अपा॑य्य॒स्यान्ध॑सो॒ मदा॑य॒ मनी॑षिणः सुवा॒नस्य॒ प्रय॑सः ।
यस्मि॒न्निन्द्र॑ः प्र॒दिवि॑ वावृधा॒न ओको॑ द॒धे ब्र॑ह्म॒ण्यन्त॑श्च॒ नर॑ः
apāyyasyāndhaso madāya manīṣiṇaḥ suvānasya prayasaḥ |
yasminnindraḥ pradivi vāvṛdhāna oko dadhe brahmaṇyantaśca naraḥ
Mandala 2
Sukta 19: Indra frees the waters, births the sun
Rishi: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · Devata: इन्द्रः · Metre: त्रिष्टुप्
9 verses · 19 of 43
What happens in this chapter
Indra frees the waters, births the sun
In trishtubh Gritsamada tells of the sweet Soma in which Indra has long made his home. Gladdened by it, Indra with vajra in hand cut apart Ahi who encircled the flood, and the streams ran to the sea like birds to their nests. He found the cows, brought forth the sun, and ordered the days with the nights. He slays Vritra for the giver, and grants the sun to the man who presses Soma. For Kutsa he crushed Shushna and Kuyava; for Divodasa he broke the ninety-nine forts of Shambara. The Gritsamadas say they have shaped this new prayer for him as craftsmen shape a work.
अ॒स्य म॑न्दा॒नो मध्वो॒ वज्र॑ह॒स्तोऽहि॒मिन्द्रो॑ अर्णो॒वृतं॒ वि वृ॑श्चत् ।
प्र यद्वयो॒ न स्वस॑रा॒ण्यच्छा॒ प्रयां॑सि च न॒दीनां॒ चक्र॑मन्त
asya mandāno madhvo vajrahasto'himindro arṇovṛtaṃ vi vṛścat |
pra yadvayo na svasarāṇyacchā prayāṃsi ca nadīnāṃ cakramanta
स माहि॑न॒ इन्द्रो॒ अर्णो॑ अ॒पां प्रैर॑यदहि॒हाच्छा॑ समु॒द्रम् ।
अज॑नय॒त्सूर्यं॑ वि॒दद्गा अ॒क्तुनाह्नां॑ व॒युना॑नि साधत्
sa māhina indro arṇo apāṃ prairayadahihācchā samudram |
ajanayatsūryaṃ vidadgā aktunāhnāṃ vayunāni sādhat
सो अ॑प्र॒तीनि॒ मन॑वे पु॒रूणीन्द्रो॑ दाशद्दा॒शुषे॒ हन्ति॑ वृ॒त्रम् ।
स॒द्यो यो नृभ्यो॑ अत॒साय्यो॒ भूत्प॑स्पृधा॒नेभ्य॒ः सूर्य॑स्य सा॒तौ
so apratīni manave purūṇīndro dāśaddāśuṣe hanti vṛtram |
sadyo yo nṛbhyo atasāyyo bhūtpaspṛdhānebhyaḥ sūryasya sātau
स सु॑न्व॒त इन्द्र॒ः सूर्य॒मा दे॒वो रि॑ण॒ङ्मर्त्या॑य स्त॒वान् ।
आ यद्र॒यिं गु॒हद॑वद्यमस्मै॒ भर॒दंशं॒ नैत॑शो दश॒स्यन्
sa sunvata indraḥ sūryamā devo riṇaṅmartyāya stavān |
ā yadrayiṃ guhadavadyamasmai bharadaṃśaṃ naitaśo daśasyan
स र॑न्धयत्स॒दिव॒ः सार॑थये॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ कुय॑वं॒ कुत्सा॑य ।
दिवो॑दासाय नव॒तिं च॒ नवेन्द्र॒ः पुरो॒ व्यै॑र॒च्छम्ब॑रस्य
sa randhayatsadivaḥ sārathaye śuṣṇamaśuṣaṃ kuyavaṃ kutsāya |
divodāsāya navatiṃ ca navendraḥ puro vyairacchambarasya
ए॒वा त॑ इन्द्रो॒चथ॑महेम श्रव॒स्या न त्मना॑ वा॒जय॑न्तः ।
अ॒श्याम॒ तत्साप्त॑माशुषा॒णा न॒नमो॒ वध॒रदे॑वस्य पी॒योः
evā ta indrocathamahema śravasyā na tmanā vājayantaḥ |
aśyāma tatsāptamāśuṣāṇā nanamo vadharadevasya pīyoḥ
ए॒वा ते॑ गृत्सम॒दाः शू॑र॒ मन्मा॑व॒स्यवो॒ न व॒युना॑नि तक्षुः ।
ब्र॒ह्म॒ण्यन्त॑ इन्द्र ते॒ नवी॑य॒ इष॒मूर्जं॑ सुक्षि॒तिं सु॒म्नम॑श्युः
evā te gṛtsamadāḥ śūra manmāvasyavo na vayunāni takṣuḥ |
brahmaṇyanta indra te navīya iṣamūrjaṃ sukṣitiṃ sumnamaśyuḥ
नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑ः
nūnaṃ sā te prati varaṃ jaritre duhīyadindra dakṣiṇā maghonī |
śikṣā stotṛbhyo māti dhagbhago no bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)