्मस्वरूपवत्

ātmā'tmadehaguṇavadvicārācāri yadvaca |
tadapyādyapate nānyadadhyātmātmasvarūpavat

त्वमव्यक्तमनिर्देश्यमचिन्त्यानामवर्मवत् ।
अपाणिपादरूपं च शुद्धं नित्यं परात्परम्

tvamavyaktamanirdeśyamacintyānāmavarmavat |
apāṇipādarūpaṃ ca śuddhaṃ nityaṃ parātparam

शृणोष्यकर्णः परिपश्यसि त्वमचक्षुरूपो बहुरूपरूपः ।
अपादहस्तो जवनो ग्रहीता त्वं वेत्सि सर्वं च सर्ववेद्यः

śṛṇoṣyakarṇaḥ paripaśyasi tvamacakṣurūpo bahurūparūpaḥ |
apādahasto javano grahītā tvaṃ vetsi sarvaṃ ca sarvavedyaḥ

अणोरणीयां समसत्स्वरूपं त्वां पश्यतो ज्ञाननिवृत्तिरग्र्या ।
धीरस्य धीरस्य बिभर्ति नान्यद्वरेण्यरूपात्परतः परात्मन्

aṇoraṇīyāṃ samasatsvarūpaṃ tvāṃ paśyato jñānanivṛttiragryā |
dhīrasya dhīrasya bibharti nānyadvareṇyarūpātparataḥ parātman

त्वं विश्वनाभिर्भुवनस्य गोप्ता सर्वाणि भूतानि तवान्तराणि ।
यद्भूतभव्यं यदणोरणीयः पुमांस्त्वमेकः प्रकृतेः परस्तात्

tvaṃ viśvanābhirbhuvanasya goptā sarvāṇi bhūtāni tavāntarāṇi |
yadbhūtabhavyaṃ yadaṇoraṇīyaḥ pumāṃstvamekaḥ prakṛteḥ parastāt

एकश्चतुर्धा भगवान्हुताशो वर्चोविभूतं जगतो ददासि ।
त्वं विश्वतश्चक्षुरनन्तमूर्ते त्रेधा पदं त्वं निदधासि धातः

ekaścaturdhā bhagavānhutāśo varcovibhūtaṃ jagato dadāsi |
tvaṃ viśvataścakṣuranantamūrte tredhā padaṃ tvaṃ nidadhāsi dhātaḥ

यथाग्निरेको बहुधा समिध्यते विकारभेदैरविकाररूपः ।
तथा भवान्सर्वगतैकरूपी रूपाण्यशेषाण्यनुपुष्यतीश

yathāgnireko bahudhā samidhyate vikārabhedairavikārarūpaḥ |
tathā bhavānsarvagataikarūpī rūpāṇyaśeṣāṇyanupuṣyatīśa

एकं तवाग्र्यं परमं पदं यत्पश्यन्ति त्वां सूरयो ज्ञानदृश्यम् ।
त्वत्तो नान्यत्किञ्चिदस्ति स्वरूपं यद्वा भूतं यच्च भव्यं परात्मन्

ekaṃ tavāgryaṃ paramaṃ padaṃ yatpaśyanti tvāṃ sūrayo jñānadṛśyam |
tvatto nānyatkiñcidasti svarūpaṃ yadvā bhūtaṃ yacca bhavyaṃ parātman

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपस्त्वं समष्टिव्यष्टिरूपवान् ।
सर्वज्ञःसर्वनित्सर्वशक्तिज्ञानबलर्धिमान्

vyaktāvyaktasvarūpastvaṃ samaṣṭivyaṣṭirūpavān |
sarvajñaḥsarvanitsarvaśaktijñānabalardhimān

अन्यूनश्चाप्यवृद्धिश्च स्वाधीनो नादिमान्वशी ।
क्लमतन्द्री भयक्रोधकामादिभिरसंयुतः

anyūnaścāpyavṛddhiśca svādhīno nādimānvaśī |
klamatandrī bhayakrodhakāmādibhirasaṃyutaḥ

निरवद्यः परः प्राप्तेर्निरधिष्ठोऽक्षरः क्रमः ।
सर्वेश्वरः पराधारो धाम्नां धामात्मकोऽक्षयः

niravadyaḥ paraḥ prāpterniradhiṣṭho'kṣaraḥ kramaḥ |
sarveśvaraḥ parādhāro dhāmnāṃ dhāmātmako'kṣayaḥ

सकलावरणानीतनिरालंबनभावन ।
महाविभूतिसंस्थान नमस्ते पुरुषोत्तम

sakalāvaraṇānītanirālaṃbanabhāvana |
mahāvibhūtisaṃsthāna namaste puruṣottama

नाकारणात्कारणाद्वा कारणाकारणान्न च ।
शरीरग्रहणं वापि धर्मत्राणाय केवलम्

nākāraṇātkāraṇādvā kāraṇākāraṇānna ca |
śarīragrahaṇaṃ vāpi dharmatrāṇāya kevalam

इत्येवं संस्तवं श्रुत्वा मनसा भगवानजः ।
ब्रह्माणमाह प्रीतेन विश्वरूपं प्रकाशयन्

ityevaṃ saṃstavaṃ śrutvā manasā bhagavānajaḥ |
brahmāṇamāha prītena viśvarūpaṃ prakāśayan

भोभो ब्रह्मंस्त्वया मत्तःसह देवैर्यदिष्यते ।
तदुच्यतामशेषं च सिद्धमेवावधार्यताम्

bhobho brahmaṃstvayā mattaḥsaha devairyadiṣyate |
taducyatāmaśeṣaṃ ca siddhamevāvadhāryatām

ततो ब्रह्मा हरेर्दिव्य विश्विरूपमवेक्ष्य तत् ।
तुष्टाव भूयो देवेषु साध्वसावनतात्मसु

tato brahmā harerdivya viśvirūpamavekṣya tat |
tuṣṭāva bhūyo deveṣu sādhvasāvanatātmasu

नमो नमस्तेस्तु सहस्रकृत्वःसहस्रबाहो बहुवक्त्रपाद ।
नमोनमस्ते जगतः प्रवृत्तिविनाशसंस्थानकराप्रमेय

namo namastestu sahasrakṛtvaḥsahasrabāho bahuvaktrapāda |
namonamaste jagataḥ pravṛttivināśasaṃsthānakarāprameya

सूक्ष्मातिसूक्ष्मातिबृहत्प्रमाम गरीयसामप्यतिगौरवात्मन् ।
प्रधानबुद्धीन्द्रियवत्प्रधानमूलात्परात्मन्भगवन्प्रसीद

sūkṣmātisūkṣmātibṛhatpramāma garīyasāmapyatigauravātman |
pradhānabuddhīndriyavatpradhānamūlātparātmanbhagavanprasīda

एषा मही देव महीप्रसूतैर्महासुरैः पीडितशैलबन्धा ।
परायणं त्वां जगतामुपैति भारावतारार्थमपारसार

eṣā mahī deva mahīprasūtairmahāsuraiḥ pīḍitaśailabandhā |
parāyaṇaṃ tvāṃ jagatāmupaiti bhārāvatārārthamapārasāra

एते वयं वृत्ररिपुस्तथायं नासत्यदस्त्रौ वरुणस्तथैव ।
इमे च रुद्रा वसवःससूर्याःसमीरणाग्निप्रसुखास्तथान्ये

ete vayaṃ vṛtraripustathāyaṃ nāsatyadastrau varuṇastathaiva |
ime ca rudrā vasavaḥsasūryāḥsamīraṇāgniprasukhāstathānye

सुराःसमस्ताःसुरनाथकार्यमेभिर्मया यच्च तदीश सर्वाम् ।
आज्ञापयाज्ञां परिपालयन्तस्तवैव तिष्ठाम सदास्तदोषाः

surāḥsamastāḥsuranāthakāryamebhirmayā yacca tadīśa sarvām |
ājñāpayājñāṃ paripālayantastavaiva tiṣṭhāma sadāstadoṣāḥ

एवं संस्तूयमानस्तु भगवान्परमेश्वरः ।
उज्जहारात्मनः केशौ सितकृष्णौ महामुने

evaṃ saṃstūyamānastu bhagavānparameśvaraḥ |
ujjahārātmanaḥ keśau sitakṛṣṇau mahāmune

उवाच च सुरानेतौ मत्केशौ वसुधातले ।
अवतीर्य भुवो भारक्लेशहानिं करिष्यतः

uvāca ca surānetau matkeśau vasudhātale |
avatīrya bhuvo bhārakleśahāniṃ kariṣyataḥ

सुराश्च सकलाःस्वांशैरवतीर्य महीतले ।
कुर्वन्तु युद्धमुन्मत्तैः पूर्वोत्पन्नैर्महासुरैः

surāśca sakalāḥsvāṃśairavatīrya mahītale |
kurvantu yuddhamunmattaiḥ pūrvotpannairmahāsuraiḥ

ततः क्षयमशेषास्ते दैतेया धरमीतले ।
प्रयास्यन्ति न संदेहो मद्दृपातविचूर्णिताः

tataḥ kṣayamaśeṣāste daiteyā dharamītale |
prayāsyanti na saṃdeho maddṛpātavicūrṇitāḥ

वसुदेवस्य या पत्नी देवकी देवतोपमा ।
तत्रायमष्टमो गर्भो मत्केशो भविता सुराः

vasudevasya yā patnī devakī devatopamā |
tatrāyamaṣṭamo garbho matkeśo bhavitā surāḥ

अवतीर्य च तत्रायं कंसं घातयिता भुवि ।
कालनेमीं समुद्भूतमित्युक्त्वान्तर्दधे हरिः

avatīrya ca tatrāyaṃ kaṃsaṃ ghātayitā bhuvi |
kālanemīṃ samudbhūtamityuktvāntardadhe hariḥ

अदृश्याय ततस्तस्मै प्रणिपत्य महामुने ।
मेरुपृष्ठं सुरा जग्मुरवतेरुश्च भूतले

adṛśyāya tatastasmai praṇipatya mahāmune |
merupṛṣṭhaṃ surā jagmuravateruśca bhūtale

कंसाय चाष्टमो गर्भो देवक्या धरणीधरः ।
भविष्यतीत्याच चक्षे भगवान्नारदो मुनिः

kaṃsāya cāṣṭamo garbho devakyā dharaṇīdharaḥ |
bhaviṣyatītyāca cakṣe bhagavānnārado muniḥ

कंसोऽपि तदुपश्रुत्य नारदात्कुपितस्ततः ।
देवकीं वसुदेवं च गृहे गुप्तावधारयत्

kaṃso'pi tadupaśrutya nāradātkupitastataḥ |
devakīṃ vasudevaṃ ca gṛhe guptāvadhārayat

वसुदेवेन कंसाय तेनैवोक्तं यथा पुरा ।
तथैव वसुदेवोऽपि पुत्रमर्पितवान् द्विज

vasudevena kaṃsāya tenaivoktaṃ yathā purā |
tathaiva vasudevo'pi putramarpitavān dvija

हिरण्यकशिपोः पुत्राःषड्गर्भा इति विश्रुताः ।
विष्णुप्रयुक्ता स्तान्निद्राक्रमाद्गर्भानयोजयत्

hiraṇyakaśipoḥ putrāḥṣaḍgarbhā iti viśrutāḥ |
viṣṇuprayuktā stānnidrākramādgarbhānayojayat

योगनिद्रा महामाया वैष्णवी मोहितं यया ।
अविद्यया जगत्सर्वं तामाह भगवान्हरिः

yoganidrā mahāmāyā vaiṣṇavī mohitaṃ yayā |
avidyayā jagatsarvaṃ tāmāha bhagavānhariḥ

निद्रे गच्छ ममादेशात्पातालातलसंश्रयान् ।
एकैकत्वेन षड्गर्भान्देवकीजठरं नय

nidre gaccha mamādeśātpātālātalasaṃśrayān |
ekaikatvena ṣaḍgarbhāndevakījaṭharaṃ naya

हतेषु तेषु कंसेन शेषाख्योंशस्ततो मम ।
अंशांशोनादरे तस्याःसप्तमः संभविष्यति

hateṣu teṣu kaṃsena śeṣākhyoṃśastato mama |
aṃśāṃśonādare tasyāḥsaptamaḥ saṃbhaviṣyati

गोकुले वसुदेवस्य भार्यान्या रोहिणी स्थिता ।
तस्याःस संभूतिसमं देवि नेयस्त्वयोदरम्

gokule vasudevasya bhāryānyā rohiṇī sthitā |
tasyāḥsa saṃbhūtisamaṃ devi neyastvayodaram

सप्तमो भोजरा जस्य भयाद्रोधोपरोधतः ।
देवक्याः पितितो गर्भ इति लोको वदिष्यति

saptamo bhojarā jasya bhayādrodhoparodhataḥ |
devakyāḥ pitito garbha iti loko vadiṣyati

गर्भसंकर्षणात्सोऽथ लोके संकर्षणेति वै ।
संज्ञामवाप्स्यते वीरः श्वेताद्रिशिखरोपमः

garbhasaṃkarṣaṇātso'tha loke saṃkarṣaṇeti vai |
saṃjñāmavāpsyate vīraḥ śvetādriśikharopamaḥ

ततोऽहं संभविष्यामि देवकीजठरे शुभे ।
भर्गं त्वया यशोदाया गन्तव्यमविलंबितम्

tato'haṃ saṃbhaviṣyāmi devakījaṭhare śubhe |
bhargaṃ tvayā yaśodāyā gantavyamavilaṃbitam

प्रावृट्काले च नभसि कृष्णाष्टम्यामहं निशि ।
उत्पत्स्यामि नवम्यां तु प्रसूतिं त्वमवाप्स्यसि

prāvṛṭkāle ca nabhasi kṛṣṇāṣṭamyāmahaṃ niśi |
utpatsyāmi navamyāṃ tu prasūtiṃ tvamavāpsyasi

यशोदाशयने मां तु देवक्यास्त्वामनिन्दिते ।
मच्छक्तिप्रोरितमतिर्वसुदेवो नयिष्यति

yaśodāśayane māṃ tu devakyāstvāmanindite |
macchaktiproritamatirvasudevo nayiṣyati

कंसश्च त्वामुपादाय देवि शैलशिलातले ।
प्रक्षेप्स्यत्यन्तारिक्षे च संस्थानं त्वमवाप्स्यसि

kaṃsaśca tvāmupādāya devi śailaśilātale |
prakṣepsyatyantārikṣe ca saṃsthānaṃ tvamavāpsyasi

ततस्त्वां शतदृक्छक्रः प्रणम्य मम गौरवात् ।
प्रणिपातानतशिरा भगिनीत्वे ग्रहीष्यति

tatastvāṃ śatadṛkchakraḥ praṇamya mama gauravāt |
praṇipātānataśirā bhaginītve grahīṣyati

त्वं च शुंभनिशुंभादीन्हत्वा दैत्यान्सहस्रशः ।
स्थानैरनेकैः पृथिवीमशेषां मण्डयिष्यसि

tvaṃ ca śuṃbhaniśuṃbhādīnhatvā daityānsahasraśaḥ |
sthānairanekaiḥ pṛthivīmaśeṣāṃ maṇḍayiṣyasi

त्वं भूतिः सन्नतिः क्षान्तिः कान्तिर्द्यौः पृथिवी धृतिः ।
लज्जापुष्टी रुषा या तु काचिदन्या त्वमेव सा

tvaṃ bhūtiḥ sannatiḥ kṣāntiḥ kāntirdyauḥ pṛthivī dhṛtiḥ |
lajjāpuṣṭī ruṣā yā tu kācidanyā tvameva sā

ये त्वामार्येति दुर्गेति वेदगर्भांबिकेति च ।
भद्रेति भद्रकालीति क्षेमदा भग्यदेति च

ye tvāmāryeti durgeti vedagarbhāṃbiketi ca |
bhadreti bhadrakālīti kṣemadā bhagyadeti ca

प्रातश्चैवापराह्ने च स्तोष्यन्त्यानम्रमूर्तयः ।
तेषां हि प्रार्थितं सर्वं मत्प्रसादाद्भविष्यति

prātaścaivāparāhne ca stoṣyantyānamramūrtayaḥ |
teṣāṃ hi prārthitaṃ sarvaṃ matprasādādbhaviṣyati

सुरामांसोपहरैश्च भक्ष्यभोज्यैश्च पूजिता ।
नॄणामशेषसामांस्त्वं प्रसन्ना संप्रदास्यसि

surāmāṃsopaharaiśca bhakṣyabhojyaiśca pūjitā |
nṝṇāmaśeṣasāmāṃstvaṃ prasannā saṃpradāsyasi

ते सर्वे सर्वदा भद्रे मत्प्रसादादसंशयम् ।
असंदिग्धा भविष्यन्ति गच्छ देवि यथोदितम्

te sarve sarvadā bhadre matprasādādasaṃśayam |
asaṃdigdhā bhaviṣyanti gaccha devi yathoditam