Chapter 11: The Devas hymn Tripurari after the burning

ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ धन्यस्त्वं शैवसत्तम ।
किमकार्षुस्ततो देवा दग्धे च त्रिपुरेऽखिलाः

brahmaputra mahāprājña dhanyastvaṃ śaivasattama |
kimakārṣustato devā dagdhe ca tripure'khilāḥ

मयः कुत्र गतो दग्धो पतयः कुत्र ते गताः ।
तत्सर्वं मे समाचक्ष्व यदि शंभुकथाश्रयम्

mayaḥ kutra gato dagdho patayaḥ kutra te gatāḥ |
tatsarvaṃ me samācakṣva yadi śaṃbhukathāśrayam

इत्याकर्ण्य व्यासवाक्यं भगवान्भवकृत्सुतः ।
सनत्कुमारः प्रोवाच शिवपादयुगं स्मरन्

ityākarṇya vyāsavākyaṃ bhagavānbhavakṛtsutaḥ |
sanatkumāraḥ provāca śivapādayugaṃ smaran

शृणु व्यास महाबुद्धे पाराशर्यं महेशितुः ।
चरितं सर्वपापघ्नं लोकलीलानुसाररिणः

śṛṇu vyāsa mahābuddhe pārāśaryaṃ maheśituḥ |
caritaṃ sarvapāpaghnaṃ lokalīlānusārariṇaḥ

महेश्वरेण सर्वस्मिंस्त्रिपुरे दैत्यसंकुले ।
दग्धे विशेषतस्तत्र विस्मितास्तेऽभवन्सुराः

maheśvareṇa sarvasmiṃstripure daityasaṃkule |
dagdhe viśeṣatastatra vismitāste'bhavansurāḥ

न किंचिदब्रुवन्देवाः सेन्द्रोपेंद्रादयस्तदा ।
महातेजस्विनं रुद्रं सर्वे वीक्ष्य ससंभ्रमाः

na kiṃcidabruvandevāḥ sendropeṃdrādayastadā |
mahātejasvinaṃ rudraṃ sarve vīkṣya sasaṃbhramāḥ

महाभयंकरं रौद्रं प्रज्वलंतं दिशो दश ।
कोटिसूर्यप्रतीकाशं प्रलयानलसन्निभम्

mahābhayaṃkaraṃ raudraṃ prajvalaṃtaṃ diśo daśa |
koṭisūryapratīkāśaṃ pralayānalasannibham

भयाद्देवं निरीक्ष्यैव देवीं च हिमवत्सुताम् ।
बिभ्यिरे निखिला देवप्रमुखा स्तस्थुरानताः

bhayāddevaṃ nirīkṣyaiva devīṃ ca himavatsutām |
bibhyire nikhilā devapramukhā stasthurānatāḥ

दृष्ट्वानीकं तदा भीतं देवानामृषिपुंगवाः ।
न किंचिदूचुस्संतस्थुः प्रणेमुस्ते समंततः

dṛṣṭvānīkaṃ tadā bhītaṃ devānāmṛṣipuṃgavāḥ |
na kiṃcidūcussaṃtasthuḥ praṇemuste samaṃtataḥ

अथ ब्रह्मापि संभीतो दृष्ट्वा रूपं च शांकरम् ।
तुष्टाव तुष्टहृदयो देवैस्सह समाहितः

atha brahmāpi saṃbhīto dṛṣṭvā rūpaṃ ca śāṃkaram |
tuṣṭāva tuṣṭahṛdayo devaissaha samāhitaḥ

विष्णुना च सभीतेन देवदेवं भवं हरम् ।
त्रिपुरारिं सगिरिजं भक्ताधीनं महेश्वरम्

viṣṇunā ca sabhītena devadevaṃ bhavaṃ haram |
tripurāriṃ sagirijaṃ bhaktādhīnaṃ maheśvaram

देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक ।
प्रसीद परमेशान सर्व देवहितप्रद

devadeva mahādeva bhaktānugrahakāraka |
prasīda parameśāna sarva devahitaprada

प्रसीद जगतां नाथ प्रसीदानंददायक ।
प्रसीद शंकर स्वामिन् प्रसीद परमेश्वर

prasīda jagatāṃ nātha prasīdānaṃdadāyaka |
prasīda śaṃkara svāmin prasīda parameśvara

ॐकाराय नमस्तुभ्यमाकारपरतारक ।
प्रसीद सर्वदेवेश त्रिपुरघ्न महेश्वर

oṃkārāya namastubhyamākāraparatāraka |
prasīda sarvadeveśa tripuraghna maheśvara

नानावाच्याय देवाय वरणप्रिय शंकर ।
अगुणाय नमस्तुभ्यं प्रकृतेः पुरुषात्पर

nānāvācyāya devāya varaṇapriya śaṃkara |
aguṇāya namastubhyaṃ prakṛteḥ puruṣātpara

निर्विकाराय नित्याय नित्यतृप्ताय भास्वते ।
निरंजनाय दिव्याय त्रिगु णाय नमोऽस्तु ते

nirvikārāya nityāya nityatṛptāya bhāsvate |
niraṃjanāya divyāya trigu ṇāya namo'stu te

सगुणाय नमस्तुभ्यं स्वर्गेशाय नमोस्तु ते ।
सदाशिवाय शांताय महेशाय पिनाकिने

saguṇāya namastubhyaṃ svargeśāya namostu te |
sadāśivāya śāṃtāya maheśāya pinākine

सर्वज्ञाय शरण्याय सद्योजाताय ते नमः ।
वामदेवाय रुद्राय तदाप्यपुरुषाय च

sarvajñāya śaraṇyāya sadyojātāya te namaḥ |
vāmadevāya rudrāya tadāpyapuruṣāya ca

अघोराय सुसेव्याय भक्ताधीनाय ते नमः ।
ईशानाय वरेण्याय भक्तानंदप्रदायिने

aghorāya susevyāya bhaktādhīnāya te namaḥ |
īśānāya vareṇyāya bhaktānaṃdapradāyine

रक्षरक्ष महादेव भीतान्नस्सकलामरान् ।
दग्ध्वा च त्रिपुरं सर्वे कृतार्था अमराः कृ ताः

rakṣarakṣa mahādeva bhītānnassakalāmarān |
dagdhvā ca tripuraṃ sarve kṛtārthā amarāḥ kṛ tāḥ

स्तुत्वैवं देवतास्सर्वा नमस्कारं पृथक्पृथक् ।
चक्रुस्ते परमप्रीता ब्रह्माद्यास्तु सदाशिवम्

stutvaivaṃ devatāssarvā namaskāraṃ pṛthakpṛthak |
cakruste paramaprītā brahmādyāstu sadāśivam

अथ ब्रह्मा स्वयं देवं त्रिपुरारिं महेश्वरम् ।
तुष्टाव प्रणतो भूत्वा नतस्कंधः कृतांजलिः

atha brahmā svayaṃ devaṃ tripurāriṃ maheśvaram |
tuṣṭāva praṇato bhūtvā nataskaṃdhaḥ kṛtāṃjaliḥ

भगवन्देवदेवेश त्रिपुरान्तक शंकर ।
त्वयि भक्तिः परा मेऽस्तु महादेवानपायिनी

bhagavandevadeveśa tripurāntaka śaṃkara |
tvayi bhaktiḥ parā me'stu mahādevānapāyinī

सर्वदा मेऽस्तु सारथ्यं तव देवेश शंकर ।
अनुकूलो भव विभो सदा त्वं परमेश्वर

sarvadā me'stu sārathyaṃ tava deveśa śaṃkara |
anukūlo bhava vibho sadā tvaṃ parameśvara

इति स्तुत्वा विधिश्शंभुं भक्तवत्सलमानतः ।
विरराम नतस्कंधः कृतांजलिरुदारधीः

iti stutvā vidhiśśaṃbhuṃ bhaktavatsalamānataḥ |
virarāma nataskaṃdhaḥ kṛtāṃjalirudāradhīḥ

जनार्दनोऽपि भगवान् नमस्कृत्य महेश्वरम् ।
कृतांजलिपुटो भूत्वा तुष्टाव च महेश्वरम्

janārdano'pi bhagavān namaskṛtya maheśvaram |
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā tuṣṭāva ca maheśvaram

देवाधीश महेशान दीनबंधो कृपाकर ।
प्रसीद परमेशान कृपां कुरु नतप्रिय

devādhīśa maheśāna dīnabaṃdho kṛpākara |
prasīda parameśāna kṛpāṃ kuru natapriya

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं पुनश्च सगुणाय च ।
पुनः प्रकृतिरूपाय पुनश्च पुरुषाय च

nirguṇāya namastubhyaṃ punaśca saguṇāya ca |
punaḥ prakṛtirūpāya punaśca puruṣāya ca

पश्चाद्गुणस्वरूपाय नतो विश्वात्मने नमः ।
भक्तिप्रियाय शांताय शिवाय परमात्मने

paścādguṇasvarūpāya nato viśvātmane namaḥ |
bhaktipriyāya śāṃtāya śivāya paramātmane

सदाशिवाय रुद्राय जगतां पतये नमः ।
त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽद्य वर्द्धमाना भवत्विति

sadāśivāya rudrāya jagatāṃ pataye namaḥ |
tvayi bhaktirdṛḍhā me'dya varddhamānā bhavatviti

इत्युक्त्वा विररामासौ शैवप्रवरसत्तमः ।
सर्वे देवाः प्रणम्योचुस्ततस्तं परमेश्वरम्

ityuktvā virarāmāsau śaivapravarasattamaḥ |
sarve devāḥ praṇamyocustatastaṃ parameśvaram

देवनाथ महादेव करुणाकर शंकर ।
प्रसीद जगतां नाथ प्रसीद परमेश्वर

devanātha mahādeva karuṇākara śaṃkara |
prasīda jagatāṃ nātha prasīda parameśvara

प्रसीद सर्वकर्ता त्वं नमामस्त्वां वयं मुदा ।
भक्तिर्दृढास्माकं नित्यं स्यादनपायिनी

prasīda sarvakartā tvaṃ namāmastvāṃ vayaṃ mudā |
bhaktirdṛḍhāsmākaṃ nityaṃ syādanapāyinī

इति स्तुतश्च देवेशो ब्रह्मणा हरिणामरैः ।
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शंकरो लोकशंकरः

iti stutaśca deveśo brahmaṇā hariṇāmaraiḥ |
pratyuvāca prasannātmā śaṃkaro lokaśaṃkaraḥ

हे विधे हे हरे देवाः प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः ।
मनोऽभिलषितं ब्रूत वरं सर्वे विचा रतः

he vidhe he hare devāḥ prasanno'smi viśeṣataḥ |
mano'bhilaṣitaṃ brūta varaṃ sarve vicā rataḥ

इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा हरेण मुनिसत्तम ।
प्रत्यूचुस्सर्वदेवाश्च प्रसन्नेनान्तरात्मना

ityuktaṃ vacanaṃ śrutvā hareṇa munisattama |
pratyūcussarvadevāśca prasannenāntarātmanā

यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरस्त्वया ।
देवदेवेश चास्मभ्यं ज्ञात्वा दासान्हि नस्सुरान्

yadi prasanno bhagavanyadi deyo varastvayā |
devadeveśa cāsmabhyaṃ jñātvā dāsānhi nassurān

यदा दुःखं तु देवानां संभवेद्देवसत्तम ।
तदा त्वं प्रकटो भूत्वा दुःखं नाशय सर्वदा

yadā duḥkhaṃ tu devānāṃ saṃbhaveddevasattama |
tadā tvaṃ prakaṭo bhūtvā duḥkhaṃ nāśaya sarvadā

इत्युक्तो भगवानुद्रो ब्रह्मणा हरिणामरैः ।
युगपत्प्राह तुष्टात्मा तथेत्यस्तु निरंतरम्

ityukto bhagavānudro brahmaṇā hariṇāmaraiḥ |
yugapatprāha tuṣṭātmā tathetyastu niraṃtaram

स्तवैरेतैश्च तुष्टोऽस्मि दास्यामि सर्वदा ध्रुवम् ।
यदभीष्टतमं लोके पठतां शृण्वतां सुराः

stavairetaiśca tuṣṭo'smi dāsyāmi sarvadā dhruvam |
yadabhīṣṭatamaṃ loke paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ surāḥ

इत्युक्त्वा शंकरः प्रीतो देवदुःखहरस्सदा ।
सर्वदेवप्रियं यद्वै तत्सर्वं च प्रदत्तवान्

ityuktvā śaṃkaraḥ prīto devaduḥkhaharassadā |
sarvadevapriyaṃ yadvai tatsarvaṃ ca pradattavān