Mandala 7

Sukta 59: Maruts, and the Mahamrityunjaya mantra to Rudra

Rishi: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · Devata: १-११ मरुतः, १२ रुद्रः (मृत्युविमोचनी ऋक्) · Metre: प्रगाथः - विषमा बृहती, समा सतोबृहती, ७-८ त्रिष्टुप्, ९-११ गायत्री, १२ अनुष्टुप्

12 verses · 59 of 104

What happens in this chapter

Maruts, and the Mahamrityunjaya mantra to Rudra

Maharshi Vasishtha calls Agni, Varuna, Mitra, Aryaman and the Maruts to shelter whoever they protect, and invites the Maruts to drink the soma, hungry ones, like swans with dark backs. Whoever plots to kill us, let him be caught in the snares of deceit and struck down with your hottest blow. The last verse, the twelfth, is to Rudra: tryambakam yajamahe. We worship the three-eyed one, fragrant, who increases nourishment; as the cucumber is loosed from its stalk, may I be freed from death, not from immortality. This is the Mahamrityunjaya mantra, recited for healing and at the hour of death.

59.1

यं त्राय॑ध्व इ॒दमि॑दं॒ देवा॑सो॒ यं च॒ नय॑थ ।
तस्मा॑ अग्ने॒ वरु॑ण॒ मित्रार्य॑म॒न्मरु॑त॒ः शर्म॑ यच्छत

yaṃ trāyadhva idamidaṃ devāso yaṃ ca nayatha |
tasmā agne varuṇa mitrāryamanmarutaḥ śarma yacchata

59.2

यु॒ष्माकं॑ देवा॒ अव॒साह॑नि प्रि॒य ई॑जा॒नस्त॑रति॒ द्विष॑ः ।
प्र स क्षयं॑ तिरते॒ वि म॒हीरिषो॒ यो वो॒ वरा॑य॒ दाश॑ति

yuṣmākaṃ devā avasāhani priya ījānastarati dviṣaḥ |
pra sa kṣayaṃ tirate vi mahīriṣo yo vo varāya dāśati

59.3

न॒हि व॑श्चर॒मं च॒न वसि॑ष्ठः परि॒मंस॑ते ।
अ॒स्माक॑म॒द्य म॑रुतः सु॒ते सचा॒ विश्वे॑ पिबत का॒मिन॑ः

nahi vaścaramaṃ cana vasiṣṭhaḥ parimaṃsate |
asmākamadya marutaḥ sute sacā viśve pibata kāminaḥ

59.4

न॒हि व॑ ऊ॒तिः पृत॑नासु॒ मर्ध॑ति॒ यस्मा॒ अरा॑ध्वं नरः ।
अ॒भि व॒ आव॑र्त्सुम॒तिर्नवी॑यसी॒ तूयं॑ यात पिपीषवः

nahi va ūtiḥ pṛtanāsu mardhati yasmā arādhvaṃ naraḥ |
abhi va āvartsumatirnavīyasī tūyaṃ yāta pipīṣavaḥ

59.5

ओ षु घृ॑ष्विराधसो या॒तनान्धां॑सि पी॒तये॑ ।
इ॒मा वो॑ ह॒व्या म॑रुतो र॒रे हि कं॒ मो ष्व१॒॑न्यत्र॑ गन्तन

o ṣu ghṛṣvirādhaso yātanāndhāṃsi pītaye |
imā vo havyā maruto rare hi kaṃ mo ṣvanyatra gantana

59.6

आ च॑ नो ब॒र्हिः सद॑तावि॒ता च॑ नः स्पा॒र्हाणि॒ दात॑वे॒ वसु॑ ।
अस्रे॑धन्तो मरुतः सो॒म्ये मधौ॒ स्वाहे॒ह मा॑दयाध्वै

ā ca no barhiḥ sadatāvitā ca naḥ spārhāṇi dātave vasu |
asredhanto marutaḥ somye madhau svāheha mādayādhvai

59.7

स॒स्वश्चि॒द्धि त॒न्व१॒॑ः शुम्भ॑माना॒ आ हं॒सासो॒ नील॑पृष्ठा अपप्तन् ।
विश्वं॒ शर्धो॑ अ॒भितो॑ मा॒ नि षे॑द॒ नरो॒ न र॒ण्वाः सव॑ने॒ मद॑न्तः

sasvaściddhi tanvaḥ śumbhamānā ā haṃsāso nīlapṛṣṭhā apaptan |
viśvaṃ śardho abhito mā ni ṣeda naro na raṇvāḥ savane madantaḥ

59.8

यो नो॑ मरुतो अ॒भि दु॑र्हृणा॒युस्ति॒रश्चि॒त्तानि॑ वसवो॒ जिघां॑सति ।
द्रु॒हः पाशा॒न्प्रति॒ स मु॑चीष्ट॒ तपि॑ष्ठेन॒ हन्म॑ना हन्तना॒ तम्

yo no maruto abhi durhṛṇāyustiraścittāni vasavo jighāṃsati |
druhaḥ pāśānprati sa mucīṣṭa tapiṣṭhena hanmanā hantanā tam

59.9

सांत॑पना इ॒दं ह॒विर्मरु॑त॒स्तज्जु॑जुष्टन ।
यु॒ष्माको॒ती रि॑शादसः

sāṃtapanā idaṃ havirmarutastajjujuṣṭana |
yuṣmākotī riśādasaḥ

59.10

गृह॑मेधास॒ आ ग॑त॒ मरु॑तो॒ माप॑ भूतन ।
यु॒ष्माको॒ती सु॑दानवः

gṛhamedhāsa ā gata maruto māpa bhūtana |
yuṣmākotī sudānavaḥ

59.11

इ॒हेह॑ वः स्वतवस॒ः कव॑य॒ः सूर्य॑त्वचः ।
य॒ज्ञं म॑रुत॒ आ वृ॑णे

iheha vaḥ svatavasaḥ kavayaḥ sūryatvacaḥ |
yajñaṃ maruta ā vṛṇe

59.12

त्र्य॑म्बकं यजामहे सु॒गन्धिं॑ पुष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्मृ॒त्योर्मु॑क्षीय॒ मामृता॑त्

tryambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamiva bandhanānmṛtyormukṣīya māmṛtāt

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)