इ॒यम॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युतं॒ दिवो॑दासं वध्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे॑ ।
या शश्व॑न्तमाच॒खादा॑व॒सं प॒णिं ता ते॑ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति
iyamadadādrabhasamṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhryaśvāya dāśuṣe |
yā śaśvantamācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati
Mandala 6
Sukta 61: Sarasvati, mighty river who breaks mountains
Rishi: बार्हस्पत्यो भरद्वाजः · Devata: सरस्वती · Metre: गायत्री, १-३, १३ जगती, १४ त्रिष्टुप्
14 verses · 61 of 75
What happens in this chapter
Sarasvati, mighty river who breaks mountains
Bharadvaja Barhaspatya's sukta to Sarasvati, in gayatri with jagati and trishtubh, is the great praise of the river and devi. She gave Divodasa, swift payer of debts, to the worshipper Vadhryashva, and devoured the stingy Pani. With her mighty waves she broke the mountain ridges as one digging lotus-stalks breaks the bank, and slew the Paravatas. She is fierce, of golden path, slayer of Vritra; her endless flood moves roaring. Seven-sistered, of three abodes, she fills earth and the wide air. The poet pleads: lead us to better, do not spurn us, and may we never go from you to foreign fields.
इ॒यं शुष्मे॑भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णां त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभि॑ः ।
पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभि॒ः सर॑स्वती॒मा वि॑वासेम धी॒तिभि॑ः
iyaṃ śuṣmebhirbisakhā ivārujatsānu girīṇāṃ taviṣebhirūrmibhiḥ |
pārāvataghnīmavase suvṛktibhiḥ sarasvatīmā vivāsema dhītibhiḥ
सर॑स्वति देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय प्र॒जां विश्व॑स्य॒ बृस॑यस्य मा॒यिन॑ः ।
उ॒त क्षि॒तिभ्यो॒ऽवनी॑रविन्दो वि॒षमे॑भ्यो अस्रवो वाजिनीवति
sarasvati devanido ni barhaya prajāṃ viśvasya bṛsayasya māyinaḥ |
uta kṣitibhyo'vanīravindo viṣamebhyo asravo vājinīvati
प्र णो॑ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती ।
धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु
pra ṇo devī sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
dhīnāmavitryavatu
यस्त्वा॑ देवि सरस्वत्युपब्रू॒ते धने॑ हि॒ते ।
इन्द्रं॒ न वृ॑त्र॒तूर्ये॑
yastvā devi sarasvatyupabrūte dhane hite |
indraṃ na vṛtratūrye
त्वं दे॑वि सरस्व॒त्यवा॒ वाजे॑षु वाजिनि ।
रदा॑ पू॒षेव॑ नः स॒निम्
tvaṃ devi sarasvatyavā vājeṣu vājini |
radā pūṣeva naḥ sanim
उ॒त स्या न॒ः सर॑स्वती घो॒रा हिर॑ण्यवर्तनिः ।
वृ॒त्र॒घ्नी व॑ष्टि सुष्टु॒तिम्
uta syā naḥ sarasvatī ghorā hiraṇyavartaniḥ |
vṛtraghnī vaṣṭi suṣṭutim
यस्या॑ अन॒न्तो अह्रु॑तस्त्वे॒षश्च॑रि॒ष्णुर॑र्ण॒वः ।
अम॒श्चर॑ति॒ रोरु॑वत्
yasyā ananto ahrutastveṣaścariṣṇurarṇavaḥ |
amaścarati roruvat
सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विष॒ः स्वसॄ॑र॒न्या ऋ॒ताव॑री ।
अत॒न्नहे॑व॒ सूर्य॑ः
sā no viśvā ati dviṣaḥ svasṝranyā ṛtāvarī |
atannaheva sūryaḥ
उ॒त न॑ः प्रि॒या प्रि॒यासु॑ स॒प्तस्व॑सा॒ सुजु॑ष्टा ।
सर॑स्वती॒ स्तोम्या॑ भूत्
uta naḥ priyā priyāsu saptasvasā sujuṣṭā |
sarasvatī stomyā bhūt
आ॒प॒प्रुषी॒ पार्थि॑वान्यु॒रु रजो॑ अ॒न्तरि॑क्षम् ।
सर॑स्वती नि॒दस्पा॑तु
āpapruṣī pārthivānyuru rajo antarikṣam |
sarasvatī nidaspātu
त्रि॒ष॒धस्था॑ स॒प्तधा॑तु॒ः पञ्च॑ जा॒ता व॒र्धय॑न्ती ।
वाजे॑वाजे॒ हव्या॑ भूत्
triṣadhasthā saptadhātuḥ pañca jātā vardhayantī |
vājevāje havyā bhūt
प्र या म॑हि॒म्ना म॒हिना॑सु॒ चेकि॑ते द्यु॒म्नेभि॑र॒न्या अ॒पसा॑म॒पस्त॑मा ।
रथ॑ इव बृह॒ती वि॒भ्वने॑ कृ॒तोप॒स्तुत्या॑ चिकि॒तुषा॒ सर॑स्वती
pra yā mahimnā mahināsu cekite dyumnebhiranyā apasāmapastamā |
ratha iva bṛhatī vibhvane kṛtopastutyā cikituṣā sarasvatī
सर॑स्वत्य॒भि नो॑ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरी॒ः पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् ।
जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या वे॒श्या॑ च॒ मा त्वत्क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म
sarasvatyabhi no neṣi vasyo māpa spharīḥ payasā mā na ā dhak |
juṣasva naḥ sakhyā veśyā ca mā tvatkṣetrāṇyaraṇāni ganma
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)