नू मर्तो॑ दयते सनि॒ष्यन्यो विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ दाश॑त् ।
प्र यः स॒त्राचा॒ मन॑सा॒ यजा॑त ए॒ताव॑न्तं॒ नर्य॑मा॒विवा॑सात्
nū marto dayate saniṣyanyo viṣṇava urugāyāya dāśat |
pra yaḥ satrācā manasā yajāta etāvantaṃ naryamāvivāsāt
Mandala 7
Sukta 100: Vishnu strides the earth three times
Rishi: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · Devata: विष्णुः · Metre: त्रिष्टुप्
7 verses · 100 of 104
What happens in this chapter
Vishnu strides the earth three times
The mortal who gives to wide-striding Vishnu gains quickly, says Maharshi Vasishtha. He asks Vishnu for kindly favour meant for all men, and for wealth in horses. Three times this Deva strode across the earth with its hundred lights; mightier than the mighty is Vishnu, his name is blazing. He strode the earth to give it as a home to man, and made wide dwelling for the peoples. I, a lowly man, praise you, the strong one who dwells beyond this region. Why did you call yourself Shipivishta? Do not hide this form from us, for you took another form in battle.
त्वं वि॑ष्णो सुम॒तिं वि॒श्वज॑न्या॒मप्र॑युतामेवयावो म॒तिं दा॑ः ।
पर्चो॒ यथा॑ नः सुवि॒तस्य॒ भूरे॒रश्वा॑वतः पुरुश्च॒न्द्रस्य॑ रा॒यः
tvaṃ viṣṇo sumatiṃ viśvajanyāmaprayutāmevayāvo matiṃ dāḥ |
parco yathā naḥ suvitasya bhūreraśvāvataḥ puruścandrasya rāyaḥ
त्रिर्दे॒वः पृ॑थि॒वीमे॒ष ए॒तां वि च॑क्रमे श॒तर्च॑सं महि॒त्वा ।
प्र विष्णु॑रस्तु त॒वस॒स्तवी॑यान्त्वे॒षं ह्य॑स्य॒ स्थवि॑रस्य॒ नाम॑
trirdevaḥ pṛthivīmeṣa etāṃ vi cakrame śatarcasaṃ mahitvā |
pra viṣṇurastu tavasastavīyāntveṣaṃ hyasya sthavirasya nāma
वि च॑क्रमे पृथि॒वीमे॒ष ए॒तां क्षेत्रा॑य॒ विष्णु॒र्मनु॑षे दश॒स्यन् ।
ध्रु॒वासो॑ अस्य की॒रयो॒ जना॑स उरुक्षि॒तिं सु॒जनि॑मा चकार
vi cakrame pṛthivīmeṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇurmanuṣe daśasyan |
dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra
प्र तत्ते॑ अ॒द्य शि॑पिविष्ट॒ नामा॒र्यः शं॑सामि व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
तं त्वा॑ गृणामि त॒वस॒मत॑व्या॒न्क्षय॑न्तम॒स्य रज॑सः परा॒के
pra tatte adya śipiviṣṭa nāmāryaḥ śaṃsāmi vayunāni vidvān |
taṃ tvā gṛṇāmi tavasamatavyānkṣayantamasya rajasaḥ parāke
किमित्ते॑ विष्णो परि॒चक्ष्यं॑ भू॒त्प्र यद्व॑व॒क्षे शि॑पिवि॒ष्टो अ॑स्मि ।
मा वर्पो॑ अ॒स्मदप॑ गूह ए॒तद्यद॒न्यरू॑पः समि॒थे ब॒भूथ॑
kimitte viṣṇo paricakṣyaṃ bhūtpra yadvavakṣe śipiviṣṭo asmi |
mā varpo asmadapa gūha etadyadanyarūpaḥ samithe babhūtha
वष॑ट् ते विष्णवा॒स आ कृ॑णोमि॒ तन्मे॑ जुषस्व शिपिविष्ट ह॒व्यम् ।
वर्ध॑न्तु त्वा सुष्टु॒तयो॒ गिरो॑ मे यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒ः सदा॑ नः
vaṣaṭ te viṣṇavāsa ā kṛṇomi tanme juṣasva śipiviṣṭa havyam |
vardhantu tvā suṣṭutayo giro me yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)