Chapter 21: Narada gives Parvati the Panchakshara mantra

विधे तात महाप्राज्ञ विष्णुशिष्य त्रिलोककृत् ।
अद्भुतेयं कथा प्रोक्ता शंकरस्य महात्मनः

vidhe tāta mahāprājña viṣṇuśiṣya trilokakṛt |
adbhuteyaṃ kathā proktā śaṃkarasya mahātmanaḥ

भस्मीभूते स्मरे शंभुतृतीयनयनाग्निना ।
तस्मिन्प्रविष्टे जलधौ वद त्वं किमभूत्ततः

bhasmībhūte smare śaṃbhutṛtīyanayanāgninā |
tasminpraviṣṭe jaladhau vada tvaṃ kimabhūttataḥ

किं चकार ततो देवी पार्वती कुधरात्मजः ।
गता कुत्र सखीभ्यां सा तद्वदाद्य दयानिधे

kiṃ cakāra tato devī pārvatī kudharātmajaḥ |
gatā kutra sakhībhyāṃ sā tadvadādya dayānidhe

शृणु तात महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः ।
महोतिकारकस्यैव स्वामिनो मम चादरात्

śṛṇu tāta mahāprājña caritaṃ śaśimaulinaḥ |
mahotikārakasyaiva svāmino mama cādarāt

यदाहच्छंभुनेत्रोद्भवो हि मदनं शुचिः ।
महाशब्दोऽद्भुतोऽभूद्वै येनाकाशः प्रपूरितः

yadāhacchaṃbhunetrodbhavo hi madanaṃ śuciḥ |
mahāśabdo'dbhuto'bhūdvai yenākāśaḥ prapūritaḥ

तेन शब्देन महता कामं दग्धं समीक्ष्य च ।
सखीभ्यां सह भीता सा ययौ स्वगृहमाकुला

tena śabdena mahatā kāmaṃ dagdhaṃ samīkṣya ca |
sakhībhyāṃ saha bhītā sā yayau svagṛhamākulā

तेन शब्देन हिमवान्परिवारसमन्वितः ।
विस्मितोऽभूदतिक्लिष्टस्सुतां स्मृत्वा गतां ततः

tena śabdena himavānparivārasamanvitaḥ |
vismito'bhūdatikliṣṭassutāṃ smṛtvā gatāṃ tataḥ

जगाम शोकं शैलेशो सुतां दृष्ट्वातिविह्वलाम् ।
रुदतीं शंभुविरहादाससादाचलेश्वरः

jagāma śokaṃ śaileśo sutāṃ dṛṣṭvātivihvalām |
rudatīṃ śaṃbhuvirahādāsasādācaleśvaraḥ

आसाद्य पाणिना तस्या मार्जयन्नयनद्वयम् ।
मा बिभीहि शिवेऽरोदीरित्युक्त्वा तां तदाग्रहीत्

āsādya pāṇinā tasyā mārjayannayanadvayam |
mā bibhīhi śive'rodīrityuktvā tāṃ tadāgrahīt

क्रोडे कृत्वा सुतां शीघ्रं हिम वानचलेश्वरः ।
स्वमालयमथानिन्ये सांत्वयन्नतिविह्वलाम्

kroḍe kṛtvā sutāṃ śīghraṃ hima vānacaleśvaraḥ |
svamālayamathāninye sāṃtvayannativihvalām

अंतर्हिते स्मरं दग्ध्वा हरे तद्विरहाच्छिवा ।
विकलाभूद् भृशं सा वै लेभे शर्म न कुत्रचित्

aṃtarhite smaraṃ dagdhvā hare tadvirahācchivā |
vikalābhūd bhṛśaṃ sā vai lebhe śarma na kutracit

पितुर्गृहं तदा गत्वा मिलित्वा मातरं शिवा ।
पुनर्जातं तदा मेने स्वात्मानं सा धरात्मजा

piturgṛhaṃ tadā gatvā militvā mātaraṃ śivā |
punarjātaṃ tadā mene svātmānaṃ sā dharātmajā

निनिंद च स्वरूपं सा हा हतास्मीत्यथाब्रवीत् ।
सखीभिर्बोधिता चापि न बुबोध गिरीन्द्रजा

niniṃda ca svarūpaṃ sā hā hatāsmītyathābravīt |
sakhībhirbodhitā cāpi na bubodha girīndrajā

स्वपती च पिबंती च सा स्नाती गच्छती शिवा ।
तिष्ठंती च सखीमध्ये न किंचित्सुखमाप ह

svapatī ca pibaṃtī ca sā snātī gacchatī śivā |
tiṣṭhaṃtī ca sakhīmadhye na kiṃcitsukhamāpa ha

धिक्स्वरूपं मदीयं च तथा जन्म च कर्म च ।
इति ब्रुवंती सततं स्मरंती हरचेष्टितम्

dhiksvarūpaṃ madīyaṃ ca tathā janma ca karma ca |
iti bruvaṃtī satataṃ smaraṃtī haraceṣṭitam

एवं सा पार्वती शंभुविरहोत्क्लिष्टमानसा ।
सुखं न लेभे किंचिद्राऽब्रवीच्छिवशिवेति च

evaṃ sā pārvatī śaṃbhuvirahotkliṣṭamānasā |
sukhaṃ na lebhe kiṃcidrā'bravīcchivaśiveti ca

निवसंती पितुर्ग्गेहे पिनाकिगतचेतना ।
शुशोचाथ शिवा तात मुमोह च मुहुर्मुहुः

nivasaṃtī piturggehe pinākigatacetanā |
śuśocātha śivā tāta mumoha ca muhurmuhuḥ

शैलाधिराजोप्यथ मेनकापि मैनाकमुख्यास्तनयाश्च सर्वे ।
तां सांत्वयामासुरदीनसत्त्वा हरं विसस्मार तथापि नो सा

śailādhirājopyatha menakāpi mainākamukhyāstanayāśca sarve |
tāṃ sāṃtvayāmāsuradīnasattvā haraṃ visasmāra tathāpi no sā

अथ देवमुने धीमन्हिमव त्प्रस्तरे तदा ।
नियोजितो बलभिदागमस्त्वं कामचारतः

atha devamune dhīmanhimava tprastare tadā |
niyojito balabhidāgamastvaṃ kāmacārataḥ

ततस्त्वं पूजितस्तेन भूधरेण महात्मना ।
कुशलं पृष्टवांस्तं वै तदाविष्टो वरासने

tatastvaṃ pūjitastena bhūdhareṇa mahātmanā |
kuśalaṃ pṛṣṭavāṃstaṃ vai tadāviṣṭo varāsane

ततः प्रोवाच शैलेशः कन्याचरितमादितः ।
हरसेवान्वितं कामदहनं च हरेण ह

tataḥ provāca śaileśaḥ kanyācaritamāditaḥ |
harasevānvitaṃ kāmadahanaṃ ca hareṇa ha

श्रुत्वावोचो मुने त्वं तु तं शैलेशं शिवं भज ।
तमामंत्र्योदतिष्ठस्त्वं संस्मृत्य मनसा शिवम्

śrutvāvoco mune tvaṃ tu taṃ śaileśaṃ śivaṃ bhaja |
tamāmaṃtryodatiṣṭhastvaṃ saṃsmṛtya manasā śivam

तं समुत्सृज्य रहसि कालीं तामगमंस्त्वरा ।
लोकोपकारको ज्ञानी त्वं मुने शिववल्लभः

taṃ samutsṛjya rahasi kālīṃ tāmagamaṃstvarā |
lokopakārako jñānī tvaṃ mune śivavallabhaḥ

आसाद्य कालीं संबोध्य तद्धिते स्थित आदरात् ।
अवोचस्त्वं वचस्तथ्यं सर्वेषां ज्ञानिनां वरः

āsādya kālīṃ saṃbodhya taddhite sthita ādarāt |
avocastvaṃ vacastathyaṃ sarveṣāṃ jñānināṃ varaḥ

शृणु कालि वचो मे हि सत्यं वच्मि दयारतः ।
सर्वथा ते हितकरं निर्विकारं सुकामदम्

śṛṇu kāli vaco me hi satyaṃ vacmi dayārataḥ |
sarvathā te hitakaraṃ nirvikāraṃ sukāmadam

सेवितश्च महादेवस्त्वयेह तपसा विना ।
गर्ववत्या यदध्वंसीद्दीनानुग्रहकारकः

sevitaśca mahādevastvayeha tapasā vinā |
garvavatyā yadadhvaṃsīddīnānugrahakārakaḥ

विरक्तश्च स ते स्वामी महायोगी महेश्वरः ।
विसृष्टवान्स्मरं दग्ध्वा त्वां शिवे भक्तवत्सलः

viraktaśca sa te svāmī mahāyogī maheśvaraḥ |
visṛṣṭavānsmaraṃ dagdhvā tvāṃ śive bhaktavatsalaḥ

तस्मात्त्वं सुतपोयुक्ता चिरमाराधयेश्वरम् ।
तपसा संस्कृतां रुद्रस्स द्वितीयां करिष्यति

tasmāttvaṃ sutapoyuktā ciramārādhayeśvaram |
tapasā saṃskṛtāṃ rudrassa dvitīyāṃ kariṣyati

त्वं चापि शंकरं शम्भुं न त्यक्ष्यसि कदाचन ।
नान्यं पतिं हठाद्देवि ग्रहीष्यसि शिवादृते

tvaṃ cāpi śaṃkaraṃ śambhuṃ na tyakṣyasi kadācana |
nānyaṃ patiṃ haṭhāddevi grahīṣyasi śivādṛte

इत्याकर्ण्यवचस्ते हि मुने सा भूधरात्मजा ।
किंचिदुच्छ्वसिता काली प्राह त्वां सांजलिर्मुदा

ityākarṇyavacaste hi mune sā bhūdharātmajā |
kiṃciducchvasitā kālī prāha tvāṃ sāṃjalirmudā

त्वं तु सर्वज्ञ जगतामुपकारकर प्रभो ।
रुद्रस्याराधनार्थाय मंत्रं देहि मुने हि मे

tvaṃ tu sarvajña jagatāmupakārakara prabho |
rudrasyārādhanārthāya maṃtraṃ dehi mune hi me

न सिद्यति क्रिया कापि सर्वेषां सद्गुरुं विना ।
मया श्रुता पुरा सत्यं श्रुतिरेषा सनातनी

na sidyati kriyā kāpi sarveṣāṃ sadguruṃ vinā |
mayā śrutā purā satyaṃ śrutireṣā sanātanī

इति श्रुत्वा वचस्तस्याः पार्वत्या मुनिसत्तमः ।
पंचाक्षरं शम्भुमन्त्रं विधिपूर्वमुपादिशः

iti śrutvā vacastasyāḥ pārvatyā munisattamaḥ |
paṃcākṣaraṃ śambhumantraṃ vidhipūrvamupādiśaḥ

अवोचश्च वचस्तां त्वं श्रद्धामुत्पादयन्मुने ।
प्रभावं मन्त्रराजस्य तस्य सर्वाधिकं मुने

avocaśca vacastāṃ tvaṃ śraddhāmutpādayanmune |
prabhāvaṃ mantrarājasya tasya sarvādhikaṃ mune

शृणु देवि मनोरस्य प्रभावं परमाद्भुतम् ।
यस्य श्रवणमात्रेण शंकरस्तु प्रसीदति

śṛṇu devi manorasya prabhāvaṃ paramādbhutam |
yasya śravaṇamātreṇa śaṃkarastu prasīdati

मंत्रोयं सर्वमंत्राणामधिराजश्च कामदः ।
भुक्तिमुक्तिप्रदोऽत्यंतं शंकरस्य महाप्रियः

maṃtroyaṃ sarvamaṃtrāṇāmadhirājaśca kāmadaḥ |
bhuktimuktiprado'tyaṃtaṃ śaṃkarasya mahāpriyaḥ

सुभगे येन जप्तेन विधिना सोऽचिराद् द्रुतम् ।
आराधितस्ते प्रत्यक्षो भविष्यति शिवो ध्रुवम्

subhage yena japtena vidhinā so'cirād drutam |
ārādhitaste pratyakṣo bhaviṣyati śivo dhruvam

चिंतयती च तद्रूपं नियमस्था शराक्षरम् ।
जप मन्त्रं शिवे त्वं हि संतुष्यति शिवो द्रुतम्

ciṃtayatī ca tadrūpaṃ niyamasthā śarākṣaram |
japa mantraṃ śive tvaṃ hi saṃtuṣyati śivo drutam

एवं कुरु तप साध्वि तपस्साध्यो महेश्वरः ।
तपस्येव फलं सर्वैः प्राप्यते नान्यथा क्वचित्

evaṃ kuru tapa sādhvi tapassādhyo maheśvaraḥ |
tapasyeva phalaṃ sarvaiḥ prāpyate nānyathā kvacit

एवमुक्त्वा तदा कालीं नारद त्वं शिवप्रियः ।
यादृच्छिकोऽगमस्त्वं तु स्वर्गं देवहिते रतः

evamuktvā tadā kālīṃ nārada tvaṃ śivapriyaḥ |
yādṛcchiko'gamastvaṃ tu svargaṃ devahite rataḥ

पार्वती च तदा श्रुत्वा वचनं तव नारद ।
सुप्रसन्ना तदा प्राप पंचाक्षरमनूत्तमम्

pārvatī ca tadā śrutvā vacanaṃ tava nārada |
suprasannā tadā prāpa paṃcākṣaramanūttamam